Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p378

Vyavahāravṛtti v21.p378

Language
Sanskrit

v21.p378

uddeśaka ḥ 2, mūlaṃ:61. [bhā. 1292] - [bhā.1292] nikkhittaṃmi uliṃge mūlaṃsā tijane yaṇhāṇādī |
dinesuyahoi disā duvihā vivaesusaṃbaṃdho || vṛ-yadiliṃgarajauharaṇaṃnikkhittaṃparityaktaṃbhavatitatastasminnikṣipte liṅgeyadivāliṅgā parityāge'pi snānādeḥ sāijaṇe anumanane mūlaṃ nāma prāyaścittaṃ bhavati, tasmiṃśca mūlaprāyaścitta dānena samastaparyāyocchedataḥ pradatteṣuvrateṣudvividhāpyācāryatvamupādhyāyatvarupādikaṃdīyate | tato'vadhāvanasūtrānantaraṃ diksūtropanyāsaḥ eṣa pūrvasūtresahāsya sūtrasya sambandhaḥ | sāmpratamekapakṣikatvaṃ vyākhyānayati[bhā.1293] duvihoya egapakkhī pavvaja sueya hoināyavyo |
suttammi egavāyaṇapavvajāe kulivvādī || vṛ-dvividhodviprakāraekapākṣikobhavatijñātavyaḥ | tadyathā-pravrajyāyāṃ śrutecatatrasūtrasūtraviṣaye ekapākṣikavācanaḥ | ekā samānā parasparaṃ vācanayibhyaḥ (yasya) sa tathā ekagurukulādhīna ityarthaḥ | pravrajyayātvekapākṣika ekakulavartī ādiśabdādekagacchavarti śiṣyasahādhyāyādiparigrahaḥ |
etadeva spaṣṭataramāha[bhā.1294] sakulivvaopavvajā pakkhitto egavāyaṇa suyaṃmi |
abbhujaya parikammo māherogeva ittarito || vṛ- pravrajyā pākṣiko nāma sakulivvatotti svakulasaṃbhavī upalakṣaṇametat tena svaśiṣya ityādyapi draṣṭavyaṃśruteśrutapākṣikaḥ punarekavācanaihasūtreitvarādiggrahaṇātkathikyapidiksūcitātāmubhayīmapi vyākhyānayati | abbhuñjaetyādi | ācāryoabhyudyatavihāraparikarmakartukāmaupalakṣaṇametat abhyudyata maraṇaṃ vā pratipakṣukāmena yāvatkathikācāryopādhyāyāviti śeṣaḥ mohe cikitsāṃ roge rogacikitsāṃ vā kartukāmaitvaraṃ, akṣarayojanātviyaṃ abhyudyatakarmaṇiabhyudyatamaraṇevā yāvatkathikācāryopādhyāyāviti śeṣaḥ |moherogecatvāro bahuvacanaṃprākṛtatvāt | ācāryasya yāvatkathikācāryasthāpane dvividhaḥsāpekṣo nirapekṣaścatatrayaḥ tathā cātrarājadṛṣṭāntastamevāha[bhā.1295] diluto jahagayā sāvekkhokhalutaheva nikhakkho|
sāvikkho juva naridaṃṭhaveiiyagacchuvajjhāyaṃ || vṛ-dṛṣṭānto yathā rājā | tathā hi-rājā dvividhaḥ sāpekṣo nirapekṣaśca | tatra yaḥ sāpekṣaḥ sa jīvanneva yuvarājaṃ sthāpayati, | yuvarājaśca saṃsthāpanīyo yasminnanuraktā paripattataḥ kālagate'pi rājñi na vairājyamupajāyate | kintu tadavasthameva rājyamanuvartate yastu nirapekṣaḥ san sthāpayati yuvarājaṃ tasmiṃśca sthāpiterājñikālagatedāyādānāṃ parasparakalaha,bhāvato rājyaṃ vināśamāviśati, evamācāryāpidvividhaḥ sāpekṣīnirapekṣaśca, tatrayogacchasāpekṣaḥ sajjīvannevagaṇadharaṃsthāpayatitasmiṃścasthāpitekālagate'pyācārye gaccho na sīdati | tathā cāha-ityevaṃ sāpekṣarāja iva yuvanarendraṃ sāpekṣa ācāryo jīvanneveti vākyaśeṣo gacchopādhyāyaṃ gacchanāyakaṃ sthāpayati | yaḥ punargacchanirapekṣaḥ san nācārya jīvan sthāpayati tasminkālagateparasparakalahabhāvatogacchovināśamupajāyate, tasmājīvatyevagaṇadhareācāryaupādhyāyo vāsthāpanīyaḥ | sāmpratamitvarācāryopādhyāya sthāpanāviṣayamāha[bhā.1296] gaṇaharapāyogā satipamāya aṭāvi eva kālagate |
therāṇapagāsaṃtī jāvanno naṭhāvito tattha ||

Linked texts (1)