Vavahara v21.p351

v21.p351

vyavahāra - chedasūtram-1-2/52 vṛ- arthena arthitayā jātaṃ kāryaṃ yasya sambandhaḥ vivakṣāyāmatra ṣaṣṭhī yenetyarthaḥ | so'rthajātaḥ gamakatvādevamapi samāsaḥ | upalakṣaṇametat | tenaivamapi vyutpattiravasātavyā arthaḥprayojanaṃ jāto'syetyarthajātaḥ: pakṣadvaye'pi pakṣadvaye'pi jātasya paranipātaḥ sukhādidarśanāta sa punaḥ kathaṃ glāyatīti cedata āhaḥ-sa punaḥ prathamataḥ prathamavyutpattisūcitaḥ saṃyamabhāvāt cālyamānaḥ kaṃpyamānaḥ pariglāyati | dvitīyavyutpattipakṣe prayojanāniṣpayāglāyati, tasyobhayasyāpi agilayā prāguktasvarūpayā vakṣyamāṇaṃ vaiyāvṛttyaṃ karaṇīyaṃ yāvat rogātaṅkāt saṃyamabhāvacalanāt prayojanāniṣpādanācca vipramuktasyāt | tataḥ paścātyatkimapyācaritaṃbhīṣaṇāditadviṣaye yathāladhusvakovyavahāraḥprasthāpitaḥ syāditi samprati niyuktikṛtyeṣusthāneṣusaṃyamasthitasyāpyarthajātamutpādyatetānyabhidhitsurāha[bhā.1168] sevagapuriseome āvanna aṇattabohiṇetene |
eehiṃ aṭṭhajātaṃuppajjaisaṃyamaṭṭhiyassa || vṛ- sevakapuruṣe sevakapuruṣaviṣaye evameva omedurbhikṣe tathā āpanne dāsatvaṃ samāpanne tathā videśāntaragamane uttamarṇenāpte tathā bodhikairapaharaṇe stenairapaharaṇe ca bodhikā anāryamlecchāḥ stenā āryajanapadajātāapiśarīrāpahāriṇaḥ etaiḥ kāraṇairarthajātaṃprayojanajātamutpadyate | saṃyamasthitasyāpīti eva niyuktigāthāsaṃkṣepārthaḥ | sāmpratametāmeva vivarītukāmaḥ prathamataḥ sevakapuruṣadvāramāi[bhā.1169] aparigahagaṇiyāe sevagapurisoukoiālatto!
sotaṃatirāgeṇaṃpaṇayae aṭṭhajāyāya || [bhā.1170] sārūviṇittikāuṃ, raṇāṇīyā ukhaṃdhavāreṇa |
iyarotīe viutto, dukkhattoteya nikkhaṃto || [bhā.1171] paccāgayataṃsouṃ, nikkhaṃtaṃbeigaṃtūṇaṃtahiyaṃ |
bahuyaṃme uvauttaṃ, jaidijjai to visajjāmi || vṛ-na vidyateparigrahaḥ kasyāpi yasyāḥ sā aparigrahāḥ sā cāsau gaṇikā ca aparigrahagaṇikā tayā ko'pi rājādīnāṃsevakaḥ puruṣaḥ ālaptaḥ saṃbhāṣitaḥ ālapya casvagṛhamānītaḥ, tataḥ sā arthajātā satī taṃ puruṣamatirāgeṇātirāgavaśāt praṇayate prasādayati, anyadā sā gaṇikārūpiṇī atiśayena rūpavatītikṛtvā rājñāskandhāvāreṇakaṭakenagacchatāātmanāsahānītā, itaro'picasevakapuruṣastayā gaṇikayā viyukto dukhārtaḥ priyāviprayogapīḍito niṣkrāntastathā rūpāṇāsthavirāṇāmantikepravrajyāṃ pratipannaḥ, |sāca veśyā rājñāsahapratyāgatātaṃpuruṣaṃ na paśyatigaveṣayitumārabdhā | tataḥ kasyāpipārthe taṃ niṣkrāntaṃ śrutvā yatra tatra sa tiṣṭhati | tasyā vasatau gatvā tān sthavirān brūte | bahukaṃ prabhūtaṃ mama tu dravyamanenopayuktamātmopayogaṃnītaṃbhuktamityarthaḥ | tadyadidīyatetato visṛjābhi | evamukteyatkartavyaṃ sthaviraistadāha[bhā.1172] sarabhedavaṇabheyaṃ aṃtaddhāṇaṃ vireyaṇaṃ vāvi |
varadhanumayavesa pussabhūtī kusalo sahumeya jhāṇaṃmi || vṛ-guṭikāprayogatastasya svarabhedaṃvarṇavedaṃvāsthavirāḥ kurvanti | yathāsātaṃna pratyabhijānātiyadi vāgrāmāntarādipreṣaṇena antardhānaṃ vyavadhānaṃ kriyate, | athavā tathā vidhauṣadhaprayogato virecanaṃ kāryate tena sa glāna iva lakṣyate, kṛccheṇaiṣa jīvatīti jñātvā sā taṃ muñcati | athavā śaktau satyāṃ yathā