Vavahara v21.p53
Vyavahāravṛtti v21.p53
- Language
- Sanskrit
v21.p53
vyavahāra -chedasūtram-1turevakārārtho bhinnakramaśca sa caivaṃ yojanīyastadeva tāvatpramāṇamevāropaṇāniṣpannaṃ tapaḥkarma vyavahriyate iti vyavaharaṇaṃ bahulavacanātkarmaṇyanaṭ vyavaharaṇīyamiti bhāvaḥ kiṃcetyata āha dhānyapiṭakamiva dhānyaprasthaka iva kimuktaṃ bhavati yena rājñā yo dhānyaprasthakaḥ sthāpitastatkāle sa eva vyavahartavyo na purātanonāpyanyaḥ svamatiparikalpitastathābhagavatāpitīrthakaraṇayena chadmasthakāleyāvatpramāṇamutkṛṣṭaṃ tapaḥkarma kṛtaṃ tasya tīrtha āropaṇāniṣpannaprāyaścittamapi tāvatpramāṇameva vyavaharaṇīyaṃ nādhikamanyathā rājājñākhaṃḍanatorājaprayuktadaṃḍasyacabhagavadājñākhaṃḍanataḥsaṃsāradaṃḍasyapravṛttaḥ etamevadhānyapiṭakadṛṣṭāṃtaṃ bhāvayati| [bhā.143] jojayā patthivo hoi sotayā dhanna patthagaṃ |
ṭhāve annapurilleṇaṃvavaharate yadaṃḍae || vṛ-yoyadāpārthivaḥ pṛthivīpatirbhavatisatadāsvakālaṃdhānyaṃprasthakamanyaṃsthāpayati, tasmiṃścasthāpite ye purilleṇaṃ-ti, purātanenopalakṣaṇametatsvamatiparikalpitena vā vyavaharaṃtitāntathāvyavaharato daṃḍayati evaṃ tirthakṛdapi bhagavāna yo yāvata pramāṇamutkṛṣṭaṃ tapaḥkarma chadmasthakāle kurvan tapaḥ karmaparimāṇaṃ vyavasthāpayatisasvatīrthe tāvatpramāṇādadhikaṃtapaḥkarmavyavahārataḥ saṃsāradaṃḍenadaṃḍayatitasmāttasya tīrthe tāvatpramāṇameva vyavaharttavyamiti | atha kasya tīrthe kiyatpramāṇaṃtapaḥkarmetyata āha - [bhā.144] saṃvaccharaṃtu paḍhame majjhimagāṇaṭhṭhamāsiyaṃ hoi |
chammāsapacchimassa umānaṃ bhaṇiyaṃukkosaṃ || vṛ- prathame prathamatīrthakarakāle mānaṃ tapaḥkarmaparimāṇamutkṛṣṭaṃ bhaṇitaṃ saṃvatsarameva turevakārārthaḥ madhyamakānāṃdvāviṃśatitīrthakṛtāṃtapaḥkarmaparimāṇamutkṛṣṭaṃbhavatyaṣṭamāsikamaṣṭamāsapramāṇaṃ, paścimasya tubhagavatovarddhamānasvāminaḥ tapaḥ karmaparimāṇamutkṛṣṭaṃbhaṇitaṃṣaṇmāsāḥ atraivabhūyaḥ śiṣyaśaṃkāmāha[bhā.145] punaravi coei tato purimā caramā yavisamasohīyā |
kiha sujhaṃtīteūcoyaga iṇamo muṇasuvocchaṃ || vṛ- evamanaṃtarodite sūriṇābhihite punarapi śiṣyaścodayati praśnayati yadi nāmaivaṃ tataḥ pūrvāditīrthakaratīrthavartinaścaramāḥ paścimatīrthakaratīrthavarttino viṣamaśodhikā viṣamaprāyaścittā abhavana tataḥ kathaṃ te viṣamaśodhikā aviśeṣeṇa śuddhyaṃti sarvātmanā śuddhimāsādayaṃti na khalu kāraṇavaiṣamye kāryamaviṣamaṃ dṛṣṭamatra tu viṣamaṃ prāyaścittaṃ viśodhistu sarveṣāmapyaviśeṣeṇatulyā, tato durghaṭametaditi bhāvaḥ | atrasūriya̭t prāyaścittavaiṣamye kāraṇaṃ yathā ca kāraṇaviṣamatāyāmapi tulyā viśodhistadetat | pratipādayiṣuḥprathamataḥprāyaścittavaiṣamyakāraṇamabhidhitsuridamāhacoyagetyādihecodakaupapannapraśnakārin prāyaścittavaiṣamyeidaṃvakṣyamāṇakāraṇaṃvakṣye taccavakṣyamāṇamavahitamanāḥ śrṛṇu, pratijñātameva nirvāhayati| [bhā.146] kālassa niddhāyāe dehabalaṃ dhiibalaṃ vajapurime |
tadanaṃtabhāgahīnaṃ karmaṇajā pacchimāarihā || vṛ-purimepūrve āditīrthakaratīrthekālasya snigdhatayāprāṇināṃdehabalaṃśārīraṃbalaṃtadupaṣṭaṃmatodhṛtibalaṃ ca yata, āsīt tat avasarpiṇīkālatasya tathā svabhāvatayā krameṇa pratikṣaṇamanaṃtabhāgahīnamanaṃtabhāgahīnaṃ etattāvadāyātaṃ yāvatpaścimobhagavānarhan varddhamānasvāmī tataḥ śārīrabalasyadhṛtibalasya ca. viṣamatvāt viṣamaṃ prāyaścittaṃ tathācāha -