Vavahara v21.p354

v21.p354

glānojāyate tato glānamapi saṃtaṃpratijāgarti na tūpekṣate, jinājñāvirādhanaprasakteḥ, yaduktamanantaraṃyatanā pratyāgacchatā kartavyā tāmāha-

vṛ- yatrānyagaṇe sa prācūrṇaka āyāti, tatranaiṣedhika kṛtvā namaḥ kṣamāśramaṇebhya ityuditvā ca madhye praviśati praviśya ca yadarthajātaṃ tadgurabhya āvedayati kathayati | āvedya ca tadarthajātaṃ guruhaste datvā pratikrāmatikasmāt guruhaste datvā pratikrāmati | nisvapārśva eva sthite iti cedyata āha-māprekṣamāṇā mṛgā iva mṛgā agītārthā kṣullakādayaḥ paśyeyurguruhaste ca sthitaṃ nirīkṣante | asmadgurūṇāṃ samarpitamiti virūpasaṃkalpe'pravṛtteḥ samprati jayaṇā ya jājattheti tadvyākhyāṃnārthamāha

sannīva sāvako vā vārie dejja aṭṭajātassa | paccuppannanihāṇe kāraṇajāe gahaṇasohī ||
vṛ-yatra saṃjñī siddhaputraḥ śrāvako vā vartate tatragatvā tasmai svarūpaṃ nivedanīyaṃ prajñāpanā ca kartavyā | tato yattatra tena pratyutpannaṃ navaṃ nidhānaṃ gṛhītaṃ vartate | tasyārthajātasya madhyātkatipayān bhāgān dadyāt svayaṃ tadānīṃ prajñāpito vā gītārtha tvāt asyaprakārasyābhāve yannidhānaṃ dūramavagāḍhaṃ tatastena utkhanya dīyamānamadhikṛte kāraṇajāte gṛhṇānopi śuddhaḥ bhagavadājñayā varttate, vartamānāt |
gatamavamadvāramidānīmāpannadvāramāha[ bhā. 1185 ]
kāuṃ nisīhiyaṃ aṭṭhajāya bhāveyaṇaṃ guruhatthe | dāuṇa paḍikkama māpetā migā essī ||
thopi dharemāṇo katthai dāsattamea dalaṃte | paradesaṃmi vi labbhati vāṇiyadhammo magesatti ||
vṛ- stokamapi ṛṇaṃ śeṣaṃ dhārayan kvaciddeśe ko'pi puruṣastataḥ adalaṃtetti adadānaḥ kālakrameṇa pravṛddhyā dāsatvamevaṃ pratipadyate, tasyaivaṃ dāsatvamāpannasya svadeśe dīkṣā na dātavyā, | atha kadācitparadeśe gataḥ sannaviditasvarūpo aśivādikāraṇato vā dīkṣito vā bhavet | tatra vaṇijā paradeśe vāṇijyārthaṃ gatena dṛṣṭo bhavet tatrāyaṃ kila nyāyaḥ paradeśamapi gatā vaṇija ātmīyaṃ labhante | tata eva vaṇigdharme vyavasthite sa evaṃ brūyāt mama eṣa dāsa iti na muñciṣye (muṃcāmi) amumiti tatra ātmīyaṃ labhante | tata evaṃ vaṇigdharme vyavasthitesa evaṃ brūyāt mama eṣa dāsa iti na muñciṣye (mucāmi) amumiti tatrayatkartavyaṃ tatpratipādanārthaṃ
dvāragāthāmāha

nāhaṃ videsa āharaṇamāi vijjāyamaṃtajogāya | mattayadhammopāsaṃḍagaṇe dhane ceva ||
vṛ- yastāvaddāsatvamāpanno vartate, na so'haṃ kiṃ tvahamanyasmin videśe jātastvaṃ tu sādṛkṣyatayā vipralabdho'si | atha sa prabhūtajanavidito vartate tata evaṃ na vaktavyaṃ kintu sthāpatyā putrādyudāharaṇaṃ kathanīyaṃ | yadyapi kadācittat śravaṇataḥ pratibuddho mutkalayati | ādiśabdāt guṭikāprayogataḥ svarabhedādikartavyamiti parigrahaḥ | eteṣāṃ prayogaṇāmabhāve vidyāmantro yogā vā te prayoktāvyā yaiḥ parigṛhītaḥ san mutkalayati, teṣāmapyabhāve nimittenātītānāgataviṣayeṇa rājā upalakṣaṇametadanyo vā nagarapradhāna āvarjanīyo yena tatprabhāvat sa preryate dharmo vā kathanīyo rājādīnāṃ yena te āvṛttāḥ santasyaṃ
21 23