Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p71

Vyavahāravṛtti v21.p71

Language
Sanskrit

v21.p71

vṛ- athavetiprakārāṃtaradyotane, taccaprakārāṃtaraṃ pātanikāyāmevabhāvitaṃ, tadyadyapiteraktapaṭādayobhikṣājīvinastathāpi yathāsādhavaḥ eṣaṇāśuddhaṃ eṣaṇādoṣaiḥ śaṃkitādibhirupalakṣaṇametat, udgamadoṣairādhā kamrmmādibhirutpādanādoṣairdhātrī dūtyādibhiḥ pariśuddhāṃ bhikṣāṃgṛhṇati naivamamunāprakāreṇa kuliṃgasthāḥ kutsitaliṃgadhāriṇorakta paṭādayastato bhikṣuvṛtterjagatprasiddhāyā steṣvabhāvatonate bhikṣavastathācāha - [ bhā: 192 ]
70
dagamuddesiyaṃceva kaṃdamūlaphalāṇiya sayaṃ gāhā | parātoya giṇhaṃtā kahaṃbhikkhuṇo ||
vṛ- dakamudakaṃsacittaṃ taḍāgādigataṃ ūddesikamuddiṣṭakṛta karmmabhedamupalakṣaṇametat ādhākamrmmādica tathā kaṃdamūlaphalānica svayamātmanā gṛhaṇaṃtītisvayaṃgrāhā, vā jvalādidunībhūgrahāstrorṇaḥ iti vaikalpiko ṇapratyayaḥ svayaṃ gṛhaṇaṃta ityarthaḥ, parataścagṛhaṇaṃtaḥ kathaṃ bhikṣavaḥ, bhikṣāvṛtterabhāvāt | athakāsājagatprasiddhā bhikṣuvṛttirvadabhāvānnate bhikṣavaiti bhikṣuvṛttimupadarśayati -

acitā esaṇijjā yamiyākāle parikkhiyā | jahāladdhā visuddhā esāvittīya bhikkhuṇī ||
vṛ- acittāprāsukānatusacittāmiśrāvāeṣaṇīyā ādhākamrmmādi doṣarahitā mitā ekatriṃśadādikavala pramāṇataḥ parimitākāladivā, athavātṛtīyasyāṃ pauruṣyāṃ, parīkṣā dāyakādidoṣa viśuddhā, yathā labdhāsaṃyojanādidoṣarahitā, viśuddhā paribhogakāle rāgadveṣākaraṇato aṃgārādi doṣarahitā, evaṃ rupā yā sadābhikṣāeṣābhikṣūṇāṃ vṛtiḥ, sācaraktapaṭādiṣusarvathānāstīti teṣu bhikṣutvābhāvatonātiprasaṃgaḥ, tadeva bhikṣaṇaśīlobhikṣuritivyutpattauyadati prasaṃgāpādanaṃ pareṇakṛtaṃ tadapākṛtaṃ, kṣudhaṃ minatti itibhikṣuritinirvacane tu parasyānavakāśaevakevalaṃ kiṃcidvaktavyamastītitadvikṣurāha - davveyabhāvabhega, bheyaṇabhettavvayaṃcativihaṃ tu |

nāṇābhāvabheyaṇa kammakkhuhe gaṭṭhaya bhejjaṃ ||
bṛ- kṣudhaṃ bhinattītibhikṣuritivyutpatyābhikṣurbhedaka ukto, bhedakonāmabhidikriyākarttābhidikriyāca sakarmmikā, sakarmmikāyāśca kriyāyāḥ karttākaraṇakarmmavyatirekeṇa na bhavatīti tadgrahaṇenabhedanaṃ bhettavyamitidvayaṃsūcittaṃ etacca bhedakabhedanabhettavyarūpaṃvastunikuraṃbaṃtrividhamapi, tu śabdo'pi śabdārthaḥ tribhedamapipratyekaṃ dvidhā tadyathā davveyabhāveti, ca śabdobhinnakramaḥ dravyatobhāvataścetyarthaḥ tathāhibhedakodvidhādravyasyabhāvasya ca, bhedanamapi dvidhādravyasyabhāvasyaca, bhettavyamapidvidhādravyarupaṃ, bhāvarūpaṃ ca | tatrabhedakorathakārādidravyasyabhedanaṃ paraścādi dravyaṃbhetavyaṃ kāṣṭaṃ bhāvasyabhedakobhikṣurbhāvasyabhedanānijñānādīni bhāvabhettavyaṃkarmmatathācāha - nāṇādītyādijñānādi ādiśabdātdarśanacāritraparigrahaḥ bhāvabhedanaṃ bhedyaṃ bhāvata iti ca saṃbadhyatekarmakarmmakṣudha iti ekārthaṃ | tathā coktaṃ | kammaṃtivā khuhaṃtivā kalusaṃtivā vajraṃtivāveraṃtti vā paṃkottivā | malottivā eeegaṭṭiyāiti; bhikṣorapiśakrapuraṃdarādivadamūnyekārthikānibhikṣuḥ yatiḥ tapasvībhāvāṃta iti tathā caitaiṣāṃvyutpattimāha

bhiṃdatoyāvikhuhaṃbhikkhū jayamāṇagojaī ho i | tavasaṃjametavassībhavakhavaṃtobhavaṃtīya ||
vṛ- kṣudhamaṣṭaprakāraṃ karmmabhiṃdānobhikṣuḥ yateprayatne saṃyamayogeṣuyatamānaḥ prayatnavān yatiḥ, tapaḥ

Linked texts (1)