Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p54

Vyavahāravṛtti v21.p54

Language
Sanskrit

v21.p54

pīṭhikā - [bhā. 147] [bhā.147] saṃvacchareṇāvinatesi āsījogāṇahānī duvihe balaṃmi |
jeyāvidhijjāi anovaveyānaddhammayā sohayaetaevi || vṛ-teṣāmāditīrthakaravarttināṃsādhūnāṃ dvividhai bale śārīra bale dhṛtibaleca atyaṃtamupacayaprāpte sati saṃvatsareṇāpisaṃvatsarapramāṇamapitapaḥ kurvatāṃ na yogānāṃsaṃyamavyāpārarupāṇāṃ hānirāsītmadhyavatīrthakaratīrthavarttināṃ dvividhamapi balaṃ krameṇānaṃtabhāgahīnamanaṃtabhāgahīnam paścimatīrthakaratīrthavarttināmanaṃtahīnamatomadhyamakānāṃsaṃvatsarapramāṇaṃtapaḥkurvatāṃmahatīyogahānirititeṣāmaṣṭamāsikamutkṛṣṭaṃtapaḥkarma vyavasthāpitaṃpaścimatīrthakaratīrthavarttināṃtadapikurvatāṃ yogahāniritiṣaṇmāsikamutkṛṣṭaṃtapaḥkarma teṣā pravartitaṃ tadevamuktaṃprāyaścittavaiṣamye kāraṇaṃsaṃpratitulyāṃviśodhipratipādayati |jeyāvītyādiyecāpi madhyamatīrthakaratīrthavarttinopaścimatīrthakaratīrthavarttinaścadhairyādyanupapetā dhairyeṇadhṛtibalena ādiśabdāt saṃhananabalena ca kāladoṣato'nupapetāḥ taevitti takānapi taddharmātā teṣāmiva āditīrthakaratīrthavartināmiva dharmo'śaṭhatvādikaḥ svabhāvo yeṣāṃ tetaddharmāṇastabhāvaḥ taddharmātāsāśodhayati iyamatra bhāvanāihaaśaṭhabhāvenānigṛhitabalavīryatayā yathāśaktitapaḥkarmaṇipravṛttirviśodherāṃtaraṃkāraṇaṃtacca bāhyatapaḥ karmaṇo vaiṣamyepi sarveṣāmapyaviśiṣṭamataḥ sarveṣāṃ tulyā viśodhiḥ yuktaṃ caitat tathāhi prathamatīrthakara tīrthepina sarveṣāṃ dehabalaṃdhṛtibalaṃcasamānamathacasarvepāmapyaśaṭhabhāvatayā pravṛttestulayā viśodhirevamatrāpibhāvanīyamityadoṣaḥ | atraiva nidarśanamāha - [bhā.148] pathyagājepurā āsi hīnamānāu tedhunā |
mānabhaṃḍāṇidhannāṇi sohe jāṇetahevaya || vṛ-ye purāpūrvakāle prasthakaāsīrantekāladoṣataḥkrameṇahīnāhīnatarājāyamānāatyaṃtahīnamānā jātāstathā dhānyādibhāṃḍāni prasthakādiparimāṇaparichedyāni tathaiva saṃkhyāvyavahārasva sarvadāpyaviśiṣṭatvāt evamihāpi prāyaścittānāṃ vaiṣamyepi tathaiva dhānyānāṃ prasthakaparicchedyatāmiva tulyāṃ jānīhi prasthakadṛṣṭāṃtena sarvatra tulyāṃ viśodhimavabudhyasveti bhāvaḥ, uktamāropaṇāprāyaścittamidānī pratikuṃcanāprāyaścittamāha - [bhā.149] davve khettekālebhāve paliuṃcaṇā cauvigappā |
coyagakappārovaṇa ihaiṃbhaṇiyā purisajāyā || vṛ-pratikuṃcyate anyathā pratisevitamanyathākathyate, yayāsā pratikuṃcanāsācaturvidhātadyathā dravye dravyaviṣayāevaṃ kṣetrekālebhāvecaatraparasyapraśramabhidhitsurāhacoyagatti | atracodakobrūtenanukalpepi prāyaścittamabhihitaṃ,vyavahārepitadevaprāyaścittamabhidhīyate itidvayorapyadhyayanayorviśeṣābhāvaḥ atrārthe sūrivacanaṃ | kappārovaṇetyādi | kalpekalpādhyayanekalpitānāṃmūlottaraguṇāparādhaprāyaścittānāmāropaṇaṃ, dānamihavyavahārādhyayanebhaṇitaṃ,iṃitipādapūraṇeijerāḥ pādapūraṇeiti vacanāt,sānusvāratāprākṛtatvāt prākṛte hi pādāṃte sānusvāratā bhavatīti kimuktaṃ bhavati | kalpādhyayane ābhavat prāyaścittamuktaṃnatu dānamiha tu dānaṃ bhaṇitamiti viśeṣaḥ, tathā kalpādhyayane prāyaścittārhāḥ puruṣajātā na bhaṇitā iha tu bhaṇitā iti mahān viśeṣaḥ eṣa gāthāsaṃkṣepārthaḥ sāṃpratamenāmeva gāthāṃ gyācikhyāsuḥ prathamato dravyādibhedayabhinnāṃpratikuṃcanāṃvyākhyānayati - [bhā.150] sacite acittaṃjanavayapaḍiseviyaṃ tuaddhāṇe |