Vavahara v21.p433

v21.p433

vyavahāra - chedasūtram-1-3/74 tairvainayikāni kulānikṛtāniyenatebhyo yathākālamupadhibhaktacopajāyate |itietena asthiṇaṃtherāṇaṃ tathārupāṇikulāṇītivyākhyātam | nakevalaṃ taistathārūpāṇikulāni kṛtāni kintugurubālāsahādaya ādiśabdātvṛddhaglānādiparigrahaḥanekaprakārairupagṛhītāḥsaṅgrahopagrahānyāmupaṣṭambhenītāḥ pattiyānīti supratītatvānna vyākhyātaṃ, taccetyatra dvitīyaṃ vyākhyānamāha[bhā.1540] tāiṃpītikarāīasaīpuvvatti hotithejāni |
vesiya aṇavekkhāe jimhajaḍhā īti vissaṃbho || vṛ-athaveti pratītaprathamavyākhyānāpekṣayāvyākhyānāntaropadarśanastheyānītikintvasakṛditi tathā vaiśvāsikānīti ko'rthaḥ anapekṣayā svaparaviśepākaraṇena prabhūtatarāṇāṃ sañcitā (saṃvatinā) ḍrenetyarthaḥ vaiṣyāṇi viśeṣataḥ eṣaṇīyānyabhilaṣanīyāni kṛtāni yatastāni jimhajaḍhāni jimhaṃ māyārahitāni kṛtānīti teṣu, vithambho viśvāso viśraṃbhasthānatvāsādyavyapeṇītisaṃmuīkarāṇītivyākhyānārthamāha[bhā.1541] savvattha avisamatteṇa kārago hoisaṃmudīniyamā |
bahusoya viggahesuṃakāsigaṇasammudiṃsou || vṛ-sarvatra sarveṣu prayojaneṣu yo niyamādaviṣamatvenākuṭilatayā kārako bhavati saṃmadittipadaikadeśe padasamudāyopacārāta sammudikaraḥ tānyapi kulāni tena tathārūpāṇi kṛtāni na kevalaṃ tena kulāni saṃmudikarāṇi kṛtāni kintu so'pi tu śabdo'pi śabdārthaḥ bahuśo bahubhiḥ prakārairvigraheṣu samutpanneṣu tadupaśamanato gaṇasya gacchasya sammudimakārṣīt |śeṣāṇitupadāni supratītatvānnavyākhyātāni | [bhā.1542] thiraparicciya puvvasutosarīrathāmāvahāravijaḍho u |
puṭviṃ vinīyakaraṇo karei suttaṃsaphalameyaṃ ||| vṛ-sthiro nāma acapalaḥ paricitaṃ pūrvasmin paryāye śrutaṃ yasya sa paricitapūrvaśrutaḥ yadi vā pratyāgatasyāpi svābhidhānamiva paricitaṃpūrvapaṭhitaṃyasya sa tathā tataḥ pūrvapadena viśeṣaṇasamāsaḥ | tathā śarīrasya sthāmaprāṇastasyāpahāro'palapanaṃ tena vijaḍho rahitaḥ śarīrasthānāpahārarahitaḥ | kimuktaṃ bhavati ? pūrvaṃ tena śārīraṃ balaṃ vaiyāvṛtyavācanādiṣu parihārāpitamiti tathā pūrvaṃ pūrvaparyāye vinītāni viśeṣataḥ saṃyamayogeṣu nītāni karaṇāni manovākkāyalakṣaṇāni yena sa vinītakaraṇaḥ saṃyamayogādikaṃ sarvaṃ tena pūrvamaparihīnaṃ kṛtamiti bhāvaḥ | ya īśaḥ pūrvamāsīt | sa etatsūtra saphalaṃ karoti | īśasya taddivasamācāryatvamupādhyāyatvaṃ vā uddiśyatena śeṣyatato na kaścitpūrvāparavirodha itibhāva || [bhā.1543] kiha puna tassa niruddho pariyāto hojjataddivasatou |
pacchākaḍasāvekkho saṇaīhiṃbalānīto || vṛ-kathaṃ kena prakāreṇa tasya pūrvaḥ paryāyo niruddhaḥ kathaṃ tāvadevasikastadivasabhāvīparyāyo'bhavat | atrottaramāha-pacchākaḍetyādi svajñātibhiḥ svakīyaiḥ svajanaiḥ sāpekṣo gacchasāpekṣaḥ san balānītaḥ so'bhūdataḥ sarvaṃ sarvapṛṣṭanamabhūt | etadeva prapañcayannāha[bhā.1544] pavvajjaappaṃcama kumāragurumādi uvahitenayanaṃ |
nijjaṃtassa nikāyaṇapavvaitetetadivasapucchā || vṛ- rājā kopyamātyapurohitasenāpatiśreṣṭhisahito rājyamanuśāsti | e (te) ṣāmekaikaḥ putrastatra rājaputro rājñā rājā bhaviṣyatīti saṃbhāvitaḥ amātyaputro amātyenāmātyatve purohitena purohitatve senāpatiputraḥ senāpatinā senāpatitveśreṣṭiputro'pi śreṣṭināśreṣṭitve |tepañcāpisahakrīḍanti|anyadā kumāro rājaputra ātmapañcamo amātyapurohitasenāpatiśreṣṭiputraiḥ sahetyarthaḥ pravrajyāmagrahīt | sarvecate atīva bahuśrutājātāgrahaṇaśikṣāṃāsevanāśikṣāṃcātiśikṣitavantaḥ | kulānica prītikarādirūpāṇi

For Pri