Vavahara v21.p394
Vyavahāravṛtti v21.p394
- Language
- Sanskrit
v21.p394
393 saṃjñā |sasthaviroaparicchannaḥ paricchadarahitaḥ |cagrahaṇātcaśabdopādānābhikṣurapisvayamaparicchannaḥ | tatrasthaviroaparicchanno dravyataḥparivārahitodraṣṭavyaḥ, bhāvataḥ punarniyamātsaparicchadaḥ | itaraḥ śiṣyaḥ punarvābhyāmapidravyabhāvābhyāmaparicchannobhavati, tatrabhāvato'paricchanno niyamādayogya eva | itarastu dravyato'paricchadobhāvataḥsaparicchadoyogyaḥ, |atrācāryedravyato'paricchadekiṃsarvathābhikṣorgaṇaṃdhārayituṃ nakalpate, utāstikaścitkalpanāprakāraḥ? astītibrūmastathā cāha-- [bhā.1354] nokāro khalu desaṃ, paḍisehayatī kayāi kappejjā|
usannaṃmi uthero, socevaparicchaotassa || vṛ- evaṃ se no kappai ityatra nośabdo deśavacanatvāt deśaṃ pratiṣedhayati | tena kadācitkalpetāpi, kadā kalpateiticedata āha-avasanne ācārye, |iyamatrabhāvanā-yadyācāryo bhāvataḥ sūtrādyupetastapaḥ saṃyamodyatastasmin dravyato'paricchade na kalpate | atha cedavasannastarhi tasmin dravyato'paricchade sa paricchadevākalpate | khaluśabdo viśeṣaṇārthaḥ | sacaitadviśinaṣṭi, yobhāvataḥ saparicchadastasya kalpate naśeṣasya,saparicchade cāvasanne ācārye gaṇaṃdhārayati śiṣyoya ācāryasya paricchadaḥ parivāraḥ sa eva tasya śiṣyasya bhavati | vyavahāratastasyābhavanāt | itarasya tu na kimapyābhavati | śithilatvādiha paricchadaviṣayā caturbhaṅgikā | tadyathā-dravyato'paricchanno bhāvataścāparichannaḥ 1, dravyato'paricchanno bhāvataḥ paricchannaḥ 2, dravyataḥ paricchadobhāvato'paricchannaḥ 3, dravyatasaparicchadobhāvataścasaparicchadaḥ 4 |tatracaturbhaṅgavartī śuddhaḥśeṣāstvaśuddhāḥ |eṣa sūtrārthaḥ adhunā niyuktivistaraḥ | [bhā.1355] bhikkhūicchāgaṇadhārae apavvāvitegaṇo natthi |
icchātigassaaṭṭhā mahātalāgeṇaovammaṃ || vṛ- bhikṣoricchā gaṇaṃ dhārayituṃ | sa ca gaṇaḥ svayamapravrājite nāsti tasmāt svayaṃ sādhavaḥ pravrājanīyāḥ |athavāyadyapisvayamapravrājanegaṇonāsti | tathāyadyapiyadāvasannaācāryojātobhavati, tadā yo'sāvācāryasya gaṇāḥ sa eva tasya bhavati | icchā ca gaṇaṃ dhārayatiṃ trikasya jñānādiratnatrayasyārthāya | natupūjāsatkāranimittamatrārthe caupamyamupamā mahātaḍāgena |kimuktaṃbhavati ? padmasarasā mahātaḍāgenagaṇaparivardhasyopamākartavyā |sācāgrebhāvayiṣyate | eṣaniyuktigāthāsaṃkṣepārthaḥ | vyāsārthaṃ tubhāṣyakṛdvivakṣuḥ prathamataicchānikṣepamāha[bhā.1356] jojaṃicchaiatthaṃ, nāmādī tassasā havaiicchā|
nāmaṃmijaṃtunāmaṃicchatināmaṃcajasicchā || vṛ- yo nāma yamarthaṃ nāmādilakṣaṇamicchati, tasya sā bhavati icchā yo nāmecchati tasya nāmecchā, sthāpanāmicchataḥ sthāpanecchā | evaṃ dravyecchādikamapi bhāvanīyaṃ, | icchāyāśca nikṣepaḥ ṣoḍhātadyathānāmecchā, sthāpanecchā, dravyecchā, kṣetrecchā, kālecchā, bhāvecchā, | tatra nāmecchāmabhidhitsurāhanāmamītyādinā nāmnastunāmaviṣayāicchā | iyaṃyannāmayadevadattādikamātmanaicchatidevadattādikasya nāmni (mnaḥ)icchānāmecchetibhāvaḥ, athavāyasyecchetināmasa nāmanāmavatorabhedopacārātnāmacāsau icchācanāmecchā sthāpanecchāmāha[bhā.1357] emeva hoiṭhavaṇā, nikkhippaiiccha evajaṃṭhavaṇaṃ |
sāmittāījahasaṃbhavaṃtudavvādisubhaṇasu ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit