Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p84

Vyavahāravṛtti v21.p84

Language
Sanskrit

v21.p84

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ: 1, [bhā. 236] bhavati sādhavaśca rātrau na bhujaṃte tataḥ | sā niyamatodaivasikī saṃprati trividhāyā apyālocanāyā vaibhāgikyāḥ praśastāpraśastadinaciṃtāṃcikīrṣaridamāha ||| [bhā.237] vibhāgena appasaththe dinaṃ miratticivakkhavatovāvi |
āilādoṇibhaveti vakkhavato hoi taiyāu || vṛ-iha trividhālocanā vaktumupakrāṃtā tadyathā vihārālocanā upasaṃpadālocanā aparādhālocanāca ekaikā dvidhā odhato vibhāgataśca, tatroghato bhojanakāle pratyāsanne bhāvānna praśastāpraśastadinaciṃtā vibhāgataḥ punarastīti sā procyate | ādillādonnibhaveitti ādye dve ālocane vihārālocanā upasaṃpadālocanā cetyarthaḥ vibhāgena vistareṇa dīyamāne bhaveyātāmapraśaste dine rātrau vā apraśastāyāṃ viṣṭivyatīpātādidoṣakalitepi divasarātrau vā dīyate iti bhāvaḥ doṣābhāvāt, tathā pūrvasūribhiranujñātatvāt, vikkhavatovāvettivipakṣatovāpite_āye ālocanebhaveyātāṃapraśastasyapraśasto vipakṣastato'yamarthaḥ praśaste vā divase rātrau vā te syātāmiti vivakkhato hou taiyāo iti tṛtīyā punaraparādhālocanā vibhāgato dīyamānā vipakṣataḥ sarvasya vākyasya vipakṣavyavacchedaphalatayā sāvadhāraṇatvādvipakṣataeva praśastaeva divaserātrau vābhavatītibhāvaḥ sāṃpratamoghālocanāyāḥ prakāramāha[bhā.238] appāmūlaguṇesuuttaraguṇato virādhanā appā |
appāpāsaththādisudānagaha saṃpayogohā || vṛ- alpāstokavirādhanā mūlaguṇeṣu prāṇātipātanivṛttyādiṣu rātribhojanaviramaṇaparyaṃteṣu alpā virādhanā uttaraguṇeṣu piṃḍaviśuddhyādiṣu alpā virādhanā pārśvasthādiṣu pārśvasthāvasannakuśīlasaṃsakteṣu dānagrahasaṃprayogataḥ dānasaṃprayogato grahaṇasaṃprayogataśca eṣā odhata odhenālocanā evamālocya maṃḍalyāmekatrasamuddiśaṃti vihāravibhāgālocanāyā vidhimāha - [bhā.239] bhikkhādiniggae surahiteviyaḍaṃtiphaṭṭāpaīo|
savvasamakkhaṃ keītevisariyaṃnusāreti || vṛ-bhikṣādinirgateṣubhikṣārthamādiśadvādvicārabhūmigamanārthamanyaprayojanārthaṃvābahirvinirgateṣusādhuṣu kimuktaṃbhavatiyasyāṃvelāyāṃśiṣyāḥ pratīcchakāścabahirvinirgatābhavaṃtitadānirahiterahitasyaekākina ācāryasya samīpe sparddhakapatikāḥ sparddhakakhāmino vikaṭayaṃti, kecit punarācāryā etat bruvate ye spardhakapatināsahasamāgataḥsādhavasteṣāṃsamakṣaspardhakapatayo vikaṭayaṃti, kiṃkāraṇamiticet | āhate vīsariyaṃnusāreṃti, yasmātte yat kimapi vismṛtaṃ tat smārayaṃti kathayaṃti saṃprati yat ālocanīyaṃ tadālocanāviṣayaṃ vidhimāha - . [bhā.240] mūlaguṇāpaḍhamakājātatthavi paḍhamaṃtupaṃthamādīsu |
pāyaamapajjaṇādī biie ullāipaṃthevā | - vṛ- iha dvividhā aparādhā mūlaguṇāparādhā uttaraguṇāparādhāśca, tatra ubhayasaṃbhave prathama, mūlaguṇatti mūlaguṇāparādhā ālocanīyāḥ, teṣvapi mūlaguṇāparādheṣumadhye prathamaṃ mūlaguṇāparādhaḥ prāṇatipāta iti, saprathamamālocanīyaḥ, sacaṣaḍjīvakāyaviṣaya iti kāyāḥ prathamataḥ ālocayitavyāstecakāyāḥ pṛthivyādikrameṇa tatra sūtre upanyastā iti, tatthavitti, teṣvapi kāyeṣu pṛthivyādiṣu prathama pṛthivīkāyamevamālocayet, paṃthamādīsupāyaapamajjaṇādī, paṃthādiṣuyatpādāpramārjanādikṛtaṃkimuktaṃ