Vavahara v21.p377
Vyavahāravṛtti v21.p377
- Language
- Sanskrit
v21.p377
vyavahāra - chedasūtram - 1-2 / 59 vṛ- athaveti prakārāntaropapradarśana agītārthā bruvate | majjanādibhirmañjanāṅgarāgadhūpādhivāsādibhirapa gṛhibhūto jātaḥ sapunarevasamāha-nāhaṃ snānādikaṃ kṛtavān yadi vā balādahaṃ svajanaiḥ snānādikaṃ kārito na punasteṣu snānādiṣvanurāgavān jāta iti | tatraivaṃ bhūte vivāde yatte sahāyā bruvate tanna bhavati pramāṇaṃ, kintu sa eva tatra pramāṇamiti etadeva pravikaṭayiṣurāha
paḍisevī apaḍisevī evaṃ śrerāṇa hoi u vivādo | tattha vi hoi pamāṇaṃ sa eva paḍisevaṇā na khalu ||
vṛ- sthavirā ācakṣate eṣa pratisevī sa prāha-nāhaṃ pratisevī evaṃ sthaviraiḥ sahagāthāyāṃ ṣaṣṭī tṛtīyārthe vivādo bhavati | atrāpi pratisevanā viṣaye'pi bhavati sa eva pramāṇaṃ na punaḥ khalu sahāyairucyamānā pratisevanā tepāṃ punaragītārthānāṃ purataḥ sūraya etadabhidadhati
majana gaṃdha pariyāraṇādi jaha necchato adosāya |
anulomā uvasaggā emeva imaṃpi pāsāmī ||
|
vṛ- yathā anicchato'nabhilaṣito'nulomā anukūlā upasargāḥ | ke te ityāha-majjanaṃ snānaṃ gandhaḥ paṭavāsādirūpaḥ paricāraṇāstriyā balātkāreṇopabhoga ādiśabdādevaṃ vidhānyopasargaḥ parigrahaḥ ete yathā adoṣāstadviṣayānumananābhāvāt | evamidamapyadhikṛtā'vadhāvitasādhuviṣayaṃ majjanādi paśyāmastadanurāgā bhāvato nirdoṣamiti bhāvaḥ etadeva bhāvayati
[bhā. 1290] jaha cevaya paḍilomā apadussaṃtassa hoti dosā ya | emeva ya anulomā hoti asāyajjaṇe aphalā ||
vṛ- yatheti dṛṣṭāntopanyāse, ca śabdo dṛṣṭāntadāṣṭantikayoḥ sāmyāvadhāraṇārthaḥ | yathācaivaṃ pratilobhāḥ pratikulā upasargāḥ pradveṣataḥ pradveṣamagacchato bhavatyadīpāya evameva anenaiva pratikulopasargagatena prakāreṇa anulomā api svajanaiḥ kriyamāṇā majjanādaya upasargā asāijamāṇe ananumanane bhavantyaphalāḥ anyacca[bhā. 1291] sāhī bhogaccaī avimahatī nijarāu eyassa |
sumo vikammabaṃdho na hoi u niyattabhāvassa ||
vṛ- apīti guṇāntara samuccaye | svajanakriyamāṇamañjanāṅgarāgādyanāsvādanādepa svādhīna bhogatyāgī svādhīnabhogaparityāgāccaitasya mahatī nirjarā purāṇakarmanirjaraṇaṃ pravṛddhapravṛddhatara śubhāśayasaṃbhavāt na cāpyabhinavakarmasaṃgalanaṃyata āha-natunivṛta bhāvasyāvadhāvanāt pratinivṛtta pariṇāmasya sataḥ sūkṣmo'pi karmabandho bhavati, karmopacayahetorduṣṭādhyavasāyasyābhāvāt |
mū. (61) egapakkhiyassa bhikkhuyassa kappati āvariya uvajjhāyāṇa ittariyaṃ disaṃ vā anudisa vā uddisittae vā dhāritaevā jahā vā tassa gaṇassa pattiyaṃ siyā ||
vṛ- ekaḥ samānaḥ pakṣa ekapakṣaḥ | so'syāstīti ekapakṣikaḥ pravrajyayā śrutena ca svavargasya bhikṣoḥ kalpate | itvarāṃ kiyatkālabhāvinīmitvasgrahaṇamupalakṣaṇaṃ yāvatkathikāṃ ca diśamācāryatvamupādhyāyatvaṃ vā anudiśaṃ vā ācāryopādhyāyapadadvitīyasthānavartitvaṃ vā śabdo vikalpārthaḥ | uddeṣṭuṃ vā tasya vā svayaṃ dhārayituṃ yathā vā tasya gaṇasya prītikaṃ syāt | yathāvā diśamanudiśaṃ vā uddiśeta | kimuktaṃ bhavati ? bhinnapakṣikamapyapavādapadena svagaṇaprītyācāryādipadādhyāropitaṃ kuryāditi saṃkṣepārthaḥ |
vyāsārthaṃ tu bhāṣyakṛdvivakṣuḥ prathamataḥ pūrvasūtreṇa saha sambandhamāhaḥ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit