Vavahara v21.p83
Vyavahāravṛtti v21.p83
- Language
- Sanskrit
v21.p83
vyavahāra - chedasūtram-1-1/1 pakkhie āloyaṃti, umovārāyaṇīyassa āloei, rāyanitoviumarāyaniyassa āloei, jai sorāyaṇio natthi, jaipuna umarāyaṇitāvi ogo, vāgīyattho nabhavai, to caummāsie āloeī tatthavi asai saṃvaccharie tatthavi asatīe jatthamilai rāyaniyassa umagīyatthassa vā tattha ukkoseṇaṃbārasahi varisehiṃ dūratovi āgaṃtuṃ āloeyavvaṃ, phaḍugapaihiṃ vi āgaṃtu āloeyavvaṃ, phaḍḍagapaiyāvi āgaṃtupakkhiyāisumūlāyariyassamīve āloeti iti || bhā.235) tuṃpuna ohavibhāge darabhūte uhajāvabhinnou |
tena pareṇa vibhāgo.saṃbhamasatthāibhayaṇāo || vṛ-tatpunarvihārālocanaṃdvidhā | tadyathāuhavibhāgeitiprākṛtatvāttṛtīyārthesaptamīopena vibhāgena ca odhaḥsāmānyaṃ vibhābhāgo vistaraḥ | tatra ye sādhavaḥ samanojñādarabhutteiti īṣadbhukte vāstavyasādhubhiritigamyate | bhoktumārabdhavatāṃ vāstavyasādhūnāmityarthaḥ, prādhurṇakāsamāgatoteuhatti oghenālocayaṃtiyatāalpāvirādhanāmūlaguṇetūttaraguṇetvalpāpā sthāditudānagrahaṇataścetyevamālocya maṃḍalyāṃbhuṃjate tatra yadimūlaguṇāparādhanimittaṃ vā prāyaścittaṃ paṃcakādi yāvatabhinno bhinnamāsaḥ bhinnamāsaparyantamāpannābhavaṃtitadālocanayā ālocya sādhubhiḥ sahaikatrasamuddiśaṃti tadanaṃtaraṃ vibhāgata ālocayaṃtitenaparaṇavibhāgottitenetyavyayamanekārthatvāttataityarthe draṣṭavyaṃ tatobhinnamāsātpareṇa parato māsādikaṃ yadiprāyaścittamāpannāstatovibhāgaṃ pṛthagbhāvaḥ viṣvaksamuddiśaṃtipaścādvibhāgenālocayaṃti saṃbhramasatyādi bhayaṇāu iti saṃbhramasārthādiṣu ādiśabdāt gāḍhaglānatvādikāraṇaparigrahaḥ | bhajanā vikalpanā viṣvagbhojane pṛthagbhojanasaṃbhavebhavati viṣvagbhojanaṃ tadabhāvenetibhāvaḥ iyamatrabhāvanā saṃbhramonāmaayādibhayasamutthaṃtvaraṇaṃ tatra sārthena saha vrajato'tarāsārthaniveśataḥ sādhavaḥ prādhūrṇāḥ prādhūrṇikāḥ samāgatāḥ sārthaśca pracalitukāmaḥ | anyadvā tatragrāmāṃtare vā gāḍhaglānatvādikaṃ prayojanamupasthitaṃtataḥ pratīkṣaṇaṃnasahate, athavā temāsādikaṃparihārasthānamāpannāḥbhājanāni pṛthagbhūtānina vidyate yeṣu viṣvagbhojanaṃ kuryuḥ tata odhenālocya vāstavyasādhubhiḥsahaikatraiva bhuṃjate kṣaṇikībhūtapṛthagbhājanaprāptau viṣvak tato vibhāgenālocayaṃti; sāṃpratamālocanāyāḥ kālaniyamamāha - [bhā.236] uhaṇegadivasiyā vibhāgatoṇe gaegadivasāu |
itica divasatovāvibhāgato ughato divasaṃ || vṛ- oghenālocanā niyamāccaikadaivasikī ekadivasanivṛttā alpāparādhatvāt āsannabhojanakālatvācca vibhāgenālocanā eka divasikī anaikadivasikī vā kathaṃ punaranaikadivasikī saṃbhavatīti cetucyate, bahavoyadā aparādhāstadābahvālocayitavyamācāryāścakathamapivyāpṛtābhaveyustatonabahvī velāṃ pratīcchaṃti, ālocako vā gacchādi prayojanato vyāpṛtobhavet | tata evamanaika divasikī vibhāgālocanā bhavati sā ca vibhāgālocanā rattiṃ vā iti rātrau vā gāthāyāṃ dvitīya saptamyarthe prākṛtatvātprākṛte hi vibhaktīnāṃ vyatyayo bhavati, vyatyayopyāsāmitivacanāt, dṛśyate ca | laukikaprayogepi saptamyarthe dvitīyā yathāuavinayatattillepūresi saridahemaesūrekattorattimuddepāṇiusaddhāsauṇayāṇamiti divasato vā saptamyaṃtāt tas pratyayaḥdivāgatovibhāgālocanā vistarabahulatvātsāhyācāryasyālocakasya vāprapāritenabhavatitatodivase rātrauvāsānavirudhyateiti odhataodhālocanāpunardivasaṃ divaseatrāpidvitīyā saptamyārtheoghālocanā hibhojanakāle pratyāsanne