Vavahara v21.p376
Vyavahāravṛtti v21.p376
- Language
- Sanskrit
v21.p376
vṛ- jaghanyata ekāhe ekasminmadhye divase madhyamatakhyāha, utkarṣataḥ pañcāhe pratīkṣite yadāsa nivartatuṃ necchati tataḥ sahāyāṇamiti taṃ bruvate kiyacciramasmābhiravasthātavyamehi vrajāmaḥ | evamukte yadi so'bhidhate nāhaṃ vrajāmi | tatastasmin pratyāgamanamanicchati bhaṇaṃti yadi nāgacchasi tarhi upadhi mapi tāvaddehi mā upadherapyupaghāto bhūditi ||
[bhā. 1283 ] navi demitti ya bhaṇie gaesu jaiso sasaṃkito subati |
uvahammai nisaṃkenahammae appaḍivajja̭te ||
vṛ-yadi upadheryācane kṛte sa brate nāpi naiva dadāmyupadhimahamiti tata evaṃ bhaṇite sa saṅghāṭako gacchati saṅghāḍagatiheti vyākhyātamadhunā vuccho uvahigrahaṇe iti tadvyākhyānayati gaesu ityādigateṣuteṣu sahāyeṣu yadi saśaṅkitaḥ śaṅkanaṃ śaṅkitaṃsahaśaṅkitaṃ saśaṅkitaṃ yasya yena vā sa tathā kā punaḥ śaṅkā ? ucyate-kiṃmut vrajāmi kiṃ vā neti eva rūpaśaṅkopetaḥ svapiti, rātrau tadā sa upadhirupahanyate | atha niḥśaṅkitaḥ san (na) svapiti yathā niyamānmayotpravrajitavyamiti tadā nopahanyate | atha niḥśaṅkita uṣitvā yadi vā yasmin dine sahāyā gatāstaddivasamevānuṣitvā yadi nivṛtya vrajikādiṣvapratibadhyamāna āgacchati | na cāntarā rātrau divase vā svapiti tadā tasminnapyapratibadhyamāne nopahanyate | atha svapiti tarhyapahanyate | [ bhā. 1284 ] saṃvega samāvanno anuvahayaṃ ghettu eti taṃ ceva | aha hojāhi uvahato so viya jai hojja gīyattho | | to annaṃ uppāe taṃ vovahayaṃ vigaṃciuṃ hoi | apaḍibajjhatettu sucireṇa vi hūna uvahamme ||
vṛ- saṃvego mokṣābhilāṣastaṃ samāpannastameva gurupradattamupadhimanupahataṃ gṛhītvā | eti samāgacchati | atha bhavet kathamapyupahataḥ so'pi ca sādhuryadi syāt gītārthaḥ tatastamupahatamupadhiṃ vigaṃciuṃti paristhāpyānyamupadhimutpādya eti samāyāti | atha syādagītārthastarhi tenopadhiranyonotpādana yo agītārthatvenānyotpādane yogyatāyā abhāvāt | kintu tenaivopadhinā gantavyaṃ | samāgatasya cānyamupadhimācāryāḥ samarpayanti | prāktanaṃ ca sādhubhiḥ paristhāpayanti | samprati appaḍibajjhaṃ teu ityādi apratibadhyamāne karmakartaryayaṃ prayogaḥ kvacidapi pratibandhamakurvati punaḥ sucireṇāpi pradīrgheṇāpi kālena hu niścitaṃ nopahanyate upadhiḥ kvacanāpi pratibandhākaraṇataḥ satatodyatvāt |
samprati vivāda iti vyākhyānayati
gaṃtūṇa tehiṃ kahiyaṃ, sāvi āgaṃtu tārisaṃ kahie |
to taṃ hoi pamāṇaṃ visarisakahaṇe vivādou ||
bṛ-yausahāyau tasya preṣitī, tābhyāṃ gatvā gurusamīpaṃ tasya pratisevanamapratisevanaṃ vā kathitaṃ, sacāpi kṛtāvadhāvanaḥ sādhurāgatya tādṛśaṃ kathayati tatastadbhavati pramāṇamubhayeṣāmapyavisaṃvādāt | atha visadṛśaṃ kathayati tato vivādaḥ sahāyā bruvate eṣa pratisevīti | sa prāha napratisevīti, tatra satya pratijñāḥ khalu vyavahārāḥ iti, sa eva pramāṇīkriyate, na sahāyāḥ, | tadevaṃ pratisevanāmadhikṛtya vivādo darśitaḥ | samprati majjanādikamādhikṛtyāha[ bhā. 1287 ]
ahavā beṃti agīyā majjanamādiehiṃ esa gihībhūto | taṃ tu na hoi pamāṇaṃ so ceva tahiṃ pamāṇaṃ tu ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit