Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p93

Vyavahāravṛtti v21.p93

Language
Sanskrit

v21.p93

vyavahāra - chedasūtram-1-1/1 [bhā.270] paḍilehaṇasajjhāeemevaya hīṇaahiyavivarīyaṃ,
dosehiṃvā vibhuṃjai, gāratthiyaḍhaḍḍarabhāsā | vṛ-evamevāśyakoktenaiva prakāreṇapratilekhanasvādhyāyecahīnamadhikaṃ viparītaṃcakurvataātmīyāna śikṣayate natu taṃ parīkṣyamāṇamityādi pūrvavat tatra pratilekhanāyāṃ hīnādhikatā nāma yat kālato hīnāmadhikāṃ cāpratilekhanāṃ karoti, khoṭakādibhirvā hīnādhikāṃ vā, viparītatā nāma prabhāte yanmukhapotikādikrameṇanapratyupekṣatekiṃtusvecchayāyadivāpūrvāhnerajoharaṇaṃniḥpaścimaṃpratyupekṣateaparāhne tu sarvaprathamamityādi, svādhyāye hīnatā nāma yadyaprāptāyāmapi kālavelāyāṃ kālapratikramaṇaṃ karoti, adhikatā yadikrāṃtāyāmapikālavelāyāṃnakālaṃpratikrāmati, vaṃdanādikriyāṃvātadanugatāṃ hīnādhikāṃ karoti, viparītatā pauruṣīpāṭhamatikrāṃtāyāṃ pauruṣyāṃpaṭhati utkālikaṃ pauruṣyāmiti, tathā bhojanadvāre ālokādividhinā sūtrokte na na bhuṃkta doṣairvāpi, asurasuraṃ avacavacaṃ ahuyamavalaṃbiyamityādi viparītarūpairbhukte, tatrātmīyān tathā jānān śikṣayate natu parīkṣyamāṇamityādipūrvavat, bhāṣādvāre yā agārasthitabhāṣā gṛhasthabhāṣā ca ḍhaḍḍarabhāṣā sthūrasvarabhāṣā tāṃ bhāṣate, tatrātmīyān tathārūpatā bhāṣamāṇān śikṣayate, na punaḥ parīkṣyamāṇamityādi vibhāṣā pūrvavat, śeṣāṇi trīṇi dvārāṇyekagāthayā pratipādayati - [bhā.271] thaṃḍilasāmāyā havetiataraṃgatanapaḍijagge;
abhaṇito bhikkhana hiṃḍaianesaṇādīca pillei | vṛ- sthaṃḍile samācārī pādapramārjanaḍagalakagrahaṇā, digālokanādirūpāṃ hāpayati paribhavati vilupatītyarthaḥ, tatra tathā sāmācārī viluṃpata ātmīyān sādhūna śikṣayate | na parīkṣyamāṇamityādi prāgvat gataṃ vicāradvāraṃ, glānadvāramāha | ataraṃgataṃ asamarthaṃ glānamityarthaḥ na pratijāgarti nāpi tasya glānasya khelamallakādikaṃ samarpayati | atrāpi glānamapratijāgrata ātmīyān sādhūna śikṣayate natu parīkṣyamāṇamityādivibhāṣāpūrvavat gataṃglānadvāraṃ, bhikṣāgrahaṇadvāramāha |abhaṇitaḥsan bhikṣāṃna hiṃḍate bhaṇitopi ca iṣāddhiṃḍite sati pratinivartate, aneṣaṇādi vā prerayati pravarttayati kimuktaṃ bhavati | aneṣaṇīyāṃbhikṣāgṛhṇāti, ādiśadvātkauṭilyenacotpādayati | ityādiparigrahaḥ,taṃca tathā bhikṣāgrahaṇe pravarttamānamapi na śikṣayati, kiṃtvātmīyān sādhūna ityādi prāgvat, tasya cāgamo dvābhyāṃ sthānābhyāṃ bhavati, tatasteevadvesthāne pratipādayati || [bhā.272] jayamāṇaparihavaṃte, āgamanaṃtassadohiṃ ṭhāṇehiṃ;
paṃjarabhaggaabhimuhe āvassagamādiāyarie| : vṛ-tasyopasaṃpadyamānasyāgamanaṃ dvābhyāṃ sthānābhyāṃ bhavet | tadyathā yatamānebhyaḥ paribhavadbhyaśca, yatamānā nāmasaṃvignāḥ paribhavaṃtaḥ pārśvasthādayaḥ, uktaṃca -
sopuna jayamāṇagāṇavāsāhūṇamūlāto āgato hojjā |
paribhavaṃtāṇa mūlāto, āgato hojāparibhavaṃtānāpāsatthā || vṛ-ititatrayoyatamānasādhūnāṃ mūlādāgataḥsajñānadarśanārthepaṃjarabhagnovāsamāgatobhavet, yaḥ punaḥ paribhavatāṃ mūlādāgataḥ sa cāritrārthamudyutukāmaḥ samāgato bhavet anutukāmo vājñānadarśanārthamiti | athavā yo yatamānebhyaḥ samāgataḥ sapaṃjarabhagnaḥ, yaḥ punaḥ paribhavadbhyaḥ udyaṃtukāmaścāritra) samāgataḥ,