Vavahara v21.p67

v21.p67

use niddese ya niggame khittakālapuriseya | kāraṇapaccayalakkhaṇa nae samoyāranumae || kiṃ kaivihaṃ kassa kahikesukahiṃkecciraṃ havai kālaṃ | kaisaṃtaramavirahiyaṃ bhavāgarisaphāsaṇaniruttī ||
vyavahāra - chedasūtram - 1-1/
vṛ- anayorarthaḥ āvaśyakaṭīkā to'vaseyaḥ, mahārthatvāt; sūtrasparśika niryuktya nugamastu sūtrapravṛttau bhavati, sūtraṃ sūtrānugame sacāravasaraprāpta eva yugapañca sūtrādayo vrajaṃti | tathā coktaṃsuttaṃsuttānugamo suttālāvagatatonikkhevo | suttaphāsiya nijatti nayāya samagaṃtu vacca̭ti ||
viṣaya vibhāgaḥ punarayamamīṣāmavasātavyaḥ
-
hoi kayattho vottuṃ sapayaccheyaṃ bhave suyānugamo suttālāvaganāso | nāmadinnāsaviniogaṃ ||
sutta phāsiya nijattiniyogosesaepayatthādī | pāyaṃsocciyanegamanayādinayagovarohoi || atrākṣepaparihārausāmāyikādhyayane nirupitāviti, nehavitāyete, sūtrānugamecā'skhalitādiguṇopetaṃ sūtramuccāraṇīyaṃ taccedaṃ sūtraṃ
(mū. 1) je bhikkhū māsiyaṃ parihāraṭhāṇaṃ paḍisevittā āloejjā apaliuciyaṃ āloemāṇassa māsiyaṃ, paliuṃciyaṃ āloemāṇassadomāsiyaṃ ||
vṛ- asya vyākhyā | tallakṣaṇaṃcedaṃ saṃhitācapadaṃcaiva padārthaḥ padavigrahaḥ, cālanāpratyavasthānaṃ vyākhyāsūtrasyaṣaḍvidhā | tatrāskhalitapādoccāraṇasaṃhitā sācaivaṃjebhikkhumāsiyamityādipāṭhaḥ | adhunāpadāni yaḥ bhikṣurmāsikaṃparihārasthānaṃpratisevya ālocayet | aparikuṃcyaālocayamānasyamāsikaṃ parikuṃcya ālocayamānasyardvamāsikamitiadhunā padārthaḥ || asminprastāve yatpīṭhikāyāmuktaṃ "suttattho' itidvāram tadāpatitam ya iti sarvanāma anirdiṣṭanāmnānirdeśe, bhikṣiyāñcāyāṃ | yamaniyamavyavasthitaḥ kṛtakāritvānumoditaparihāreṇa bhikṣateityevaṃśīlobhikṣuḥ san bhikṣāsaṃroruritiu - pratyayaḥ | yadivānairuktīśabdavyutpattiḥ kṣudhabubhukṣāyāṃ adhyatibubhukṣatebhoktumicchati, caturgatikamapi saṃsāramasmāditisaṃpadāditvātkṣata aṣṭaprakāraṃkarmmataṃ jñānadarśana cāritra tapobhirbhinattītibhikṣaḥ prapodarādaya itīṣṭarupaniṣpattiḥ | māsena nirvṛttaṃ māsikaṃ, dyastiṣṭhāṃti jaṃtavaḥ karmmakaluṣitāasminnitisthānaṃ karaṇādhāre ityanaṭaparihāraḥ sthānaṃparihārasthānaṃviśeṣaṇasamāsaḥ paḍisevitotti pratiśabdobhṛśārtheprakarṣevā sevitvā pratisevyagatikvanyastatpuruṣa itisamāsaḥ anañavat katvoyavādeśaḥ sūtreyababhāvaḥ prākṛtatvāt | ālocayetlocadarśane curāditvātṇica āṅgamaryādāyāṃ āmaryādayā jahabālo jaṃpatoityādirupayālocayetyathātmanastathāguroḥ prakaṭīkuryāt yacchabdastacchabdāpekṣo'to'tratasyetisāmarthyādavasīyate, tasya apaliuṃciyatti kucu kuṃcu kauṭilyāalpālpībhāvayoḥ parisarvatobhāveparisamaṃtāta kuṃcitvākauṭilyamācaryaparikuṃcyasūtreḍaścaṛpīḍādīnāmiti vikalpavacanatorephasyalakārabhāvaḥ na parikuṃcyaaparikuṃcya ālocayamānasyamāsikaṃlaghukaṃ gurukaṃvā, pratisevanānusārataḥ prāyaścittaṃdadyāditiśeṣaḥ, parikuṃcyakauṭilyamācarya ālocayamānasyadvaimāsikaṃdadyātmāyākaraṇato'dhikasyagurumāsasyabhāvāt tathāhiyaḥ pratikuṃcayannālocayatitasyayadāpannaṃdayite'nyaścamāyāpratyayogurukomāsaḥ iti uktaḥ padārthaḥ