Vavahara v21.p432
Vyavahāravṛtti v21.p432
- Language
- Sanskrit
v21.p432
uddeśaka : 3, mūlaṃ :74, [bhā. 1536] sammuikarāṇianumayāṇi bahubhayāṇibhavaṃti, tehiṃ pattiehiṃthejehiṃ tehiṃ vesāsiehiṃ tehiṃ saṃmaehiṃ tehi saṃmuikarehiṃ niruddhapariyāesamaṇe niganthekappai āyariyauvajjhāyattāeuddisittaetaddivasaṃ sūtraṃ ||
vṛ-athāsyasūtrasyakaḥ saṃbaṃdha ucyate ||| [bhā.1537] ussagassa vavādohoti vivakkhouteṇimaṃsuttaṃ |
niyamena vigiṭho puna tassāsī puvvapariyāto || vṛ- ihotsargasya vipakṣapratipakṣo bhavatyapavādastena kāraṇena tivarisapariyāe samaṇe niggaṃthe ityādirupasyotsargasyedamapavādabhūtaṃ sūtramucyate, | anena sambandhenāyātasyāsyavyākhyā, niruddho vināśitaḥ paryāyo yasya sa niruddhaparyāyaḥ śramaṇo nirgranthaḥ kalpate yujyate taddivasaṃ yasmin divase pravrajyārthaṃ pratipannāvān tasminneva divase pūrvaparyāyaḥ punastasya prabhūtatara āsīt | tathā cāhaniyamenetyādi niyamena punastasya pūrvaparyāyo vikṛṣṭo viṃśativarṣāṇyāsīt tatastaddivasaṃ kalpate | ācāryopādhyāyatayā uddeṣṭuṃ | atra śiṣyaḥ prāha-se kimāha bhaṃte si śabdo'tha śabdārthaḥ | atha kiṃ kasmātkāraṇāt bhadanta paramakalyāṇayogin bhagavanta evamāharyathā taddivasameva kalpate ācāryaupādhyāyayoruddeṣṭuṃ na khalupravrajitamātrasyācāryatvādīnāropyamāṇāni yuktānyagītārthatvāt | atrasūrirāha-asthiṇamityādi | astīti nipāto nipātatvācca bahuvacane'pyaviruddha stato'yamarthaḥ | santi vidyantenamiti vākyālaṅkāre sthavirāṇāmācāryāṇāṃ tathārupāṇiācāryādiprāyogyāni kulāni tena katāni gacchaprāyogyatayā nirvartitānītyarthaḥ | yena yattathākālaṃ tebhya ācāryādiprāyogya bhaktamupadhiścopajāyate | upalakṣaṇametat | tena kevalaṃ tathārupāṇi kulāni kṛtāni kintvācāryabālavṛddhaglānādayo'pi anekadhā saṃgrahopagrahaviṣayīkṛtā iti draṣṭavyaṃ | na kevalaṃ kulāni tathārupamātrāṇi kṛtāni kintu pattiyāṇitta prītikarāṇi vainayikāni kṛtānicchejāṇitticchedyāni prītikaratayā gacchacintāyāṃ pramāṇabhūtāni | athavā stheyānīti kimukta bhavati ? naikaṃ dvau vā vārau prītikarāṇa kṛtāni kintvanekaśa iti | vesāsiyāṇitti ātmānaṃ anyeṣāṃ gacchavāsināṃ māyārahitīkṛtatayā viśvāsasthānāni kṛtāni | viśvāse bhavāniyogyāni viśvāsakānīti vyutpatteḥ | atra eva sammatāni teṣu teṣuprayojaneṣviṣṭāni saṃmudikarāṇi aviṣamatvena prayojanakārīṇi | so'pi cabahuśovigraheṣusamutpanneṣugaṇasya saṃmuditamākārṣīt | saṃmudikṛtayā iṣṭeṣuca prayojaneṣuānukūlyena matānyanumatāni,tathā bahūnāṃkhaguḍavarjānāṃsarveṣāmityarthaḥmatānibahamatānibhavaṃti, tiṣṭhatiśabhratasya syādidaṃrupaṃ, tatoyadyasmāt-teṣu kuleṣu tathārupeṣu kuleṣuprītikareṣu teṣu stheyeṣu teṣu vaiśvāsikeṣu teṣu saṃmuddikareṣvityapibhāvanīyaṃ,saśramaṇo nirgranthoniruddhaparyāyo'bhavattena kāraṇenasakalpateācāryatayā upādhyāyatayāvāuddeṣṭuṃtaddivasamiti eṣasūtrasaṃkṣepārthaḥ |vyāsārthaṃtubhāṣyakṛdvivakṣuḥ prathamataḥse kimāhu bhaṃte ityādietatpadaṃ vyākhyānayati[bhā.1538] cāeitivāsādipuvvaṃ vanneudīhapariyāgaṃ |
taddivasameva iṇhiṃāyariyādīṇa kiṃdeha || vṛ- codayati praśnayati paro yathā pūrvaṃ trivādikaṃ dīrdhaṃ paryāyaṃ varṇayitvā kimidānīṃ taddivasameva ācāryādīnibhāvapradhāno'yaṃ nirdeśa ācāryatvādīni dattha | atrasūrirāha[bhā.1539] bhaṇatitehiṃkayāiṃveṇaiyāṇaṃtuuvahibhattāī|
gurubālāsahumādī anegakāre uvagahiyā || vṛ- bhaṇyate atrottaraṃ dīyate tairācāryādipadayogyairvainayikānāṃ vinayamahantīti vainayikā ācāryādayasteṣāṃ kṛtāni utpāditāni upadhibhaktāni | kimuktaṃ bhavati ? tathārupāṇi sthavirāṇāṃ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit