Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p414

Vyavahāravṛtti v21.p414

Language
Sanskrit

v21.p414

413 tantrīścavikrīṇantītietejātau juṅgikā upalakṣaṇametat |tenāya (yi) kalpikā yeca harikeśajātayo meyā yeca varuḍādayaste'pi jātau juṅgikā draṣṭavyāḥ sampratikarmaṇi śilpecatānabhidhitsurāha[bhā.1443] posagasaṃbara naḍalaṃkha vāhamacchaṃdharayarā vacchuriyā |
paḍagārāyaparīsaha sippesarīreyavacchāmi || vṛ- poṣakā ye strīkukkuṭamayūrān poṣayanti, | saṃvarāḥ stānikāḥ śodhakāḥ | naṭāḥ pratītā ye nāṭakāni nartayanti |laṅkāyevaṃśāderūparivṛttaṃdarśayanti |vyādhālubdhakā |matsyabandhāḥkaivartārajakā vastraprakṣālakāvāgurikā mṛgajālikājīvinaḥ | etekarmaṇijuṅgikāḥ, paṭakārāḥ kuñcikādayaścarmakārā ityareparīṣahā nāpitā ete śilpe juṅgikāḥ | sampratiśarīretān vakṣyāmi |pratijñātaṃ nirvāhayati[bhā.1444] hatthe pāekaṇe nāsā uṭhehiṃ vajjiyaṃjāṇa |
vāmaṇagamaḍamakoḍhiya kāṇā taha paṃgulā ceva || - vṛ-śarīre juṅgikā jānīhi | haste saptamī prākṛtatvāt tṛtīyārthe | evaṃ sarvatra, tato'yamarthaḥ hastena upalakṣaṇametat | hastābhyāṃvāvarjitaṃ, |evaṃpādena pādābhyāṃ vā karṇena karṇābhyāṃvānāśayāoṣṭenavā vāmanakā hīnahastapādādyavayavā, maḍabhāḥ kubjāḥ kṛṣṭavyādhyupahatāḥ, kāṇā ekākṣāḥ, paṅgulāḥ pādagamanaśaktivikalāḥ etānapiśarīrajuṅgikān jānīhi || [bhā.1445] dikkheuṃpina kappaṃti, juṃgiyā kāraṇevi dosāvā |
anādikkhievā nāuṃna kareṃtiāyarie || vṛ- eteanantaroditāścatvāro'pijuṅgikādīkṣitumapinakalpante | punarācāryapadesthāpayitumityapi śabdārthaḥ kāraṇe tathāvidhesamutpanne'doṣākā nirdoṣāvā dīkṣitumapi sambadhyante | ajñātāścetkathamapi juṅgikā dīkṣitā bhaveyustatastāna jñāta dīkṣitān jñātvā kurvantyācāryaguṇopetān apyācāryān pravacanahīlanāprasakteḥ || [bhā.1446] pacchāvi hoti vikalā āyariyattaṃna kappaītesiṃ|
sīso ṭhāveyavvokānagamahisova ninnammi || vṛ-paścādapiśrāmaṇyasthitākṣigalanādinā vikalābhavanti, teṣāmapyācāryaguṇairyuktānāmapyācāryatvaṃ na kalpate,ye'pyācāryapadopaviṣṭāḥ santaḥ paścādvikalā jāyanteteṣāmapinakalpatedhārayitumācāryatvaṃ, kintu taistathā vikalaiḥ sadbhirātmanaḥ pade śiṣyaḥ sthāpayitavyaḥ | ātmā tvaprakāśe sthāpayitavyaḥ | kaivetyata āha-kāṇakamahiṣa iva nimne | iyamatra bhāvanākāṇako nāma coritamahiṣo mā kopyenamadrākṣīditi hetoḥ grāmasya nagarasya vā bahirgartā rūpe nimne pradeśe upalakṣaṇametaditi gupile vā vanagahanesthāpyate | evameṣo'pyanyathāpravacanahīlanāprasakterājñādidoṣaprasaṅgaśca |athavāso vātmīyaḥ śiṣyaḥ paścādvikalairācāryaḥsthāpyatesa kīdṛśa ityata āha[bhā.1447] gaṇiagaṇīvā gītojovi agītovi āgaīmaṃto |
logesa pagāsijjaitahā beṃtina kiccamiyarassa || vṛ- gaṇo'syāstīti gaṇī sādhu parivāravān yo vartate tadabhāve'gaṇī vā yo gīto gītārthaḥ kālocitasūtrārthapariniṣṭhitaḥ tasyāpyabhāve yo cāpyagītārtho'pi ākṛtimān rūpeṇa makaradhvajatulyaḥ sa gaṇadharapade niveśyate, | yathāyamasmākamācāryo netara iti kevalamitarasyāpi juṅgikā