Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p94

Vyavahāravṛtti v21.p94

Language
Sanskrit

v21.p94

so'bhimukhaḥ paṃjarābhimukhaḥ etaryordvayorapi samāgatayorāvaśyakādibhiḥ padairācāryeṇa parīkṣā karttavyā tadevamāgaṃtukasya yathā āvaśyakādibhiḥ padairācāryeṇa parīkṣā karttavyā tathā darśitā, saṃprati tenāgaṃtukena yathācāryaparīkṣā karttavyā | tathopadarśayati | āvassagamāi āyarie āvaśyakādibhiḥ padairāgaṃtukenāpi ācāryeṇa ācāryasya parīkṣā karttavyāḥ sā cevaṃ | āvaśyakādiṣu pūrvabhaṇiteṣu dvāreṣu madhye kvāpi yadi gacchvāsinaḥ kānapi sīdataḥ paśyati tataḥ ācāryebhyaḥ kathayati | tena kathite sati yathācāryaḥ samyak pratipadya tān pramādinaḥ praticodayati | prāyaścittaṃ prayacchati, tatastatropasaṃpattavyaṃ, atha kathitepi ācāryāḥ tūṣṇītiṣṭhati bhaṇaṃti vā, kiṃ tava yadyete na samyagvarttaṃte, tarhi anyatra gacchāṃtare upasaṃpattavyaṃ na tatreti atha yatamānebhyaḥ samāgataḥ paṃjare bhagna ityuktaṃ tatra paṃjareti kimucyate | tata āha[bhā. 273 | paṇagāisaṃggaho hoi, paṃjaro jā ya sāraṇā nonnaṃ | pacchittaṃva maḍhaṇāhiṃ, nivāraṇaṃ sauṇidito ||
vṛ- ācāryopādhyāyapravarttakasthaviragaṇāvacchedakarupamādiśabdāt bhikṣavo vṛṣabhāḥ kṣullakā vṛddhāścaḥ parigṛhyaṃti, teṣāṃ saṃgrahaḥ paṃcakādisaṃgro bhavati, paṃjaraḥ athavā ācāryādīnāṃ anyonyaṃ parasparaṃ sāraṇā, kimuktaṃ bhavati ācāryādayaḥ parasparaṃ yat mṛdumadhurabhāṣayā sopālaṃbhaṃ vā śikṣayaṃti eṣa vā paṃjaraḥ, yadivā yatprāyaścittaṃ ca maḍhanābhirasamācāryā nivāraṇapūrvaṃ kharaparuṣaistarjayitvā paścāt prāyaścittapradānena yadasāmācārīto nivarttanaṃ tat paṃjaraḥ, atrārthe śakunidṛṣṭāṃtaḥ yathā pajare śakuneḥ śalākādibhiḥ svacchaṃdagamanaṃ nivāryate, tathā ācāryādipuruṣagacchapaṃjare sāraṇāśalākayā asamācārīruponmārgagamanaṃ nivāryate iti | atra ye yatamānānāṃ mūlāt jñānadarśanārthamāgato ye ca paribhavatāṃ mūlāt | cāritrārthamāgacchante saṃgrahītavyāḥ | ye punaḥ paṃjarabhagnā jñānadarśanārthamāgatā ye ca paribhavatāṃ mūlāt jñānadarśanārthamāgacchan te na saṃgrahītavyāḥ | tatra yena saṃgrahītavyāste eko vā syādaneke vā yata āha || [ bhā. 274 ] te puna egamane gāne gāṇaṃ sāraṇā jahā puvvaṃ | upasaṃpayattā āuṭṭe anauṭṭe annahigacche ||
bṛ- te punarupasaṃpadyāmānāḥ kadācideko vā syādaneke vā | tatrānekeṣāṃ yā sāraṇā sā yathāpūrvaṃ kalpādhyayane uvaeso sāraṇā ceva | taīyā paḍisāraṇā ityādinā graṃthena bhaṇitā, tathātrāpi draṣṭavyā, yaḥ punareko'samācārakaryuna śikṣyate śikṣyamāṇaśca yadivyāvṛttaḥ śikṣāṃ pratyabhimukho bhavati, tatastasmin āvṛtte ṣaṣṭhīsaptamyorarthaṃ pratyabhedāt tasyāvṛttasya upasaṃpadbhavati, yadi punarnāvarttate tadā tasmin anāvṛtte idaṃ bhaṇyate, anyatra gaccha, sthā iti athavā idamuttarārddha, āvassagamāi āyarie iti yaduktaṃ | tasya vyākhyānaṃ āvaśyakādiṣu padeṣu gacchvāsinaḥ pramādinā dṛṣṭrā ācāryāya kathayet | kathite ca sati yadi sa ācāryaḥ samyag āvarttate nijasādhūn samyag śikṣayate | prāyaścittaṃ ca tebhyaḥ prayacchati, tatastasminnāvartte tasya tatropasaṃpadbhavati, atha kathitenāvarttate, tūṣṇīṃ karoti bhaṇati vā kiṃ tavaitaiḥ svayaṃ samyagvarttethā iti, tadā anyatra gacchediti yaduktaṃ prāk dāūṇa pacchittaṃ bajjhataṃpī paḍicchejjā iti tat vyākhyānayati | | [ bhā. 275 ]
niggamaṇe parisuddhe āgamane ūsuddhedeti pacchitaṃ | niggamaṇea parisuddhe imāe jayaṇāe vāriti | |
bṛ- tṛtīye bhaṃge nirgamane pariśuddhe prāguktadoṣavarjite, āgamane aśuddhe vrajikādiṣu pratibaṃdhakaraṇāt