Vavahara v21.p355
Vyavahāravṛtti v21.p355
- Language
- Sanskrit
v21.p355
vyavahāra - chedasūtram-1.2/52 prerayanti | etasyāpiprayogasyābhāve pāṣāṇḍānsahāyān kuryādyadvāyo gaṇasārasvatādiko balīyāntaṃ sahāyaṃ kuryāt | tadabhāve dūrābhogādinā prakāreṇadhanamutpādyatenamocayet | eṣa dvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ |
sāmpratamenāmevagāthāṃ vivarīṣurāha-- [bhā.1187] sārakhaeṇajaṃpasi jāto annatthatevi āmaṃti |
bahujanavieṇāyaṃmi uthāvaccasuyādi āharaṇaṃ || vṛ- yadi prabhūta jana vidito na bhavati yathāyaṃ taddeśajāta iti tataḥ evaṃ brūyāt | ahamanyatra videśe jātastvaṃ tusādṛkṣyeṇa vipralabdha evamasamañjasaṃ jalpasi, | evamukte te'pi tatratyā āmamevametat | yathāyaṃvadatīti sākṣiṇo jāyante, | atha taddeśajātatayā prabhūtajanavidito vartate | tatastasmin bahujanavijñātepūrvoktaṃnavaktavyaṃ kintuprabodhanāya sthāpatyāputrādyāharaṇaṃkathanīyam | [bhā.1188] vijjāmaṃtā jogāaṃtaddhāṇaṃ vireyaṇaṃ vāpi |
varadhanuyapussabhūtī muliyā suhume yajjhāṇaṃmi || vṛ-vidyādayo vidyāmantrayogāḥprayoktavyāyenatairabhiyojitaḥ sanmutkalayatiāharaṇamādītyatrādi śabdavyākhyānārthamāha-guṭikāprayogataḥsvarabhedena | upalakṣaṇametat |varṇabhedaṃvākārayedyadivāantardhānaṃ grāmāntarapreṣaṇena vyāvadhānaṃ, virecanaṃvāslānatopadarśanāya kārayitavyoyenakṛcchraṇaiṣajīvatītijñātvā | visṛjyati yadi vā varadhanuriva guṭikāprayogataḥ, puṣpabhūtirācārya iva sūkṣmadhyānavaśato niścalo nirucchvāsastathāsyātyena mṛta itijñātvā parityajyate | [bhā.1189] asatīe vinaveṃtīrāyāṇaṃsova hojja ahābhinno |
tosekahijjaidhammo anicchamāṇe imaṃkujjā || vṛ- eteṣāṃ prayogāṇāma sati-abhāve rājānaṃ vijñāpayanti yathā tapasvinamiha paralokanispṛhamenaṃ vratāccacyāvayatīti | atha so'pirājā tena bhinno vyudgrāhitā vartate tataḥ setasya rājñaḥ pratibodhanāya dharmaḥ kathyate | atha sadharmaṃ necchati tatastasmin dharmamanicchati upalakṣaṇametat | nimittena vātītānāgatarūpeṇaanāvārya(driya)māṇe idaṃvakṣyamāṇaṃkuryāttadevāha[bhā.1190] pāsaṃḍevasahāegeṇhaitujhaṃpierisaṃ hojjā|
hohāmohasahāyā tubbhavijovā gaṇobalio || vṛ- pāṣaṇḍānvāsahāyān gṛhṇāti atha te sahāyā na bhavanti tata idaṃ tān prativaktavyam | yuṣmākamapīdṛśaṃprayojanaṃbhavetbhaviṣyatitadāyuṣmākamapivayaṃsahāyābhaviṣyāmaḥ, evaṃtānsahāyān kṛtvā tadbalataḥsa preraṇīyo yadivā yogaṇobalīyāntaṃsahāyaṃparigṛhṇīyāt || [bhā.1191] eesiṃ asatīesaṃtāvijayā na hotiusahāyā|
ṭhavaṇādūrābhogana liṃgenavaesiuṃdeti || vṛ- eteṣāṃ pāṣaṇḍānāṃ gaṇānāṃ vā asati abhāve ye santaḥ śiṣṭāste sahāyāḥ kartavyāḥ | yadā tu santovāsahāyānabhavanti,tadāṭhavaṇattiniṣkrāmatāyādravyasya sthāpanākṛtātadānataḥsamocayitavyo yadi vā dūrābhogaṇena prāguktaprakāreṇāthavā yadyatra liṅgamacirataṃ tena dhanameṣitvā utpādya dadati | tasmai varavṛṣabhāgatamāpannaddāramidānīmṛṇāta(anāpta)dvāramāha[bhā.1192] emeva aneṃtassa vi tavatulaṇānavari etthanāṇattaṃ |