Vavahara v21.p395
Vyavahāravṛtti v21.p395
- Language
- Sanskrit
v21.p395
vyavahāra - chedasūtram-1-3/66 vṛ- evamevānenaiva nāmagatena prakāreṇa bhavati sthāpanā sthāpanecchā atideśoktameva yadicchati nikṣipyatesāsthāpanācāsāvicchācasthāpaneccheti vyutpatteḥ sthāpanecchā | yataḥsthāpanāmicchatisā sthāpanecchā sthāpanāyā icchā sthāpaneccheti vyutpatteḥ, dravyecchā dvidhā | āgamato no āgamataśca | tatra āgamata icchāpadārthajñātā tatra cānupayukto noāgamatastridhā-jñaśarīra bhavyaśarīra tadavyatiriktabhedāt | tatrajñaśarīrabhavyaśarīre prāgvat | tadavyatiriktā yat dravyamicchatisāca tridhāsacittadravyecchā, acittadravyecchā, miśradravyecchā | tatrasacittadravyecchātridhā-dvipadacatuṣpadāpadabhedāt | tatra dvipadasacittadravyecchā-yatra striyamicchati puruṣamicchati ityevamādi | catuṣpadasacittadravyecchāyadaśvamicchati gāmicchatītyādi | apadasacittadravyecchā āmrasyecchā mātuliṅgasyecchetyādi | acittadravyecchā-suvarṇecchā hiraṇyecchetyādi | miśradravyecchā-suvarṇādyalaṅkāravibhūṣitasya dvipadādericchā | athavā dravyādiṣu dravyakṣetrakāleṣu yathāsaṃbhavaṃ svāmitvādi svāmitvakaraṇādhikaraṇādikakaraṇāni bhaṇataḥ svāmitvādibhiḥ prakārairdravyakṣetrakālecchā vaktavyā iti bhāvaḥ | tatra svāmitvena dravyecchā yathā ātmanaḥ putramicchati ityādi, karaṇena yathā madyenā'bhyavahṛtena stainyecchā kāmecchā vā jāyate | adhikaraṇena yathā suprastāritāyāṃ śayyāyāṃ sthitasya kāmecchā samutpadyate| kṣetrakālāvacetanau tatonatayoḥ svayaṃsvāmitvenaicchābhavati, tataḥ karaṇādhikaraṇābhyāṃtatrayojanā | tatrakṣetreṇā-yathāsundareṇakṣetreṇalabdhenakrīḍanecchāvapanecchā vājāyate, adhikaraṇenayathā-gṛhesthitasya bhogecchākāmecchāvā, sadgurukulavāsesamyaganuṣṭhānecchāvāsamupajāyateityādi, kālekaraṇena yathāyauvanakālena dhanecchā kāmecchā vā jāyate ityādi, | adhikaraṇe yathā-hemante rātrau śītena pīḍitaḥ sūrodgamakālamicchati, bhāvataicchādvidhā-āgamato noāgamataśca | tatrāgamataicchetipadārthajñātā, tatra copayukta upayogobhāvanikṣepaitivacanāt | noāgamata āha[bhā.1358] bhāvepasatthamapasatthiyāya apasatthiyaṃna icchāmo |
icchāmoya pasatthaṃnāṇāiyaṃtivihamicchaṃ || va- noāgamato bhāvata icchā dvidhā-praśastā apraśastā ca | makāro'lākṣaṇikaḥ | tatrājñānādiviṣayā icchāapraśastā, praśastājñānādiviṣayā |tāṃ trividhāmicchāmicchāmaḥ | | samprati gaṇasya nikṣepamabhidhitsurāha[bhā.1359] nāmāigaṇo cauhā davvagaṇokhalupuṇo bhavetiviho |
loiyakuppāvayaṇiolouttariyoya bodhavvo || vṛ-nāmādirupogaṇaścaturdhā | catuṣprakārastadyathā-nāmagaṇaḥ,sthāpanāgaṇo,dravyagaṇobhāvagaṇaśca | tatrayasyagaṇaitināmasanāmagaṇaḥ, gaṇasyasthāpanā'kṣavarāṭākadiṣusthāpanāgaṇaḥ | dravyagaṇo dvidhāāgamato noāgamataśca, | tatrāgamato gaṇaśabdārthajñātā tatra cānupayukto, noāgamatastridhājñaśarīrabhavyaśarīratadvyatiriktabhedāt | tatrajñasarīrabhavyaśarīreprāgvat | tadvyatiriktastrighā | tadyathālaukikaḥ kuprāvacaniko lokottarikaśca | eteṣāṃtrayāṇāmapi pratipādanārthamāha[bhā.1360] sacittādivasamṛho logaṃmigaṇo umallaporādi |
carakādikuppavayaṇo logottaraosannagīyāṇaṃ ||| vṛ-sacittādisamuhaḥsacittasamūhoacittasamūhomiśrasamūhaścadravyagaṇaḥ | tatrasacittasamūhoyathā- .
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit