Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p423

Vyavahāravṛtti v21.p423

Language
Sanskrit

v21.p423

vyavahāra - chedasūtram - 1-3 / 73 vṛ- atra pratirūpayogo yathā pīṭhikāyāṃ prāk pratirupa vinayādhikāre'bhihitastathā pratipattavyaḥ | juṃjaṇa ityasya vyākhyānaṃ yad dhruvamakālahīnaṃ pratirupayogāt karoti vyāpārayatītibhāvaḥ | pūrva jahānurūvaṃ gurumādīṇaṃ kareha kamasīu | lhādī janana mapharusaṃ aṇavalayā hoi kuḍilattaṃ | |

vṛ- atra lhādijananamiti manaḥ pralhatti (lhāda) janakaṃ | [ bhā. 1480 ] acavalathirassa bhāvo apphaṃdaṇayā ya hoi akuyattaṃ | ullāvalālasasībhara sahitokālenanāṇādī || bhaṇḍocitahastapādādiceṣṭāvikalatā |
vṛ- avaspandanatā [ bhā. 1481]
vṛ-gāthāpañcakamapi gatārthaṃ | upasaṃhāramāha[bhā. 1482 ]
sammaṃ ahiyabhāvo samāhito samīvammi | nāṇādīṇaṃ tuṭṭito guṇanihijo āgaro guṇāṇaṃ ||
āyārakusalo esī saṃjamakusalaṃ ato vocchāmi |
puḍhavādi saṃjamaṃ mī sattara se jo bhave kusaloṃ ||
vṛ- eṣo'nantaramuktaḥ ācārakuśalaḥ ata ūrdhvaṃ saṃjamakuśalaṃ vakṣyāmi | pratijñātameva nirvāhayati |
pṛthivyādisaṃyame

puḍhavidagaagaṇimāruya vaṇassa viticau paṇidi ajjīvo | pehuppeha pamajjaṇa pariṭhavaṇamaṇovaīkāe | |
ityevaṃrūpe saptadaśe [ bhā. 1484 ]

saptadaśaprakāre yau bhavati kuśalaḥ saṃyamaṃ prakārāntareṇa saṃyamakuśalamāhaahavā gahaṇe nisiraṇa esaṇā sajjā nisejja uvahī ya | āhārevi ya satimaṃ pasatthajoge ya juṃjaṇayā || iṃdiyakasāyaniggaha pihiyāsavajogajbhkāṇamallīṇo | saṃjayakusala guṇa nihi tivihakaraṇabhāvasa visuddho || vṛ- athaveti saṃyamasyaiva prakārāntaropadarśane grahaṇe ādāne nisiraṇe eṣaṇāyāṃ gaveṣaṇādibhedabhinnāyāṃ śayyāniṣadyopadhyāhāraviṣayānāṃ ca niṣadyāyāṃ samyagupayuktasaṃyamakuśalaḥ | kimuktaṃ bhavati ? ya upakaraṇabhāramādadāno nikṣipinvā pratilekhya pramārṇya ca gṛhṇāti nikṣipati vā etena prekṣāsaṃyamaḥ pramārjanāsaṃyamaścoktaḥ | etadgrahaṇāttajjñjīyāḥ śeṣā apyupekṣādi saṃyamā gṛhītā draṣṭavyāḥ | tathā yaḥśayyāmupadhimāhāraṃ ca udgamotpādanaiṣaṇāśuddhaṃ gṛhṇāti | saṃyojanādidoṣarahitaṃ ca bhuṅkte sthānādyapi kurvāṇaḥ pratyupekṣya pramārjya ca karoti sa saṃyamakuśalaḥ, | atra niṣadyāgrahaṇena sthānādi gṛhītaṃ, tathā ya eteṣu sarveṣvapi saṃyameṣu yojanā vyāpāraṇaṃ, kimuktaṃ bhavatya praśastānāṃ manovākkāyayogānāmapavarjanaṃ, praśastānāṃ manovākkāyayogānāmabhiyojanaṃ saṃyamakuśalaḥ | tathā indriyāṇi śrotrādīni kaṣāyāśca krodhādīn yo nigṛhṇāti | tathā śrotrādīni na svaviṣaye vyāpārayati śrotrādiviṣayaprāpteṣu śubhāśubheṣu śadvādiṣvartheṣu rāgadveṣau na vidhatte | krodhādīnapyudayituḥ pravṛttān niruṇaddhi | udayaprāptāṃśca viphalīkaroti | tathā śravāṇi prāṇātipātādilakṣaṇāni pidadhāti | yogaṃca manovākkāyalakṣaṇamapraśastaṃ dhyānaṃ cārtaraudraṃ tatparihāreṇa praśastadharmaṃ śuklaṃ ca ālīna āśrito nigūhitabalavīryatayā tatra pravṛtta

Linked texts (1)