Vavahara v21.p95
Vyavahāravṛtti v21.p95
- Language
- Sanskrit
v21.p95
vyavahāra - chedasūtram - 1-1 / 1 dvitīyapade alpadoṣatayā pratīcchābuddhau satyāṃ prāyaścittaṃ pratibaṃdhamātraniṣpannaṃ dadāti | datvā ca pratīcchaṃti, nirgamane punaḥ prathamabhaṃge dvitīyabhaṃge vā adhikāraṇameva adhikaraṇādibhiḥ ege apariṇae vā ityādibhirvā doṣairariśuddhena pratīcchanīyaḥ kiṃtu vāraṇīyaḥ taṃ vā'nayā vakṣyamāṇayā yatanayā vārayati | tāmevāha | | [bhā. 276 ] natthī saṃkiyasaṃghāḍamaṃḍalībhikkhabāhirānayanaṃ | pacchitta viussagge nimgamamuttassa channeṇaṃ ||
vṛ- yaḥ paṃjarabhagno jñānadarśanārthamāgataḥ | taṃ pratīyaṃ vākyayatanā yat tvaṃ śrutamabhilaṣasi, tanmama pārśve nāsti, atha sa bruyāt, mayā śrutaṃ yathā'muko graṃtho'mukasya pārśve yuṣmābhiḥ śruta iti, tata idaṃ vaktavyaṃ, śrutaḥ sa graṃthaḥ kevalamidānīṃ bahuṣu sthāneṣu śaṃkitaṃjātaṃ, naca śaṃkitaṃ śrutamanyasmai dīyate, pravacane niṣedhāt| tasmādanyatraniḥśaṃkitaśrutān gaveṣayasva yastu svacchaṃdamatiḥ saṃghāṭakodvignaḥ saṃjñābhūmimātramapyekākinā gaṃtuṃ na labhyamiti samāgatastaṃ pratīdaṃ vaktavyaṃ, asmākamācāryaparaṃparāt iyaṃ sāmācārī saṃjñābhūmimātramapi nagaṃtavyametacca tava duṣkaramatonyatra gaccha tāvaditi, yaḥ punaranubaddhavairatvenāgatastaṃ pratīdaṃvaktavyaṃ, maṃḍalīti asmākamīdṛśī sāmācārī yadavaśyaṃ maṃḍalyāṃ samudeṣṭavyaṃ, yadyapi ca na paṭhati na śṛṇoti vā tathāpi sūtrapauruṣyāṃ maṃḍalyāmupaveṣṭavyamarthapauruṣyāṃ maṃḍalyāmupaviśyārthaḥ śrotavyaḥ, na kadācanāpi sādhūnāṃ svacchaṃdatvametacca bhavato'prītikaraṃ, tasmādanyatra gamyatāṃ | yastvalasatvenāgatastaṃ pratīdaṃ vācyaṃ, bhikkhabāhirāṇayaṇaṃ, bhikṣāyāḥ bahiḥ pradeśādānayanaṃ, kimuktaṃ bhavati asmākamatra kṣetre bahavo bālavṛddhāḥ saglānāḥ sādhavaḥ te ca bhikṣāṃ na hiṃḍaṃta, tato yadi pratidivasaṃ bhikṣā bahiḥ pradeśādānayasi | tatastiṣṭha, parametat duṣkaraṃ tava tasmāt yatra sukhena tiṣṭhasi tatra yāhi, kimatra kleśasahanena vastu nirddharmmā ugradaṃḍā ācāryā iti vinirgatastaṃ pratīdamuttaraṃ, pacchittatti | asmākamiyaṃ sāmācārī yadi duḥpramārjanādimātramapi karoti, tadā tatkālameva prāyaścittaṃ yathoktaṃ dīyate, na kālakṣepeṇa nāpi pakṣapātādināstokahāsena yastu vikṛtilaṃpaṭo na mahyaṃ vikṛtimanujānātīti vinirgatastaṃ pratīyaṃ vāgyatanā |
avisaggatti asmākamapyayaṃ sāmācāryāgamaḥ avyutsargo'nutkalanaṃ vikṛteriti vyākhyānato gamyate, yogavāhinā ayogavāhinā vā vikṛtirtagrāhyā ityarthaḥ, atrādhikaraṇapratyanīkastabdhalabdhaviṣaye yatanā noktā vicitratvātsūtrabhāṣyagatestatrādhikaraṇe yatanā yathā kalpāmadhyayane tathā draṣṭavyā, śeṣaviṣayā tu vineyajanānugrahāyabhidhīyate, tatrayaḥ pratyanīkastatra mestītyāgataḥ, bhaṇyatemamāpi śiṣyāḥ pratīcchakāśca īṣadapi pramādaṃ na kṣamaṃte, mahyaṃ kathayati ahaṃ ca doṣānurūpaṃ daṃḍaṃ prayacchāmi | anyathaikatarapakṣapātakaraṇato gaccha, mudrābhaṃgaḥ sarvajñājñāvilopaśca tasmādatrāpi tava duṣkaramiti na sthātumucittaṃ, stabdhaḥ punarevaṃ bhaṇyate, asmākamiyaṃ sāmācārī caṃkramaṇādi kurvati gurāvabhyutthātavyaṃ, anubhyuttiṣṭhataḥ prāyaścittapradānamiti, lubdhaṃ pratyeṣā vāgyatanā utkṛṣṭadravyāṇi modakādīni asmākamapi bālavṛddhaglānaprādhūrṇakebhyo dīyaṃte, tadevaṃ svacchaṃdacāritraprabhṛtīnāṃ nivāraṇe vāgyatanoktā. yadi punarete tathā nivāritā api na vakṣyamāṇaprakāreṇa pratyāvarttate, nāpi nirgacchaṃti yepi ca viśuddhanirgamāḥ pratīcchitāḥ saṃtaḥ sīdaṃti teṣāṃ paristhāpane yatanāmāha- niggamamuttasya chaṇeṇaṃ yadā paristhāpayitumiṣyamāṇasya svayaṃ bhikṣādinimittaṃ nirgamo bhavati, yadā vā rātrau nirbharanidrayā suptastadā taṃ tyaktavā naṃṣṭavyaṃ, kathamityāha channenāprakaṭamalpalasāgārikaṃ kimuktaṃ bhavati, ye'pariṇatā bālādayo vā gacche tatrāṃ teṣāṃ na kathyate | yathāmumevaṃ tyaktvā naṣṭavyamiti, mā rahasyabhedaṃ kārṣuriti eṣa gāthārthaḥ, sāṃpratamenameva gāthā