Vavahara v21.p68
Vyavahāravṛtti v21.p68
- Language
- Sanskrit
v21.p68
uddeśaka ḥ 1, mūlaṃ: 1, [bhā. 183] __adhunāpadavigrahaḥ, sacasamāsabhākṣupadeṣubhavatīti, parihārasthānamityatraparikuṃcyatyatracadraṣṭavyaḥ | sa ca yathābhavati tathādarśita eva saṃprati cālanāvasarastatracādekaāha yadiparihāraevasthānaṃ, tatodvayorapyekārthatvātparihāraśabdasyaivagrahaṇamucitaṃ, paramasyoktārthatvādaprayogaḥ | uktārthānāmaprayogaḥ| iti nyāyātatrācāryaḥ pratyavasthānaṃ karoti, sthānaśabdonāmaśabdaśaktisvābhāvyādanekaviśeṣādhārasāmānyābhidhāyī, tenaetatadhvanayati | anekaprakārāṇināmamāsikaprāyaścittāni, anekaprakāreṇaca māsikenaprāyaścittenopanyastenaprayojanaṃ, kalppādhyayanoktasakalamāsikaprāyaścittaviṣayadānālocanayorabhidhātumupakramāt |atoatrasthānagrahaṇaṃpunarapyāha, kiṃkāraṇaṃmāsikaprāyaścittamadhikṛtyādisūtropanibaṃdhaḥ kṛtaḥ, athamataṃjadhanyabhidaṃprāyaścittamata etadadhikṛtyakṛtojadhanyamadhyamotkṛṣṭeṣuprathamatojadhanyasyābhidhātumucitatvāttadasamyak, rātriṃdivapaṃcakasyajadhanyatvāt |atrabhāṣyakṛtpratyavasthānārthamidamāha - [bhā.184] duhatobhinna palaṃbe, māsiyasohiuvaṇiākappe |
tassapunaimaṃdānaṃbhaṇiyaṃāloyaṇavihīya || vṛ- kalpādhyayaneādisūtreāmetāla palaṃbe ityādirupepralaṃbate | prakarṣeṇa vṛddhiṃyātivṛkṣo'smāditipralaṃbamūlaṃ | akartarītidhā pratyayaḥ tasminupalakṣaṇametat talovṛkṣastatrabhavaṃtālaṃ tālavṛkṣaphalaṃ tasminnapicaddhidhātobhinne dravyatopi bhāvatopi bhinne, māsakīśodhirupavarṇitā māsikaṃ prāyaścittamupavarṇitamitibhāvaḥ | athacā sminavyavahārādhyayanoktasyaprāyaścittasyadānavidhirālocanāvidhiścavaktumupakrāṃtastatoyadādaukalpādhyayane māsikaṃ prāyaścittamuktaṃ, tassapuna ityādi punaḥ śabdoviśeṣaṇe sa cemaṃ viśeṣaṃ dyotayati tatrahi sāmānyataeva māsikaṃ prāyaścittamuktaṃnadānavidhirālocanā-vidhiti, ihapunarvyavahārenasya māsikasyaprāyaścittasyedaṃdānaṃ bhaṇitamālocanāvidhiśca, na kevala-masyaivamāsikasya prāyaścittasya, kiṃtvanyeṣāmapimāsikaprāyaścittānāṃ tatroktānāṃ sāmānye nasūtrasya-pravṛttatvāttathācāha - [bhā.185] emevasesaesuvisuttesukappenāmaajjhayaṇe
jahiṃmāsiyaāvattī |tīsedānaṃihaṃbhaṇiyaṃ || vṛ- evameva anenaiva prakāreṇa kalpanāmni adhyayane yāni śeṣāṇi sūtrāṇi saparikkheve avāhirie kappaihemaṃtagimhāsu māsaṃ vatthae, jaimāsakappaṃbhiṃdai māsa lahu evaṃ nigaṃthīṇavi tahā atrasa parikheve iti saparikṣepevṛtti varaṃḍakādisamanviteabārthīgrāmasyā tyaṃtamabahirbhūteupāśraye iti gamyatevatthae iti vastuṃśeṣaṃsugama,tathāabhinivvagaḍāetaiebhaṃgemāsalahu |atraabhinivvagaḍāeitiabhinirvyākṛtāyāṃ pṛthagvibhinnadvārāyāṃ vasatāvityarthaḥ evaṃśeṣāṇyapisūtrāṇyuccāraṇīyāni teṣuśeṣeṣvapisūtreṣugahitiagṛhītavīpsyopyeṣaśabdaḥsāmarthyāt vīpsyāṃgamayatiśeṣaḥ sūtrāṇāmatiprabhūtatvāt | tatoyamarthaḥ tatrayatramāsikā āpattiruktā tīseiti | atrāpivīpsārthodraṣṭavyaḥ tacchabdasyayacchabdāpekṣatvāt | tasyāstasthāihaādisūtredānaṃbhaṇitamupalakṣaṇatvāt | ālocanāvidhiśca | [bhā.186) chaṭṭaapacchimasuttejinatherāṇāṃṭhiīsamakkhāyā|
tahiyaṃpihoimāso ameratosounipphanno || vṛ- ṣaṣṭheṣaṣṭhoddeśake apaścime sūtre aṃtimasūtre jinakalpikānāṃsthavirāṇāṃ ca sthitiḥ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit