Nisiha v17: Agam Suttani Satikam Part 17 Nishitha (Jain eLibrary no. 003321)
Niśīthaviśeṣacūrṇi v17
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
Agam Suttani Satikam Part 17 Nishitha (Jain eLibrary no. 003321)
v17.p1
namo namo nimmala dasaṇassa .
āgamasuvāṇi
(saṭīka)
saṃśodhaka sampādakaśca: mani dīparatnasāgara
v17.p2
Kā
bālabrahmacārī śrī nemināthāya namaḥ
namo namo nimmala daṃsaṇassa śrī ānaṃda-kṣamā-lalita-suśīla-sudharmasāgara gurubhyonamaḥ
āgama suttāṇi (saṭīka) bhāgaḥ-17 niśītha-chedasūtram-3
uddeśakāḥ-14.....20 paryantāḥ
-: saṃśodhakaḥ sampādakaścaḥ :muni dīparatnasāgara
ravivāra 2056
caitra suda 11
45. āgama suttāṇi-saṭīka
āgama śruta prakāśana ||
--: saṃparka sthala :-- "āgama ārādhanā kendra'' śītalanātha sosāyaṭī vibhāga-1, phleṭa naṃ-13, 4-thī maṃjhila, vhāyasenṭara, khānapura,
ahamadābāda (gujarāta)
v17.p3
niśītha-chedasūtrasya
41
niśītha-chedasūtrasya viṣayānukramaḥ | bhāgaḥ-15 - uddeśakāḥ-1.....6 paryantāḥ gatāḥ bhāgaḥ-16 - uddeśakāḥ-7.....13 paryantāḥ gatāḥ
bhāgaḥ-17 - uddeśakāḥ-14.....20 atre vartamānāḥ mūlāṅka: viṣayaḥ pṛṣṭhāṅka: mūlāṅkaḥ viṣayaḥ pṛṣṭāṅka: 863-904 uddeśakaḥ-14
- aśanāde sambandhe niṣedhaḥ | - pātrasambandhe vidhi-niṣedhaḥ
- gītanṛtya sambandhe niṣedhaḥ - pātranikṣepa vidhānam
- rūpa āsakti niṣedhaḥ |- pātraiṣaṇā-sambandhe vidhiḥ -1332 uddeśakaḥ-18
284 - pātrecchayā cāturmāsa evaṃ
- nāva sambandhe niṣedhaḥ māsakalpa niṣedhaḥ
- nāvāta jalamocane evaṃ|-1058/ uddeśakaḥ-15
chidraruṃdhane niṣedhaḥ - pharusavacanasya niṣedhaḥ
- nāve sthita gṛhasthasya sacita āmropabhogasya niṣedhaḥ
āhāra grahaṇe niṣedhaḥ anyatīrthika evaṃ gṛhastha
- vastrakrite niṣedhaḥ sambandhe niṣedha vidhānaṃ -1369 uddeśakaḥ-19
293 - pārśvasthādayaḥ sambandhe
- sandhāyāyām svādhyāya niṣedhaḥ niṣedha vidhānam
sandhyāyām praśnakaraṇe vidhiḥ -1108 uddeśakaḥ-16
svādhyāya sambandhe prāyaścitaḥ - sāgarikasya śayyāyāḥ niṣedhaḥ
samavasaraṇa vāṃcana vidhiḥ - sāgārikasya vyākhyā
- uttamaśrutaṃvyākhyā - divyapratimāyāḥ svarūpaṃ
- vācanāyāḥ vidhi-niṣedhaḥ - tiryañcapratimāyāḥ svarūpaṃ -142va uddeśakaḥ-20 - upasampadāvidhiḥ
- prāyaścit vidhānam - upadhi-ādeḥ vidhi-niṣedhaḥ
ālocanā vidhānam -1259/ uddeśakaḥ-17
257 - utsarga-apavāda vidhiḥ |- kutuhalena kiyatakārye niṣedhaḥ
niśīthasūtrasya aneka vidha - sambhogī sādhum vasati
| arthādhikāraḥ evaṃ adāne prāyaścit
sūtrasya adhikārī
v17.p4
ārthika anudātā
-pa.pū. mālavabhuṣaṇa tapasvī ācāryadeva śrī navaratnasāgara sūrīśvarajī ma.sā.nī preraṇāthī śrī lālabhāī devacaṃda śāha taraphathī - nakala eka.
-pa.pū. saraḻa svabhāvī-śrīmad bhagavatīsūtra vyākhyāna paṭu ācāryadeva śrī naradevasāgarasūrīśvarajī ma.sā. tathā pūjyaśrīnā śiṣyaratna tapasvī gaṇivaryaśrī caṃdrakīrtisāgarajī ma.sā.nī preraṇāthī śrī puruṣādānīya pārśvanātha śve. mūrti. jaina saṃgha, devakīnaṃdana sosāyaṭī, amadāvāda taraphathī nakala eka.
-pa.pū. śāsana prabhāvakakiyārāgī ācāryadevaśrī vijaya cakacaṃdra sūrīśvarajī ma.sā.nī preraṇāthī eka sahastha taraphathī nakala eka.
-pa.pū. sāhityapremī munirāja śrī sarvodaya sāgarajī ma.sā.nī preraṇāthī-“acalagacchādhipati pa.pū.ā.bha. śrī guṇasāgarasūrīśvarajī ma.sā.nā śiṣyaratna pa.pū. munirāja śrī cāritraratnasāgarajī ma. nī 1bhī aṭṭāi nimitte śrī cāritraratna phā.ce. ṭrasṭa taraphathī nakala epha.
-pa.pū, vecāvṛtyakārikā sādhvī śrī malayāśrījī ma. sā.nā śiṣyā vyavahāra vicakṣaṇā pū. sādhvī śrī hitajñāśrījī ma.nī preraṇāthī jaina ārādhanā maṃdira-“jñānakhātā” taraphathī nakala eka.
-pa.pū. saumyamūrti sādhvīśrī saumyaguṇāśrījī ma.nī preraṇāthī pa.pū. gurumātā-vātsalyamūrti sā. śrī ratnatrayāśrījī ma.nī paṃcamī punyatithi nimitte śrīmatī līlamabena prāṇalāla pī. dāmāṇī taraphathī nakala eka.
-pa.pū. svanāmadhanyā sā. śrī saumyaguṇāśrījī tathā teonā śiṣyā sā.śrī samajñāśrījīnī preraṇāthī-2013nā yaśasvī cāturmāsa nimitte śrī pārśvapadmāvatī jaina saṃgha, pārūlanagara, amadāvāda taraphathī nakala be.
pa.pū. ratnatrayārādhanā sādhvīśrī samyaguṇāśrījī tathā teośrīnā śiṣyā sā. śrī samajñāśrījīnī preraṇāthī saṃvata 2054nā nirmaḻa ārādhanāmaya cātumasanī smṛtimāṃ-ghāṭaloḍiyā (pāvāpurī) jaina śve. mūrti. saṃgha, amadāvāda taraphathī nakala eka.
v17.p5
pa.pū. sādhvī śrī ratnāṭayāśrījī ma.nā parama vineyā sā. śrī saumyaguṇāśrījīnī preraṇāthī teonā saṃsārībhāīśrī indravadanabhāī dāmāṇīnā anumodanīya puruṣārthathī “āgama dīpa-saṃpuṭa"nā badalāmāṃ prāpta rakamamāṃthī-nakala cāra.
-pa.pū. praśamarasanimagnā sādhvīśrī praśamaśīlāśrījī ma.nī preraṇāthīsametaśikhara tithadvārikā pa.pū. sādhvīśrī raṃjanaśrījī ma.sā.nā śiṣyā apratima vecāvṛtyakārikā sā.śrī malayāśrījī tat śiṣyā sā. śrī narendraśrījī-tat śiṣyā sā. śrī praguṇāśrījī ma.nā. ātmaśreyārthe. arihaṃta ṭāvara, jaina saṃgha, muṃbai taraphathī nakala eka.
-pa.pū. āgamoddhāraka ācāryadevaśrī nā samudāyavartī pa.pūjya vayāvṛtyakārikā sā. śrī malayāśrījī ma.nā śiṣyā pū.sā. śrī kaivalyaśrījī ma.nā śiṣyā pū.sā.śrī bhavyānaṃdaśrījī ma.sā.nā śiṣyā miṣṭabhāṣī sādhvīśrī pūrṇaprajñāśrījī ma.sā. tathā temanā vinita śiṣyā sā. śrī pūrṇadarśitāśrījī tathā sā. pūrṇanaṃdītāśrījīnī preraṇāthī-sarvodaya pārśvanātha cerīṭebala ṭrasṭa, mulunḍa muṃbaī taraphathī nakala eka.
-pa.pū. vaicāvṛtyakārikā sādhvī śrī malayāśrījī ma.nā praśiṣyā sā. śrī bhavyānaṃdaśrījīma.nā suvinitā sā. śrī kalpaprajñāśrījī tathā kokīlakaṃṭhī sā. śrī kairavaprajñāthajī nī preraṇāthī -mehula sosāyaṭī, ārādhanābhavana, subhāṣanagara, vaḍodarānī baheno taraphathī nakala eka
-śrī viśāśrīmāḻī tapagacchajñāti-jñānakhātuṃ, jaina pāṭhaśāḻā, jāmanagara taraphathī nakala be.
-śrī maṃgaḻa pārekhano khāṃco-jena je. mūrti. saṃgha, amadāvāda. taraphathī 2054nā cāturmāsa nimitte nakala be. - śrī ākoṭā jaina saṃgha, vaḍodarānī baheno taraphathī nakala eka. -śrīmatī nayanābena rameśacaṃdra śāha, vaḍodarānī preraṇāthī āgamonā seṭanā badalāmāṃ prāpta rakamamāṃthī nakala pāṃca. śiṣa sarve rakama “amārā”āja paryanta prakāśanonā
badalāmāṃ prāpta thayelī che.
v17.p6
namo namo nimmala daṃsaṇassa paṃcama gaṇadhara śrī sudharmāsvāmine namaḥ
34/3 niśītha-chedasūtram
saṭīkaṃ
[prathamaṃ cheda sūtram ]
( uddeśakāḥ 14.....20 - paryantāḥ ]
mūlam + [ niryuktiyuktena ] bhāṣyam + cūrṇiḥ ]
uddeśakaḥ - 14
cū-uktastrayodaśamaḥ | idānīṃ caturdaśamaḥ, tassa imo saṃbaṃdho
[bhā. 4473 ] dhātādipiṃḍa-avisuddhavajjaṇe piṃḍo pātamavi hoti | ahavaṇa sohī pagatā, sa cciya pāde vi vinneyā ||
cū-dhādi ādi jāva jogapiṃḍo ete savve avisuddha tti kāuṃ paḍisiddhā | pādaṃ pi piṃḍo ceva, taṃ pi avisuddhaṃ vajjeyavvaṃ | ahavā - caulahu pacchittaṃ adhikayaṃ imaṃ pi taṃ caiva | ahavā - piṃḍe suddhī, pāde vi sā ceva suddhī kāyavvā | ahavā - dhātādipiṃḍo visuddho, kattha ghettavvo ? pāde tassa maggaṇā | ato bhannati
mū. (863) je bhikkhū paḍiggahaṃ kiṇati, kiṇāveti, kīyamāhaṭṭu dijamāṇaṃ paḍiggāheti, paḍiggāhetaṃ vā sātijati ||
cū- kayeṇa kaḍaṃ kattigeṇa vā kaḍaṃ kīyagaḍaṃ, taṃ tiviheṇa vi karaṇeṇa kareṃtassa caulahum̐ | [bhā. 4474] kīya kiṇāviya anumoditaṃ ca pātaṃ jamāhitaṃ sutte |
ekkekkaṃ taṃ duvihaṃ, davve bhāve ya nāyavvaṃ ||
cū- appaṇā vi jaṃ kiṇāti taṃ davve bhāve ya, kiṇāviṃte vi ete ceva do bhedā, jaṃpi anumoditaṃ taṃpi etehiṃ ceva kīyaṃ ||
[bhā. 4475 ] kīyakaḍaṃ pi ya duvihaṃ, davve bhāve ya duvihamekkekaṃ |
āyakiyaṃ ca parakiyaṃ, paradavvaṃ tiviha cittādī ||
cū- jaṃ paradavvakīyaṃ taṃ pi tividhaṃ - sacitteṇa vā acitteṇa vā mīseṇa vā | dupadādiṇā sacittema pādaṃ kiṇati, acitteṇa hiranne, sabhaṃḍapattovakaraṇamīseṇa kiṇati | imaṃ pi paradavvakīte cahuṃ || imaṃ appaṇā davvakītaṃ
nimmallagaṃdhaguliyā, vannagapottādiyā ya katadavve | gelanne uḍḍāho, pauṇe caḍugāra ahigaraṇaṃ ||
v17.p7
niśītha-chedasūtram -3-14/863 cū-nimmalāphullā, sugaṃdhagaṃdheakkhibharaṇaguliyāpaṃcavanniyā dhotitāpottā, etebhikkhanimittaṃ deti | tahā tividhe gilāṇosaḍhe, agilāṇe gilāṇabhūte gilāṇe vā | agilāṇībhūte uḍḍāho bhavati | aha pauṇo to bhaṇati - bhikkhinimittaṃ cāhuṃ kareti | asaṃjayassa dinne pannatte vā adhikaraṇaṃ, ettha āyadavvakae caulahuṃ | imaṃ parabhāvakīya[bhā.4477] vatiyādī maṃkhamādī, parabhāvakato tu saṃjayaṭṭhāe|
uppāyaṇā nimaṃtaṇa, kīyakaḍe abhihaḍe ṭhavite|| cū-vatiyā goulaṃ |ma kho sejjātaro | so saṃjayaṭṭhā bhāvakīyaṃ bhāveṇa uppādaṇā | nimaṃtito bhaṇāti -tubbhaṃ ciya pāse acchau tāva | ettha tinni dosā - kīyakaḍaṃ abhihaḍaṃ ṭhaviyaṃ ca ||
etīe gāhāe imaṃ vakkhāṇaṃ[bhā.4478] sāgāriyamaṃkhachaṃdaṇa, paḍiseho puccha bahugae varise |
kayariṃ disiṃ gamissaha, amuī taha saṃthavaṃ kuṇati|| cū-egattha gāme sāhū vāsaṃ ṭhitā | tattha ya maṃkho sejjātaro | so bhikkhaṃ giṇhaha tti nimaṃteti| sejjātarapiṃḍo paḍisiddho | tāhe so maṃkho bahuvolīṇe vāse āyariyaṃ pucchati | tāhe āyariehiṃ kahiyaṃ- amhe pabhāyadivase amugaṃ disiṃ viharissāmo | tāhe so maṃkho taṃ disiṃ gaṃtuṃ vaiyāe maṃkhattaṇeṇa maṃkhaphalakahattho gao|suhaṃdukkhaṃ dhammaṃ kaheṃto saṃthavaṃ kareti|tāhe jejaṇā tuṭṭhāghayanavanīya-dahi-khīrādi deti || tāhe so[bhā.4479] dijaṃte paḍiseho, kajje ghecchaṃ nimaṃtaṇa jaīṇaṃ |
puvvagao āgaesuṃ, saṃchubhai egagehammi|| cū-paḍisedheti, bhaṇati ya uppanne kajje dhecchāmi tti | tassevaṃ sādhū udakkhaṃtassa āgayā| tāhe te sādhū gāmabāhiṃ bhaṇāti-imā vaiyā sagorasā velaṃ karehi tti nimaṃteti | sāhūhaṃ acchiyaṃ| so puvvagato vaiyāe āgatesu sādhūsu khīra-dahimādiyaṃ puvvuppādiyaṃ egammi ghare saṃchumati | sabve te ya bhaṇiyā - dejjaha sādhūṇaṃ | sādhū ya bhaṇāti - amugaṃ gihaṃ sagorasaṃ tattha vaccaha | gato sādhū | jaṃ maṃkheṇa uppātiyaṃ taṃ dinnaṃ | evaṃ parabhāvakīyaṃ | ittha māsalahuṃ | sādhubhāvakīyaṃ imaṃ[bhā.4480] dhammakahi vādi khamae, etto ātāvae sue ṭhāṇe|
jātī kulagaṇakamme, sippammi va bhāvakīyaṃ tu|| cū- “dhammakahi"tti asya vyākhyā[bhā.4481] dhammakahāto'hijjati, dhammakahā''uṭṭiyāṇa vā giṇhe|
kahayaṃti sāhavo ciya, tumaṃ va kahi acchate tusiṇī|| cū- labhatthī dhammakahā ahijjati, tattha aladdhe vi bhāvakato bhavati | dhammeṇa vā kahiteṇa āuṭṭā dititesahatthā to geṇhati|ahavā-pucchito “tumaṃsodhammakahī?" tāhebhaṇati “sāhavo cciya kahayaṃti|' ahavā - bhaṇāti “āmaṃ|" ahavā - tusiṇīto acchati ||ahavā - bhaṇejjā[bhā.4482] kiṃ vā kahejja chārā dagasoyariyā va kiṃ va gāratthā|
kiṃ chagalayagalavalayā muṃḍakuḍuṃbīya kiṃ kahite|| cū- kimiti kṣepe| chāratti bhoyā, parivvāyagā dagasoyarī, gāratthā gihavāsavādinaḥ jaṃṇe
v17.p8
cchagalāṇaṃ galaṃ valeṃti dhijjātiyā| muṃḍā kuḍuṃbavāsena vāsaṃti rattapaḍā ete dhamma sayaṃ na jāṇaṃti, kahamannassa kahissaṃti|| [bhā.4483] emeva hoti niyamā, khamae ātāvatammi ya vibhāsā |
sutaṭhāṇaṃ gaṇimādī, ahavā ṭhāṇāyariyamādī || cū-vādimādiehiṃ bhāvehiṃpagāsiehilabhissāmittibhāvakatobhavati| etthavi āyabhāvakīte caulahum̐| [bhā.4484] eesāmannataraṃ, kīyaṃ tūje giṇhatī bhikkhū |
so āṇā aṇavatthaṃ, micchatta-virādhanaṃ pāve || [bhā.4485] asive omoyarie, rāyaduḍhe bhae va gelanne |
sehe caritta sāvata, bhae ya jayaṇāe kappatī gahaṇaṃ || mū. (864)je bhikkhūpaḍiggahaṃ pāmicceti, pāmiccāveti pāmejjamāhaṭudijjamāṇaṃ paḍiggāheti, paḍiggāheṃtaṃ vā sātijjati||
cū-ucchinnaṃ geṇhati, geṇhāveti, anumodeti tassa caulahuṃ | [bhā.4486] pāmiccita pāmiccāvitaṃ ca anumoiyaṃ ca jaṃ pātaṃ |
ekkekaṃ taṃ duvihaṃ, loiya-louttaraṃ ceva || cū-loiyapāmiccaṃ gihī sāhuaṭṭhā pāmicceti | ettha imaṃ udāharaṇaṃ[bhā.4487] suyaabhigama nāyavihī, bahi pucchā egajīvati sasā te
pavisaṇa pāgaṇivāraṇa, ucchiṃdaṇa tella jatidānaṃ || cū-ego kosalago dikkhito, tena gurukulavāsahitaiṇa suyaṃ adhītaṃ | gīyattho jāto | tāhe guruṃ āpucchati-saṇṇāyagāvaloyaṇeṇa gacchāmi tti | nāyavihiṃ gato, taṃ gāma jattha sesajaṇā | gāmabāhirato pucchati-amugassa ko jīvai tti | jo pucchio tena pañcabhinnāto, bhaṇati ya egā te sasā jīvati - bahiṇi tti vuttaṃ bhavati | tāhe paviṭṭho bahinigihaṃ, tena vāriyā amhaṭṭhāe pāgo na kāyavvā | tīe phāsugaṃtti ucchiṇṇaṃ tellamāṇiyaṃ | sādhū paḍigato||
tīe vitaṃ tellaṃ adalaṃtīe[bhā.4488] aparimitanehavuḍḍī, dāsattaṃ so ya āgato pucchā|
da sattakahaṇa mā ruya acirā moemi appāhe || ghū-apāremiyavaḍḍīevaḍhaṃtaṃ bahujāyaṃ | asattā dāuṃtatthaghare dāsatteṇa paviṭṭhā|tīyasaṃgārakate kāle sāhū āgao, pucchiyā, annena se kahiyaṃ-tellasaṃbaṃdheṇa dāsattaṃ pattā | ruaṃtī pucchati| sāhuṇā saṃdiṭuṃ-acirā moemi,ma rovaṃe ||taṃ ca diṭuṃbhaṇāti imaṃ[bhā.4489] bhikkhu dagasamāraṃbhe, pucchāuṭṭo kahiṃ bhe vasadhi tti |
sammavayā āharaṇaṃ, visajja kahaṇā ya kati vā tu|| cū-jayāhaṃ bhikkhaṭṭā emi tadā tumaṃ gihapatisamakkhaṃ udagasamāraṃbhaṃ karejjāmi |annadā tīe kato | tena kahiyaṃ - mā me bhikkhaṃ dalāhi tti | gihasāmiṇā pucchito kiṃ ti? sādhuṇā bhikkhavisohipasaṃgeṇa jatidhammo kahito | āuṭṭo so gihasāmī pucchati - kahiṃ bhe vasahi ? tti |
v17.p9
niśītha-chedasūtram -3-14/864 kahiyā vasahī | tattha gato puṇo vi se dhammo kahito| sammattaṃ paḍivaṇṇo | amuvvatā gahitā | varavaivamiya thāvaccasutāharaṇaṃ kahiyaṃ | tena vi abhiggahogahio, “puttādi sayaṇo vipavvayaṃto nadhāreyavvo"tti|sā sāhubahiṇī uvahitā “pavvayāmi" tti visajjitā | kettiyā sādhū erisā bhavissaṃti je emādidosehito vimoehiṃti jahā tellapāmicce doso bhaṇito|| [bhā.4490] emeva tivihapātaṃ, pāmicaṃ jo u geṇha āṇādī|
teceva tattha dosā, taṃ ceva ya hoti bitiyapadaṃ || cū-lāuya-dāruya-maṭṭiyāmayaṃ tividhaṃ pāda | je tellādipiṃḍadosā jaṃ ca tattha bitiyapadaṃ, taṃ ceva pāde vi savvaṃ daṭṭhavvaṃ || loie louttare vā vatthe pāmicce ime dosā[bhā.4491] matilitaphālita'phosita, hitanaḍhe vā vi annamaggaṃte|
avi suṃdare vi dinne, dukkararoyī kalahamādī || cū- mailādidosehiṃ taṃ pāmicciyaṃ na geṇhati, annaṃ maggati, annammi ya suṃdare vi dinne duvakararoittame na roeti, tattha “geṇha" na geṇhāmi tti kalahamādiyā dosā bhavaṃti | pāde vi bhinne leo vā vināsiutti na geṇhejjā | gayaṃ louttaraṃ pāmicaṃ ||
jamhā pāmicce ete dosā tamhā na ghettavvaṃ | imaṃ kāyavvaṃ[bhā.4492] uccattāe dānaṃ, dullabhakhaggūḍaalasa pāmicchaṃ |
taṃpiya gurussa pāse, ṭhaveṃti so deti mā kalaho| cū-vatthapādādiesuṃpahuppaṃtesu sāhuṇā sāhussa uccattāe niddejaṃdāyavvaṃ |ahavā-imaṃ bitiyapadaṃ -dullabhayāe dese pāmiccaṃ pikajati sagacche paragacche vā, tahā khaggūḍa alasāṇaṃ pāmiccaṃ dijjati, taṃpigurūṇaṃ samīve āṇeuṃ ṭhavijjati, tāhe soceva gurū deti, mātaṃbhakāle deṃtoūṇaṃ deñja, geṇhate vā “ūnaṃ dejāsi" tti kalahaṃ karejā, tamhā guru tattha pamāṇaṃ||
mū. (865) je bhikkhū paḍiggahaṃ pariyaṭṭei, pariyaṭṭāvei, pariyaṭṭiyamāhaṭaṭu dijjamāṇaṃ paḍiggāheti, paḍiggāheṃtaṃ vā sātijjati ||
cū-appanijaṃ deti parasaṃtiyaṃ gehati tti pariyaṭṭiyaṃ, ettha caulahuṃ | [bhā.4493] pariyaṭṭiyaṃ pi duvihaṃ, loiya-louttaraṃ samāseṇaṃ |
ekekaṃ piya duvihaṃ, taddavve annadavve ya|| cū-taddabve pattaṃ patteṇa, annadavve pattaṃ vattheṇa daṃḍagādiṇā vā, saṃjayassa gihījaṃdāukāmātaṃ annena gihiṇā saha pariyaṭṭeuṃ deti tti | eyaṃ loiyaṃ pariyaṭṭiyaṃ || ettha imaṃ udāharaṇaṃ[bhā.4494] avaropparasajjhiliyāsaṃjuttā do vi ekkamakkeṇaṃ|
poggaliyasaṃjayaṭṭhā, pariyaṭṭaṇa saṃkhaḍe bohī || cū-esā bhaddabāhukayā gāhā || imaṃ se vakkhāṇaṃ[bhā.4495] anukaṃpa bhaginigehe, daridda pariyaṭṭaṇāya kūrassa |
___ pucchā koddavakūre, macchara nāikkha paṃtāve || [bhā.4496] itarovi ya paṃtāve, nisi usavitāṇa tesi dikkhā ya |
tamhā no ghettavvaṃ, veiya vā je osamehiti ||
v17.p10
cū- ekaḥ aparaḥ, anyaḥ paraḥ, tābhyāṃ bhaginyo, aparasya bhaginī pareṇa saṃjuttā-parimītetyarthaḥ | parasya bhagiṇī apareṇa saṃyuktā | anyo aparasya bhrātā pravrajitaḥ, so suttaṃ ahijittā nāyavidhī āgato | so 'bhaginī maṇṇuṃ karessati' tti anukaṃpāe bhaginigehe āvāsito| sā ya dariddā koddavakūro rajjai | so ya koddavakūro bhāughari nīto, bhāugharāo sālikūro ānito | evaṃ saṃjayaṭṭhā kūro pariyaṭṭhito, tassa bhāuṇo bhoyaṇakāle so koddavakūro dinno | tena sā āgārī pucchitā - kimeyaṃ ? kīsa te koddavakūro dinno ? sā agārī oṇayaṇavayaṇā tappattiyā macchareṇa nāikkhati tti - anakkhatī tena paṃtāviyā | iyaro vi ciṃtei - majjha bhagiṇī paṃtāvita tti ahaṃ pi se bhagini paṃtāvemitti | savvamadhikaraṇasaṃbaṃdhaṃ | so sāhū jāṇiūṇa rāo vāhirittā samma dhammovadeseṇa kovaphaladaṃsaṇaṃ kaheṃteṇa uvasāmitā, savve ya dikkhitā | jamhā ete dosā tamhā pariyaṭṭaṇaṃ na kāyavvaṃ | ketiyā vā erisā sādhū dhammakahāladdhiyā bhavissaṃti je uvasāmissaṃti | loiyaṃ pariyaṭṭaṇaṃ gataṃ || imaṃ louttaraṃ
[bhā.4497] ūṇahiyadubbalaṃ vā, kharaguruchinnamailaṃ asītasahaṃ |
duvvaṇṇaṃ vā nāuṃ, vippariṇame annabhaṇito vā ||
cū- ete ūṇāhiyādi dosā vatthe sagaṃ nāuṃ, annena vā vappariṇāmito vippariṇamati vatthe tā pariyaṭṭeti | jahā vatthe tahā pāde vi huṃḍādiyā dosā daṭṭhavvā || louttaraṃ pariyaṭṭaṇaṃ gataṃ | [bhā. 4498 ] egasa māṇajuttaṃ, na tu bitie evamādikajjesu | gurupāmūle ṭhavaṇaṃ, so deū iyarahā kalaho |
cū- sāhusaṃghāḍaeṇa hiṃḍateṇa vatthaṃ pādaṃ vā sāmaṇṇaṃ laddhaṃ | egassa sāhussa māṇajutta bhavati na tu bitiyassa | tāhe jassa taṃ pamāmajuttaṃ so giṇhati, so ya iyarassa taddavvamaṇṇadavva vā kiṃ ci deti | sesaṃ kaṃṭhaṃ ||
etesāmaṇṇataraṃ pātaṃ pariyaṭṭiyaṃ tu jo giṇhe |
te ceva tattha dosā, taṃ caiva ya hoti bitiyapadaṃ ||
cū- dappeṇa jo pariyaṭṭiyaṃ geṇhati tassa puvvuttā dāsā pacchittaṃ ca, bitiyapadaṃ dullabhādikaṃ || mū. (866) je bhikkhū paḍiggahaṃ acchejjaṃ anisiddhaṃ abhihaḍamāhaḍudejjamāṇaṃ paḍiggāhei, paḍiggārhataṃ vā sātijjati ||
cū- annassa saṃtayaṃ sāhuaṭṭhāe balā acchiṃdiuṃ dejjā, jaṃ niddejjaṃ dinnaṃ taṃ nisaṭṭaṃ, paḍipakkhe anisaṭṭaṃ, taṃ jo sādhūṇa pādaṃ dejja tassa āṇādiyā caulahuṃ pacchittaṃ | imā nijjattīacchijjaṃ piya tivihaṃ, pabhū ya sāmī ya teṇae ceva | acchejjaṃ paḍikuṭṭaṃ, sādhūṇa na kappae ghattuṃ ||
cū- pabhū acchejjaṃ imaṃ[bhā. 4501]
govālae ya bhattae, khagaputte dhūya suṇha vihavā ya | aciyatta saṃkhaḍādī, kei padosaṃ jadhā gove ||
cū-govālo gokhīrādibhāgeṇa gāvo rakkhati | tassa saṃtiyaṃ vibhāgaṃ pabhū acchiṃdiuṃ sādhūṇa dejjātaṃ na kappati tti divādi bhayagassa vi jassa bhatī khīrādiyaṃ dijjati taṃ acchidiuṃ dejja, evaṃ
v17.p11
niśītha-chedasūtram -3-14/866 kharagaputtadhūyasuṇhāeyavihapāe saṃtiyaṃvibhāgaṃachiṃdiuṃdeṃtassaaciyattadosābhavaṃti,asaṃkhaḍiaṃ ca uppajati, paosaṃvā ko ti gacchejja | ettha didruto govo|| [bhā.4502] govaya ucchettuṃ bhati, divase dinno ya sādhuṇo pabhuṇā|
payabhāṇūṇaṃ da, khiṃsati goī ruve ceḍā|| cū- ego govo payovibhāgeṇa gāvo rakkhati | so ya khīriyāṇaṃ gāvīṇaṃ cauttha khīrassa gehati | cautthadine vā savvadohaṃ geṇhati | annadā govassa payogahaṇadiṇavāre sādhū āgato| tena pabhuṇā govapayaṃghetatuṃsāhussa dinnaṃ| govassa saciyattaṃtahāvituṇhikko ṭhito|taṃ khīrabhāyaṇe ūṇaṃ ghettuṃgovo gihaṃgato| govīe payabhāyaṇā ūṇā diṭṭhā | pucachito - "ajjaṃ kiṃete ūṇā?" tena kahiyaṃ - “sāhussa dinnaṃ |" tāhe sā taṃ govaṃ khiṃsati - niṃdatītyarthaḥ | ceḍarūvāṇi ya khīraṃ maggaṃti,sāyaruṭṭhāthovaṃ khīraṃ tina deti, ceḍarūvāṇaṃteadijjamāṇe rūyati | tāhe so govo tārisaṃ naḍavelaṃbaṃ ghare da sāhussa ruṭṭho citteti - “māremi taṃ samaṇagaṃ" ti| paharaṇaṃ ghettuṃ niggato || [bhā.4503] paḍicaraṇapadoseṇaṃ, bhāvaṃ nāuṃ jatissa ālāvo|
tannibbaṃdhāgahitaṃ, haṃdasu mukkosi mā bitiyaṃ || cū-jato hutto sāhū gato tato paḍicarati | sādhū vitaṃ payaṃ ghettuṃito tato appasāriyaṃ thaṃḍillaṃ gavasaṃto divo goveṇa | sāhuṇā vi govo diṭṭho, nāto jahā atīvapaduṭṭo citteṇa | taṃbhāvaṃ nāuṃ sādhuṇā puvvameva ālatto|
bhaṇati ya sādhū-mae tassa gosāmiyassa nibaṃdhāto gahiyaṃ, tamahaṃ payaṃ idāniṃ tujjha gharaṃ payaṭṭo, tumaṃca diṭṭho, taṃ haṃda imaṃ geṇhasu tti | tāhe govo uvasaṃtacittoappaṇo bhāvaṃ kahayati taṃ - “gaccha, idānimukkosi, mā puṇo evaṃ bitiyaṃ vāraṃ karejasi" | bhaṇati ya[bhā.4504] nāṇiviṭṭhalabhati, dāsī vina bhujjae'raī bhattā|
donnegatarapadose, jaṃ kāhiti aṃtarāvā|| cū-govo sāhuṃuvālaṃbho bhaṇati-na aniviṭhaṃ ānavvattiyaṃ anuppāttaṃ anirjataṃ labbhati| jā vi dāsī mollakītā sā virativiṇā bhattā dinā na paribhuñjati kammaṃ na kāravijjati tti vuttaṃ bhavati, taṃkimesa gosāmī aniviṭuṃdeti? jayā gorakkhādikaṃmena nijjittaṃ bhavati tadā khīrātī dei |taṃesa amha saṃtiyaṃ kīsa tumha deti? kīsa vā tumhe geṇhai? evaṃ deṃtassa geṇhaṃtassa vā padosaṃ gacchejja, paduṭṭho vā jaṃ paṃtāṇādi karejja, aṃtarāyaṃ kammaṃ bajjhati | pabhuacchejjaṃ gataṃ ||
idāniṃ sāmi acchejjaṃ[bhā.4505] sāmī cāra bhaḍā vā, saṃjate daddūṇa tesiṃ aṭṭhāe|
kaluṇāṇaṃ acchenaṃ, sādhūṇa na kappatī ghettuṃ || cū-jaṃjassarāiṇā anunnāyaṃ gāmo ṇagaraṃ kulaṃ vā sa tassa sāmī bhavati, so appaṇā sāmī tassavāsaṃtiyā cārapurisā bhaddattaṇeṇa saṃjateaṇākālādisudaṭuṃkhuhattetesiṃjatīṇaṃ anukaṃpaṭṭāe acchijjamāṇe kalaṇaṃ rudiyakaṃtiyādi kariti | je te kalaṇā tesiṃ sādhuaṭṭhāe acchejja kāuṃjai sāhuṇo dejja to na kappati ghettuṃ | taṃ ca imaṃ acchejjaṃ karejja
[bhā.4506] āhārovahimādī, jatiaṭṭhāe u ko ti acchide |
v17.p12
saṃkhaḍiasaṃkhaḍīe, va tahiṃ geṇhaṃte ime dosā ||
cū- saṃkhaḍīe asaṃkhaḍīe vā asanādiyaṃ āhāraṃ vatthādiyaṃ vā uvadhiṃ sāhuaṭṭhāe vā koti acchideja acchidittā deja, tammi gheppamāṇe ime bahū dosā ||
aciyattamaṃtarāyaṃ, tenāhaḍaekaṇekavocchedaṃ | nicchubhaṇādī dosā, viyāla' laṃbhe ya jaṃ pāve ||
cū- taṃ sādhū dijramāṇaṃ daṭṭu aciyattabhāvaṃ karejja, aṃtarāyadoseṇa vā sādhū lippeja, acchijje adinnaṃ tti kāuṃ tenāhaḍadosā vi saṃbhavaṃti, jesiṃ taṃ acchiṇṇaṃ te taṃ sādhūṇaṃ vijamāṇa daṭṭu paṭṭhā egassa vā sādhussa anegāṇa vā sādhūṇa āhārovadhivasahimādiyāṇa vocchedaṃ kareja, vasahīo vā nicchuseja, jadi divasato toṅka | aharāo phra| veyāle ya nicchūḍhā jati annaṃ vasadhiṃ na labhaṃti to bāhiṃ vasaṃtā ja sāvatāhimuvaddavaṃ sarīrovadhiteṇovaddavaṃ vā pāveja taṃ niṣphaṇṇaṃ savvaṃ pāveṃti | teṇagacchejjaṃ ciṭṭhau tāva, anisa sāmiacchejje anupati tti ato anisaṅkaṃ bhaṇṇatianisa paḍika, taṃ piya tivihaṃ tu hoi nāyavvaṃ |
collagajaḍunisa, sāhāraṇameva bodhavvaṃ ||
- anisaṭṭaṃ pi sadosaṃ ti kāuṃ paḍisiddhaṃ, na ghettavvaṃ | taṃ tividhaṃ imaṃ - collago, jaḍḍo hatthī, tassa vā je bhaṇiyāe goṭṭhisādhāraṇaṃ vā raddhaṃ | collagassa imā vihīchennamachinne duvihe, hoi achinne nisaṭṭamanisaṭṭe | chinnammi collagammī, kappati ghettuṃ nisaṭṭe ya ||
cū- taṃdula ghayādī jattha parimāṇaparichinnā dijjaṃti so chinno bhaṇṇati | tappaḍipakkhe achinno | chinno niyamā nisaṭṭo, nisaṭṭho nāma niddhāriuṃ dinno | jo puṇa acchiṇṇo so nisaṭṭho bhavai anisaṭṭhī vā | ettha gahaṇavihī imo - jo vā chinno jo ya achinno nisiṭṭho, ee do vi jassa nīyā sovi jati deti to kappati | puvvasāmiṇā diṭṭhā adiṭṭhā vā anunnāo ananunnāo ityarthaḥ || punarapyāha
·
[ bhā. 4510] chinno diṭṭhamadiṭṭho, jo ya nisaṭṭo pi hoi acchiṇṇo | so kappati itaro puṇa, adiṭṭhadiṭṭho va'ṇunnāto ||
cū- “itaro” tti achinno anisaṭṭo jehiṃ āṇio tesiṃ adikkhatāṇaṃ jassa āṇio so jai dei to kappai | adhavā - jehiṃ ānito tehiṃ jai anunnāyaṃ to tehiṃ diṭṭho vi kappati ghettuṃ || [bhā. 4511] anisa puṇa kappati, adiṭṭaṃ jehi taṃ tu ānītaṃ |
|
diṭṭhapi pahū kappati, jati anujāṇaṃti tāiṃ tu ||
cū-collagetti gayaṃ | aviśeṣeṇa gatārthā | “chinnoya” tti - joya chinno anisaṭṭakappaṇākappito jati vi diṭṭho adiṭṭho vā kappati, ettha anisiṭṭhakappaṇāmittaṃ, paramatthato ya cchinnattaṇato ceva so nisiṭṭhī śeṣaṃ gatārtham | collage tti gataṃ | iṃdāniṃ jaḍḍu nisiṭṭhe
nivapiṃḍo gayabhattaṃ, gahaṇādī aṃtarāiyamadinnaṃ |
bassa saṃtie vi tu, abhikkha vasahīe pheḍaṇayā ||
cū- pabhu tti gayaṃ | jati meṃṭho bhaddago hatthijemaṇigāto ucchidiuṃ deti, rāyapiṃḍadosā, vā
v17.p13
niśītha-chedasūtram -3-14/866 rāvageṇa diḍhe geṇhaṇakaḍḍaṇādī dosā, jaḍḍassa aṃtarātiyaṃ, adinnādānadosā ya | aha meṃṭhabhāgaṃ rāvago dejja, ḍoṃbo tti meṃṭho, so ruṭṭho, abhikkhaṇaṃ puṇo puṇo, vasahīe pheḍaṇaṃbhaṃga kareti, sādhūvā pellāveti||jaḍḍetti gataṃ | ettha ya sāmi tti gataṃ | idāni teṇagacchejjā[bhā.4513] teṇā va saṃjayaṭṭhā, katuṇāṇaṃ appaṇo va aṭṭhāe|
voccheyaṃ ca padosaṃ, na kappati kappaṇunnātuṃ|| cū-teṇā sajayāṇaṃdāhāmotti kaluṇāṇaacchidaṃti, appaṇovāaṭṭhāetenā haḍettā saṃjayāṇaṃ dejā| jesiṃ tenāhaḍitaṃ te taṃdaṭuṃ bhattovakaraṇavasahimādiyāṇavocchedaṃ karejja, padosāto paduṭṭhā vā dhamma pariccaenja | ato teṇāhaḍaṃ na kappae ghettuṃ, tehiṃ vā anunnāe kappati ghettuṃ|| [bhā.4514] saṃjayabhaddā teṇā, aciyattī vā asaṃthare jatīṇaṃ |
jati deti na ghettavyaṃ, nicchubhavoccheda mā hoja || cū-satthe musijaṃtesaṃjayabhaddāteṇā saṃjayaṭṭhayāesaṃjayakappanijaṃ musittāaniyattī vā ahabhaddā saṃjayāṇa asaṃtharatāṇaṃ satthāo acchidiuṃ dejjaṃ, taṃ savvaṃ na kappate ghettuṃ | satthellā ya padosaṃ gacchejja, paduṭṭhā satthāo nicchubheja, bhattādivocchedaṃ vā karejja ||aha te satthellā[bhā.4515] ghatasattūdiṭuṃto, samaṇunnātā va ghettuṇaṃ pacchā|
taṃ satthigāṇa deṃtī, samaṇunnātā va bhuṃjaṃti || cū-jati satthellagā bhaṇati- “sattaguse ghataṃ dāyavvameva, jatiahāvattīe ghayabhāyaṇaṃ sattugesu paloṭuṃto evaṃ amhehiṃ tumhaṃ dāyavvameva | jai ete teṇagā amha samīvāto ghettuṃ tumha deṃti to kiṃ na geṇhaha ajjo ! evaṃ hitaṃ ceva amhaṃ tumhaṃ pi tāva hou |' evaṃ pighettuṃ sathillagāṇa ceva dāyavvaṃ | aha te sathillagā dijjamāṇaṃ pina geṇhejja, bhaṇejja “tumhaṃceva eyaṃ|" evaṃ anunnātā pari jaṃti, na doso|| teṇagachejjaṃ gataṃ | idāni “sādhāraṇaṃ". [bhā.4516] anisaṭuṃ paḍikuṭuṃ, anunnātaṃ kappatī suvihiyāṇaṃ |
laḍḍaga jaṃte saṃkhaḍi khīre vā āvaṇādīsuṃ| cū-anisaṭuṃ na kappati ghettaṃ annanayaṃ puṇa kappati | sāhāraṇasaṃbhavo imo-goṭṭhagehiṃ laḍḍugā sāmaṇṇā katā, jaṃte vā raso gulā vā, ohāragasakhaḍīe vā bhattaṃ, gokule vā khīraṃ, āvaṇe vā sāmaṇṇaṃ ghayādigaṃ|| [bhā.4517] battīsā sāmanne, te vi yaṇhātuṃ gaya tti iti vutto|
parasaṃtieṇa puṇṇaṃ, na tarasi kātuṃ ti paccāha || cū-battīsaṃ goṭṭhigā, tehiṃ laḍḍugabhattaṃ kayaṃ | tatthegaṃ ṭhaviuṃ sesā ṇhāiu gatā | tattha ya ego sāhū bhikkhāe āgao |tena so rakkhapālo maggito|sobhaṇāti-“nāhaṃ jāṇāmi, bahasāmaṇṇaṃ eyaṃ" | te kahiṃ gayā? tena kahiyaṃ - “hāiuṃgatā" | evaṃ vutto sādhūpaḍibhaṇai- “parasaṃtieṇa davveṇa puṇṇaṃ na tarasi kāuṃ" ti| punarapyāha - “paccāha" || [bhā.4518] avi ya hu battīsāe, dinnāe tāva moyago na bhave |
appa vaya bahuāyaṃ, jati jāṇasi dehi to majhaṃ| cū-taṃ rakkhapālaṃ sādhū bhaṇati - “jai tumaṃ mama battīsamodage dāhisi to tujjhavibhāge ego
v17.p14
modago na bhavissati, taṃ jai eyaṃ atthaṃ jāṇasi appo te vayo bahuo te āya tti tā majjha dehi tti, mā mujjhāhi | tena rakkhapāleṇasādhū pūjito ||
[bhā. 4519] lābhita nito puṭṭho, kiṃ laddhaṃ natthi bhāṇe pecchāmo | itaro vi āha nāha, demi tti sahoḍha corattaṃ ||
cū- sādhū paḍilābhito nipphiḍaṃto goṭṭhigaihiṃ āgacchamāṇehiṃ diṭṭho, puṭṭho ya - "kiṃ laddhaṃ" ? sādhū bhaṇai - “na me laddhaṃ” ti | goṭṭhiyā bhaṇaṃti - “appaṇī pecchao bhāyaṇaṃ" ti | sādhū- nadāe tti | balāmoḍīe diṭṭaṃ, modagāṇaṃ bhariyaṃ bhāyaṇaṃ | “kena te dinnaṃ ? " ti | sādhū bhaṇati - “rakkhāpelaṇa me dinnaṃ” | goṭṭhī sādhuṃ ghettuṃ tattha gatā | rakkhapālo bhīto bhaṇati - “nāhaṃ demi” tti | evaṃ sāhussa sahoḍhaṃ corattaṃ bhavati || sahoḍhacoratte ya
[bhā. 4520] geṇhaṇa kaḍḍaṇavavahāro pacchakaḍḍuḍḍāha tuha ya nivvisae | apabummi bhave dosā, pahummi dinne tato gahaṇaṃ ||
cū- appabhudinne ete kaḍhaṇādiyā dosā bhavaṃti | pabhudinna geṇhato dosā na bhavaṃti || [ bhā. 4521] emeva ya jaṃtammi vi, saṃkhaḍikhīre ya āvaṇādīsuṃ |
99
sāmaṇṇaṃ paḍika, kappati ghettuṃ anunnātaṃ ||
cū-evaṃ jaṃtādiesu ete ceva dosā bhavaṃti, tamhā sāmaṇṇaṃ sāmātiehiṃ ananunnāyaṃ na ghettavvaṃ | sāmāiyaṃ ceva aṇunnāyaṃ kappati ghettuṃ || codagāha - “pādādhikāre patthue kīyagaḍādibhattādiehiṃ kiṃ bhaṇiehiṃ ? pādaṃ caiva vattavvaṃ" | ācāryāha
[bhā. 4522] kāmaṃ pātadhikāro kīyāhaḍamaggaṇā taha vi etthaṃ | pātammiviesa gamo, jo ya viseso sa viṇṇeo ||
cū- savvaṃ pādadhikāro patthuo tahāvi piṃḍo bhaṇṇati puvvapasiddhīo | ahavā jo caiva bhatte kīya gaḍādisu gamo so deva pāde vi gamo nāyavvo, jo puṇa viseso so nāyavvo sabuddhīe bhāṇiyavvoya ||
[bhā. 4523] acchejja' nisaṭṭhāṇaṃ, gahaṇamaṇunnāe hoti nāyavvaṃ | egataraṃ gehaṃte, dosā te taṃ ca bitiyapadaṃ ||
cū- acchi anisaṅkaṃ ca puvvasāmiṇā anunnātaṃ ghettavvaṃ, na dosā | aha egataraṃ pi anunnātaṃ gehati to dosā puvvuttā | bitiyapade ananunnātā vi geṇhejja asivādiesu kajjesu, na dosā || mū. (867) je bhikkhū atiregapaḍiggahaṃ gaṇi uddisiya gaṇiṃ samuddisiya taṃ gaṇi anāpucchiya anāmaṃtiya annamannassa viyarai, viyaraṃtaṃ vā sātijjati ||
cū- atiregajñāpanārthamidamucyate
[bhā. 4524] do pāyā'ṇunnātā, atiregaṃ taiyagaṃ ca māṇāto | chinnesu va paribhaṇitā, sayaṃ ca geṇhaṃti jaṃ joggaṃ ||
cū-do pādāṇi titthakarehiṃ anunnātāṇi-paḍiggaho mattago ya | jati tatiyaṃ pādaṃ geṇhati to atireyaṃ bhavati | ahavā - jaṃ pamāṇappamāṇaṃ bhaṇiyaṃ tato jati vahutaraṃ geṇhati, evaṃ atiregaṃ bhavati | ahavā - imeṇa prakāreṇa atiregaṃ havejja - te sādhū pādāti maggāmo tti saṃpaṭṭhitā |
v17.p15
niśītha - chedasūtram -3-14/867 āyarieṇa bhaṇitā - chinnāṇi saṃdiṭṭhāṇi, jahā vīsuṃ āṇejjaha | te vaccaṃtā aṃtarā saṃbhoiyasādhuṇo pāsaṃti | tehiṃ saṃpucchitā - “kato saṃpaṭṭittā ?" tehiṃ kahiyaṃ - āyariyaṃ tubbhe saṃdiṭṭhā tāvatiehiṃ gahiehiṃ jati annāṇi labhejjaha to geṇhejjaha, amhaṃ dijaha, amha dijaha, amha āyariyaṃ anunnavessāmo |" evaṃ hou tti, te gayā, laddhā ya, atiragaviladdhā gahiyā ya | evaṃ atiregapariggaho hujjā | ahavā - “chinnesu ceva" pāuggāṇi labdhaṃti" tti kāuṃ bahūṇi gahiyāṇi appacchaṃdeṇaṃ aniddiṭṭhe vi atiregapaḍiggaho hojjā || “uddisiya samuddisiya" tti asya vyākhyā
[bhā. 4525] sāhammi ya uddeso, samuddeso hoti itthipurisāṇaṃ | gaṇivātagauddeso, amugagaṇī vāie itaro ||
cū- avisesio uddeso jahā dāhāmi vāyagassa vā | iyaro nāma samuddeso jahā amugagaṇissa dāhāmo āyagassa vā || idāniṃ "nimaṃtaṇā āpucchaṇā" ya vakkhāṇeti
[bhā. 4526] diṭṭhe nimaṃtaṇā khalu, adiṭṭhe pucchā kahiṃ nu khalu so tti | avisesamaṇiddi, deti sayaṃ vā vi sātijje ||
12
cū- jaṃ uddisiya hiyaṃ taṃ daddhuṃ nimaṃteti, imaṃ taṃ pādaṃ icchākāreṇa geṇhaha | aha taṃ na pāsati jaṃ samuddisiya āniyaṃ tāhe pucchati - "kahiṃ so amugo sāhu gaṇī vāyago vā ? " jai puṇa jaṃ samuddisiya āniyaṃ taṃ anāmaṃtiya anāpucchiya annassadetiṃ to caulahuṃ | aha tāṇa samuddisittā kiṃ ci atiregaṃ gahiyaṃ to taṃ jassa icchati tassa deṃto suddho, sayaṃ vā sādijjati paribhuṃjatītyarthaḥ || esa suttattho | imo nijattivittharo
[bhā. 4527] pāmāṇātiregadharaṇe, cauro māsā havaṃti ugghāyā | āṇādī ghaṭṭaṇa, parikammaṇa pehapalimaṃtho ||
cū- gaṇaṇapamāṇātirittaṃ pamāṇappamāṇātirittaṃ vā dhareṃtassa caulahuṃ āṇādiyā ya dosā, tajjāyamatajjāyā vā pāṇā saṃghaṭṭijjati, atiregaṃ parikammaṇe paḍilehaṇe ya suttatthapalimaṃtho bhavati ||
codako pucchati
[bhā. 4528] to kai ghittavvā u, bhannai a paḍiggahā a matto a | jaṃ taiaṃ airegaṃ, tamohe je bhaṇiyadosā ya ||
cū- āyario bhaṇati - paḍiggaho mattago ya, dāṇha pareṇaṃ jaṃ gheppati taṃ atirittaṃ, tammi airitte gheppaṃti je dosā saṃjamavirādhanādī te āvajjati || codagāha
atiregadiṭṭhadosā, oma dhareṃte bhāṃti ṇaṃ keyī |
e bahūṇa kappati, hiṃḍaṃtu ya cakkavāleṇaṃ ||
cū- codago bhaṇati - " airegaṃ geṇhaṃtassa viṭṭhā dosā, tamhā omaṃ ghareyavvaṃ |" tattha sacchadapakkhāsita keti omaṃ bhaṇati - "egaṃ pādaṃ bahūṇa sādhūṇa kappatu, bhikkhaṃ ca cakkavāleṇa hiṃḍaṃtu || kahaṃ ? bhaṇṇati
chahaṃ ekkaṃ pātaṃ, bārasameṇekkamekka pāreti | saṃghaṭṭaṇādi evaṃ, na hoti duvihaṃ ca siṃ ome ||
cū-chaṇhaṃ sādhūṇaṃ ekka pādaṃ bhavati | ekkekkā sādhū bārasaṃ kāuṃ chaṭṭa dine pāreti | evaṃ karetehiṃ
v17.p16
saṃghaṭṭaṇapalimaṃthādiyā dosā jaḍhā bhavaṃti | duvidhā obhoyariyā- davvāmāyariyā bhāvomoyariyā ya evaṃ tesiṃ bhavaṃti | ahavā - āhāromaṃ uvakaraṇomaṃca, battīsalaṃbaṇāṇaṃ ūṇago hoi āhāromaṃ, uvakaraṇe egavatthaegapādadhārittaṃ ca | sutte ya bhaṇiyaṃ - "egaṃ pāda dhārejjā no bitiyaṃ" ti | eyaṃ cakataṃ bhavati | imaṃca[bhā. 4531]
13
vehārugāṇa maṇṇe, jaha se jalleṇa matilitaṃ aṃgaṃ | malitā ya collapaṭṭā, egaṃ pātaṃ ca savvesiṃ ||
cū- vehāru alaṃkkhaṇaṃ bhavati| vehāru āgāḍhā | vehārue jano maṇṇati | katha ? yathāsya jalleṇa mailiyaṃ aṃgaṃ dīsai colapaṭṭo ya tahā savvesiṃ egaṃ pādaṃ dissai tena kāraṇeṇaṃ te dhuvaṃ vehāruā ityarthaḥ || evaṃ codageṇa bhaṇite ācāryāha
jesiṃ esuvadeso, titthakarāṇaṃ tu kovitā āṇā | negā ya hoṃti dosā, cauro māsā anugghāyā ||
cū- “chaṇhaṃ egaṃ pādaṃ” ti jesiṃ esa uvadeso tehiṃ titthakaraṇa āṇā kovitā khoḍiyā, cauguruaṃ ca se pacchittaṃ || ime ya anne bahū dosā
[bhā. 4533] addhāṇe gelaṇe, appa-para-vatā ya bhinnamāyarie | āesa bāla- vuḍḍā, sehā khamagā pariccatā ||
cū- addhāṇādiyā je purisā gāhāe gahitā tesiṃ jai egeṇa pādeṇa bhatta deti to appā paricatto, aha na deti tesiṃ to paro paricatto, saṃsattaggahaṇavatā pariccattā, egapādabhage vā pacchā kiṃ karetu ||
-
diṃteṇa tesi appā, jaḍho tu addhāme je jaḍhā jaṃ vā | kujjā kulālagahaṇaṃ, vatā jaḍhā pānagahaṇaṃ ca ||
cū- aha addhāṇapaḍivaṇṇatāṇa taṃ egaṃ pādaṃ deti to appā jaḍho bhavati | aha na deti tesiṃ bhāyaṇaṃ to te pariccattā |
aha te addhāṇapaḍivaṇṇagā bhāyaṇābhāve kulālaṃ geṇhejjā, to adeṃtassa caulahuṃ | tasiṃ vā pādaṃ dāu appaṇā kulālaggahaṇe caulahuṃ | pānagātisaṃsattaggahaṇe vayabhaṃgo || codagāha[bhā. 4535] jati ete eva dosā patteyaṃ te dhareṃtu ekkekkaṃ | suttābhihitaṃ ca kataṃ, mattagauvadesaṇa veṇhi ||
cū- codago bhaṇati - jai ete ettiyā dosā bahūṇaṃ pādaggahaṇaṃ to patteyaṃ patteyaṃ sādhū ekkekaṃ pādaṃ geṇhatu mā mattagaṃ gehaṃtu, evaṃ kate suttābhihitaṃ kayaṃ | jatto sutte bhaṇiyaṃ - “je niggaṃthe taruṇe balavaṃ se ega pāyaṃ dharejjāno bitiyaṃ |” annaṃ ca mattagovadeso ehi pavatto- arvākkālika ityarthaḥ || [bhā. 4536 ] dūre cikkhillo vuṭṭhikāe sajjhāyajjhāṇaṃ vāghāto |
to ajarakkhihiṃ, dinno kira mattao micchā ||
cū- codago bhaṇati - "dasapure nagare vāsāsu ajjarakkhito ucchughare ṭhito| tato gilānapānagādikajje puṇo puṇo dūra paṭṭaṇaṃ gacchatāṇa cikkhillā, vuṭṭhikāra ya āukkāyavirādhanā, sajjhāyādivāghāto ya, puṇo puṇo dūraṃ gacchaṃtāṇa | ete kāraṇe nāūṇa ajjarakkhieṇa mattago sāhūṇa
v17.p17
niśītha-chedasūtram -3-14/867 dinno, pareṇa na mattago āsi|āyario bhaṇati - eyaṃ micchapūvaṇaṃ karesi||jato bhaṇṇati[bhā.4537] pāṇadayakhamaṇakaraṇe, saṃghāḍa'satī vi kappaparihārī|
khamaṇāsahu egāgī, geṇhaṃti tu mattae bhattaṃ || cū- “pāṇadaya'tti bahūṇaṃ hiṃḍaṃtāṇaṃ mā āukkāyādipāṇavirādhanā bhavissati tāhe mattage vibhattaṃ geṇhasi annasāhuaṭṭhāe|ahavā-egeṇa saṃghāḍagasāhuṇākhamaṇaṃ kataṃ, bitiokhamaṇassa
asahū, saṃghāḍāsatīte paḍiggahe bhattaṃ mattageṇa vā pānagaṃ geṇhati, anena ya saṃghāḍageṇa saha no hiṃḍati, tiṇhaṃ vi kappo bhavati ttikhamago pāraṇadine saghāḍāsatītepaḍhamāliyaṃ ānaṃtopaḍigagahe pāṇagaṃ mattae bhattaṃ geṇhati | evaṃ asahupuriso vi,egāgī vā | “kāraṇe evaṃ ceva" evamādi || [bhā.4538] guṇanipphattī bahugī ya, dagamāse hohiti tti viyaraṃti |
lobhe pasajjamāṇe, vāreti tato puṇo mattaṃ || cū-evaṃbahū saṃjamādiguṇaniṣphattī, “dagamāse"ttivāsāsuhohititti tena ajjarakkhiyasāmī vitarati bhogaṃ mattagassa ātmārthe | varisākālassa parato uḍubaddhe atilobhapasaṃgato ceva ajjarakkhiyasāmiṇo puṇo mattagaparibhogaṃ ātmārthe vāreṃti tamhā añjarakkhiehiṃ mattagaparibhogo anunnāto || mattago puṇa[bhā.4539] therāṇesa vi dinno, ohovahi mattao jinavarehiṃ|
āyariyādīṇaṭṭhā, tassuvabhogo na iharā tu|| cū-therakappiyāṇa jinavarehiṃ ceva esa mattao ohovahissa coddasavihassa majjhe bhaṇito, assa ya paribhogo anuṇṇāto āyariyādīṇa'ṭṭhāe, “na iharā tu" no appaṇo aṭṭhāe tti vuttaṃ bhavati|| [bhā.4540] evaṃ siddhaṃ gahaṇaṃ, āyariyādīṇa kāraṇe bhogo|
pāṇidayaṭṭhavabhogo, bitio puṇa rakkhita'jakato|| cū-mattagassa siddhaṃ gahaṇaṃ therakappiyāṇaṃ, tassa paribhogo āyariyādikāraṇehiṃ jinehiṃ ceva anunnāto, bitiyaparibhogo pānadayādikāṇehiṃ ātmārthe rakkhiya'jjehiṃ kato | so vi idānaṃ aviruddho ceva || udubaddhe nikkāraṇā[bhā.4541] jattiyamettā vārā, dinena āneti tattiyā lahugā|
aṭṭhahi dinehi sapadaṃ, uḍubaddhe mattaparibhogo|| cū- mattageṇa jattie vāre uḍubaddhe puṇa āṇeti bhattapānaṃ tattie vāre māsalahū bhavati, abhikkhasevāe puṇa aṭṭhame dine sapadaṃ pāraṃciyaṃ bhavati|| [bhā.4542] jesiṃ esuvadeso, titthagarāṇaṃ tu kovitā āṇā|
cauro ya anugghāyā, aha dharaṇe je vaṇṇiyā puvvaṃ || cū-"titthagarehiṃ mattago nāṇuṇṇāto"tti jesiṃ eriso uvaeso te titthagarāṇaṃ āṇākovaṃ kareṃti, āṇākove ya cauguruṃ pacchittaṃ |je ya bhaṇaṃti- “rakkhiya'jjehiṃ dinno' tesiṃ picauguruṃ je ya na dhareṃti mattagaṃtesiṃ pi cauguruṃ | adharetāṇa je dosā addhāṇagilāṇādiyā bhaṇiyā te ya āvajaṃti || ime ya anne ya dosā
v17.p18
[bhā.4543] loe havai duguṃchā, vīgāre pariggaheṇa uḍḍāho |
āyariyādī ghattā vārattathalī ya diṭuṃto | cū-mattaga adharaṇe paḍiggaheṇa bhikkhaṃ hiṃḍaṃti, paḍiggahaṃcevadhettuṃbīyārabūmiṃ gacchaṃti, tattha taṃ paḍiggahaṃ ubhayaparibhogaṃ daṭu lāgo duguṭhaṃ kareti, boṭṭio logo etehiṃ ti | ettha diṭuṃto “vārattathalīe" ti pūrvavat | mattaga aggahaṇe āyariyādī cattā bhavaṃti ||
jato mattaga aggahaṇe ettiyā dosā[bhā.4544] tamhā pamāṇadharaṇe, parihariyā puvvavaṇṇiyā dosā|
evaṃ tu suttamaphalaṃ, suttanivāo u kāraṇio|| cū-gaṇaṇāpamāṇapaḍipuṇṇopaḍiggaho mattago ya do vādādhareyavvā evaṃ dhareteṇa puvvavaṇṇitā āyariyacayaṇamādī dosā vajjitā bhavaṃti|nodagobhaṇati- “evaṃsuttaṃ aphalaṃ, atiregaabhāvāo|" āyario bhaṇati - suttanivāto kāraṇātiregagahite| “suttaṃ aphalaṃ''ti asya vyākhyā[bhā.4545] jati doṇha ceva gahaṇaṃ, atirega pariggaho na juttevaṃ |
aha deti tattha egaṃ, hāṇī uḍḍāhamādīyā|| cū-codako bhaṇati-jati doṇha ceva pāyāṇaṃ gahaṇaṃ to atiregapaḍiggaho na saṃbhavatiahavā - doṇha pāyāṇaṃ egaṃ addhāṇapaḍivaṇṇagāṇa deti to gilāṇāiyāṇa appaṇo vā hānī, paḍiggaheṇa vā viyārādisu uḍḍāho bhavati| eyaṃ codageṇa bhaṇito āyario bhaṇati suṇehi atiregasaṃbhavaṃ[bhā.4546] atirega duviha kāraṇa, abhinavagahaṇaṃ purāṇagahaṇe ya|
abhinavagahaṇe duvihe, vāvārate appachaṃde ya|| cū-atiregapāyasaṃbhavo duhā bhavati - ahinavapāyaggahaṇeṇa vā purāṇapāyaggahaṇeṇa vā | tattha jaṃ ahinavapāyaggahaṇaṃ taṃ duvihaṃ - “vāvāriya"tti uvakaraṇuppādeṇa laddhijuttā āyarieṇa niuttā, appacchaṃdā gahiyasuttatthā ucchahattā abhiggahaṃ geṇhati - “aṇhehiṃ amugamuvakaraṇaṃ uppāevvaṃ"tti ||abhinavayapāyaggahaṇe ime kāraṇā[bhā.4547] bhinne va jhāmite vā, paḍinīe tena-sāṇamādihite |
sehovasaṃpayāsuya, abhinavagahaṇaṃ tu pāyassa || cū-puvvagahitā pāyā bhinnā| "jhāmiya"tti daḍḍā vā | paḍinīeṇa vā hitā | tena sāṇeṇa vā hitā| ega-duga-tigādi sehāvā uvahitā, tesiṃpāyā nasthi|suttatthādīṇivā paḍicchagā uvasaṃpannā, tesiṃca pāyā dāyavvā | evamādikāraṇehiṃ ahinavapāyassa gahaṇaṃ pāyabhūmīe gaṃtaṃ kāyavvaṃ |taṃ pāyaggahaṇaṃ ime kareṃti[bhā.4548] dese savvuvahimmi ya, abhigahitā tattha hoti sacchaṃdā |
tesa'sati nitoejjā, je joggā duvidhauvahissa || cū-“sacchaṃda"tti abhiggahī abhiggahaṃ uvakaraṇassa dese vā geṇhaṃti savvevā, dese vatthaṃ vā pāyaṃ vā daṃḍagādi vā, savve svavaṃ uvakaraṇaṃ jaṃ gacche uvaujjati jaṃvā jo sāghū maggati taṃ savvaṃ amhehiṃ uppāeyavvaṃ | tesiṃ abhiggahīṇa asati āyario nioetije laddhisaṃpannā duvihassa - ohiya uvaggahiyassa||
v17.p19
duvidhā chinnamacchinnā, lahuo paḍissuṇaṃte ya | guruvayaṇadūre tattha u, hite gahaṇe ya jaṃ bhaṇiyaṃ ||
cū- abhiggahī vāvāriyā vā bhaṇiyā-gacchaha parimāṇaparicchiṇṇaṇi vīsaṃ pātāṇi āṇeha, acchinnāṇi vā saṃdiṭṭhā “jattie labhaha tti tattie āneha" tti | evaṃ gacchaṃte koti bhaṇejja “mamaṃ pi pādaṃ āṇeha’”tti | evaṃ bhaṇaṃtassa māsalahuṃ | āṇehāmi tti jo paḍisuṇeti tassa vi māsalahuṃ | ettha imā vihī - jassa pāeṇa kajjaṃ so guruṃ vinnaveti, jo ya bhaṇṇate tena vi gurū pucchiyavvo | aha dūraṃ gatāṇaṃ ko vi bhaṇejja - me pātaṃ āṇeha tattha u sādhāraṇaṃ | guruvayaṇaṃ ṭhaveṃti - “giṇhissāmo amhe pāyaṃ tassa u gurū jāṇagā bhavissaṃtītyarthaḥ | " gatesu bhāyaṇabhūmiṃ gahiesu bhāyaṇesu gahaṇakāle vā bhāyaṇāṇaṃ jaṃ vighāṇaṃ bhaṇiyaṃ paḍilehaṇādikaṃ taṃ savvaṃ kāyavvaṃ || etī caiva gāhāe imaṃ vakkhāṇaṃ, “chinnaṃ” ti asya vyākhyāuse vīsaṃ pāte, tinni pagārā ya tattha atirege | tattheva bhaṇati ekko, bitio paṃthamma daṅkaṇaṃ ||
cū- vīsāe atirittassa ime tinni pagārā - je te bhāyaṇāṇaṃ gaṃtukāmā te tattheva vasahīte ṭhivā aniggae | ego bhaṇati - "mamaṃ pi pāyaṃ āṇeha" | bitio vasahīe niggae paṃthaṭṭhi āsaṇe dūre vā bhaṇati - "mamaṃ pi pādaṃ āṇeha" tti ||
[bhā. 4551] tatio lakkhaṇajuttaṃ, ahiyaṃ vīsāe te sayaṃ gehe | ee tinni vigappā, havaṃti atiregapātassa ||
cū-vīsāe gāhae lusakkhaṇaṃ pādaṃ laddhaṃ, taṃ sayameva geṇhati tati, tinni pagārā atiregapādassa || "tatthe bharṇāti ekko "tti asya vyākhyā
[bhā. 4552] āyarie bhaṇāhi tumaṃ, lajjālussa va bhāṃti āyarie |
nāūṇa va saḍhabhāvaṃ, necchaṃti dharā bhave lahuto ||
ca - te pāyapaṭṭitai ego sādhū bhaṇati - “mama vi pāyaṃ āneha", so vattavvo āyarie tumaṃ bhaṇāhi | jatiso lajjāe guruṃ na sakkei bhaṇiuṃ, tāhe te pāyapaṭṭhitā guruṃ vinnaveṃti - esa sādhū bhaṇati - "mama pi pāyaṃ āneha" tti, kiṃ karemo tti | jaṃ gurū bhaṇati ta kareṃti | aha so pāyaṭṭī saḍhabhāvo tti guruṃ na vinnaveti tāhe se pādapaṭṭhitā tadaṭṭhāe guruṃ no viṣṇaveṃti | “ihara” tti - jai asaḍhabhāvassa guruṃ na vinnaveṃti to māsalahuṃ ||
[bhā. 4553 ] jai puṇa āyariehiṃ, sayameva paḍissuyaṃ havati tassa | lakkhaṇamalakkhaṇajuttaṃ, atiregaṃ jaṃ tu taṃ tassa ||
- "mama vi pāda āneha "tti evaṃ bhaṇṇamāṇaṃ āyarieṇa sayameva souṃ bhaṇito- “ajjo ! ānejjaha se pātaṃ’” | tāhe jaṃ vīsāe uvariṃ labbhati taṃ lakkhaṇajuttaṃ vā alakkhaṇajattaṃ vā taṃ tassa ābhavati, no taṃ pāyaṃ annena pādeṇa vipparāvatteyavvaṃ || “bitio paṃthammi daṅkaṇaṃ”ti asya vyākhyā[bhā. 4554 ] āsanne parabhito, tadaṭṭha āgaṃtu vinnaveṃti guruṃ |
taṃ caiva pesaveṃti va dūragatāṇaṃ imā merā ||
cū- aha vasahīto niggatā to āsanne ṭhitā pareṇa bhaṇitā - "mamaṃ pi pātaṃ āneha" tti |
v17.p20
tā tadaṭṭhā niyattiuṃ guruṃ vinnaveṃti | ahavā - "amagalaṃ" ti kāuṃ no niyadvaṃti tāhe taṃ ceva pesaveti- “gaccha gurū pucchāhi" tti | tattha jaṃ gurū bhaṇaṃti taṃ pamāṇaṃ | aha dūraṃ gatā paḍipaṃthieṇa ya sādhuṇā diṭṭhā bhaṇiyā- "kato gacchaha" ? tehiṃ bhaṇiyaṃ - bhāyaṇāṇaṃ ti | tāhe gurū appappo ṭhito tti imaṃ bhaṇati ||
giṇhāmo atiregaṃ, tattha puṇo jāṇagā guru amhaṃ | dehati tagaṃ caṇṇaṃ, sāhāraṇameva ṭhāveṃti |
sacchaṃda parinnattā, gahite gahaṇe ya jārisaṃ bhaṇitaṃ | ala-thira-dhuvadhāraṇiyaṃ, so vā anno va taṃ dharate ||
cū- sacchadā abhiggahiyā parinnattā gurūhi je bhaṇiyā "bhāyaṇe āneha"tti | ete do vi jahā bhaṇiyā tahā giṇhati | gahie paḍilehaṇādi taṃ vidhiṃ kareṃti gahaṇakāle ya jārisaṃ bhaṇitaṃ | karādisu papphoḍaṇādikaṃ taṃ savvaṃ kareṃti | ete ceva sacchaṃdaparinnattā salakkhaṇaṃ imerisaṃ alaṃ thiraṃ dhuvaṃ dhāraṇiyaṃ taṃ atirittaṃ pi geṇhaṃti | taṃ ca āyariyasamīvaṃ nīyaṃ, jana taṃ gahiyaṃ so vā dharai, anno vā taṃ dhārayaṃti - jassa ācāryo dadātītyarthaḥ | alaṃ pajjatta thiraṃ daḍhaṃ dhuvaṃ appāḍihāriyaṃ dhāranijjaṃ salakkhaṇaṃ || " gahie "tti asya vyākhyā
[ bhā. 4557 ] gahite upagāsamuhe, kareṃti paḍilehaṇā udo kāle | omaṃtha pāṇamādī, gahaṇe ya viṃ pauṃjaṃti ||
cū- jahā uvakaraṇaṃ do saṃjhākālesu paḍilehijjati tahā te vi gahite pāe hatthamettaḍaṃḍagassa aṃte cīraṃ baṃdhiūṇa tena te paḍilehaṃti | “gahaṇe ya jārisaṃ bhaṇiya” tti asya vyākhyā- "omaṃtha " pacchaddhaṃ | jaṃ pagāsamuhaṃ taṃ cakkhuṇā paḍilehiyaṃ suddhaṃ, tato gheppati | jaṃ puṇa saṇālaṃ saṃkuḍamuhaṃ vā taṃ dāhiṇakareṇa ghettuṃ omathiuṃ kāuṃ vāmakaramaṇibaṃdhe tinni vārā akkhoḍeṃti, anne tinni karatale, anne tinni vārā bhūmīe, evaṃ navahiṃ papphoḍaṇāhiṃ jati suddhaṃ to gheppati ||
esā gahaṇa vidhī | idāniṃ sādhūṇaṃ gahaṇavidhī bhaṇṇati
[bhā. 4558 ] gahitehiṃ dohi guruṇā, geṇhaṃti gayaggahi jadhā vuhuṃ | omāti kā matte, sesā duvihā kameṇevaṃ ||
dhū- puvva guru paḍiggahaṃ mattagaṃ pacchā ca do pāde geṇhati | pacchā je gayā pāyāṇaṃ te ahārātiniyāe paḍiggahe geṇhaṃti | te ceva “omādī" pacchānupuvvīe mattage geṇhaṃti | pacchā je sesagā sāhū te vi evaṃ ceva puvvāṇukkameṇa ya pacchāṇukkameṇa ya paḍiggahamatatage geṇhati ||
|
esā chinnesu vidhī | imā achinnesu
[bhā. 4559 ] emeva achinnesu vi, gahite gahaṇe ya mottuṃ airegaṃ | etto purāṇagahaṇaṃ, vocchāmi imehi u padehiṃ ||
cū- evaṃ acchinnesu vi gahiesu, gahaṇakāle ya eseva avisiṭṭho vidhī, navari acchinnesu atirittaṃ natthi | ahiṇavagahaṇaṃ bhaṇiyaṃ | idāniṃ purāṇaggahaṇaṃ bhaṇṇati |
[bhā. 4560] āgama gama kālagate, dulahe tihi kāraṇehiṃ etehiṃ |
17 2
v17.p21
niśītha-chedasūtram -3-14/867 duvihā egamaṇegā, aneganiddiṭṭa'niddiṭṭhā || cū-etīe gāhāe imā vibhāsā, “āgama-game" tti asya vyākhyā[bhā.4561] bhāyaṇadesā eṃto, pāde ghettūṇa eti dāhaṃti|
dāūṇa'varo gacchati, bhāyaṇadesaṃ tahiṃ ghettuṃ|| dhū-jattha dese pabhūtā bhāyaṇāatthitāo desāoāgacchaṃto puvvaṃparikammitaraṃgitebhāyaṇe ghettuṃāgacchaṃti, jattha dullabhā pātā tattha sādhūṇaṃ dāhaṃti | avaro appanijje bhāyaṇe sādhūṇaṃ dāuṃ gacchati, jattha sulabhā pādā tattha appaṇo anne pāde gheccāmi tti | ahavā - imo airegavidhī[bhā.4562] kālagatammi sahāye, bhagge va'nnassa hoti atirega|
ettolaṃbatirego, dullabhapāde vi emeva || cū-saṃghāḍagasahāe kālagate, “bhagge va"tti unnikkhaṃte, je tassa saṃtiyā pāyā mattago paḍiggahovā te iyarassa saṃghāḍaillagassa atiregā bhavaṃti, olaṃbagaṃpātaṃ vālakkhaṇajuttaṃ dullabhapāte dese atirittaṃ dhareja || ahavā-dullabhapāe dese ime vā paṃca uvaggahite dharejja[bhā.4563] naṃdipaḍiggaha vipaḍiggahe ya taha kamaḍhaga vimatto ya |
pāsavaṇamattago viya, takajjaparūvaṇā cevaṃ || ghū- tavakajjaparūṇā imā - naṃdipaḍiggaho rodhagaṭṭhāṇagādisu uvaujjati, vipaḍiggaho paḍiggahappamāṇā hīnatarosovi asivādikāraṇeegāniyassa uvaujjati, kamaḍhakaṃuḍḍāhapacchāyaṇaṃ bhoyaṇakāle vimattagomattagapamāṇāo hīṇo sovi egāniyassauvaujjatiuvaggahito, sāgārige saṃsattakātiyabhūmādisu vā pāsavaṇamattageṇa jayaṃti, etehiṃ kāraṇehiṃ etesiṃ gahaṇaṃ ||
"duvidhā egamaṇega"tti pacchaddhassa imā vyākhyā[bhā.4564] ego nidisategaṃ, ego negā anega egaṃ ca |
negānege te puṇa, gaṇivasame bhikkhu therādī || dhū-bhāyaṇadesāeṃto bhāyaṇe imeṇa caubhaṃgeṇa niddisiuṃ āneti tti-ego ega, ego anege| anege egaṃ, anege anegā- niddisaṃti |jaṃ niddisaṃti so imesi egataro- gaṇi, vasago, bhikkhū, thero, khuḍḍago tā|| [bhā.4565] emeva ithivagge, paṃcagamo ahava niddisahi mīse|
emeva ya eṃtā vī, samāṇa asamāṇa niddesā || dhū-ithivagge vi gaṇiṇimādiya ete ceva paṃca bhedā niddisaṃtassa | ahavā - purise itthiya mīse niddisati, jo puṇa bhāyaṇabhūmiṃ gacchati so yasayameva dāuṃ gacchati| ahavā-pesaveti imaṃ bhāyaṇaṃ amugassa sādhussa pāvejaha | esa nitassa viseso bhavati|| [bhā.4566] sacchaṃdamaniddiṣṭe, pāvaṇa nidiṭṭha aṃtarā deṃti|
___ caulahugā'dānammi, teceva imesi addāṇe || dhū-jaṃpuṇa bhāyaṇaṃ aniddisiuṃ āṇiuṃ tattha “sacchaṃdo"tti yasya rocate tasya dadāti, jaṃ puṇa jassa naddisiuṃ āniyaṃ taṃ pāyassaṃ āvassaṃ pāveyavvaṃ | aha taṃ annassa deti aṃtarāle to caulahuṃ, suttādesatovāaṇavaṭṭho, jai puṇaimesiaṃtarahālemagaṃtāṇanadejjātotecevacaulahuā||
v17.p22
[bhā.4567] addhāṇa-bāla-vuḍḍe, gelaṇṇe juṃgite sarīrāṇaṃ |
pāya-'cchi-nāsa-kara-kaṇṇa saṃjatīṇaṃ pi emeva || cū- “addhāṇa-bāla-vuḍḍe" tinni vi jugavaṃ vakkhāṇeti[bhā.4568] adhdhāṇe oma'sive, uḍhūḍhāṇa va na deṃtijaṃ pāve|
bālassa'jjhovavāto, therassa'satīva jaṃ kujā|| cū-jaṃ ete addhāṇādiyā bhāyaṇeṇa viṇā paritāvaṇādivirādhanaṃ pāvaṃti, kulādi gahaṇaṃ vā kareṃti, taṃsavvaṃ ato pāvati caulahuṃca se pacchittaṃ | bālassavāatīva ajjhovavāto, jadina detiṅka | thero vā jaṃ bhāyaṇaasatī vā pāvati kareti vā taṃ adeṃto pāvati || [bhā.4569] ataraṃtassa adeṃte, tappaḍiyaragassa vā vijā hānī|
juṃgita puvva nisijjā, jāti videsetaro pacchā| aṃtaraṃtassa vā jadi nadeti, ataraṃtapaḍicaragāṇavā jadina deti, jā ya tesi jāyaṇeṇa viṇā hānī | gilāṇassa adāne cauguruṃ |codago bhaṇati-nanujuṃgito aṇalasuttepuvvaṃcavaya nisiddhona pavvāveyavyo|āyario bhaṇati-jātijuṃgiojatthana najjatitatthavidese pavvāvijjati | "itaro" vi sarīrajugito so sāmaṇṇe vi ṭhito pacchā bhavati na doso|jaṃgiyassa jaha na deti toṅka|| [bhā.4570] jātī ya juṃgito puṇa, jattha na najati tahiṃ tu so acche|
amuganimittaṃ vigalo, itaro jahi najati tahiṃtu|| cū- iyaro tti sarīrajuṃgito jattha najati jahā eyassa hattho pādo vā jālagaddahamādiṇā saḍito tattheva acchati, na annato viharati | te jātijuṃgitā sarīrajuṃgitā vā[bhā.4571] jaṃ hiṃḍaṃtā kāe, vaheṃti jaṃpi ya kareṃti uḍḍāhaṃ |
kiṃ nu hu gihisāmaṇṇe, viyaṃgitā logasaṃkā tu|| dhū-bhāyaṇanimittaṃ jaṃ hiṃḍaṃtā kāye vahaṃti, jaṃvā uḍḍāhaṃ kareṃti, logassa ya saṃkaṃ janayaṃti"kiṃ pavvatiyā vi coriyādiālappāyaṃ kareti jeṇa viyaṃgitā ete|| [bhā.4572] pāya-'cchi-nāsa-kara-kaṇṇamuṃgite jāijuṃgiteceva|
voccatthe caulahugā, sarise puvvaṃ tu samaṇīṇaṃ | dhū-jati asthi pādāto pāda-acchi-nāsā-kara-kaṇṇa-jātijuṃgitāṇa yasavvesiṃdāyavvā| jaha nasthi ettiyā to jātijuṃgite vajeuṃ sesāṇaṃ paṃcaṇhaṃ dāyavvaṃ | aha ettiyā vi natthi kaṇṇajātigam̐gite sesāṇaṃ paṃcaṇhaṃ dāyavvaṃ | aha ettiyā vinasthi kaṇṇa-jātijuṃgite vajeu sasagāṇa cauṇhaṃ dāyavvaṃ | evaṃekvekvaparihāṇīejāvapādajuṃgiyassa dāyavvaṃ |adhamamattāibhāveṇapādātikamaṃ mottuṃ voccatthaṃ deti to caulahugā | thīsu vi eseva kamo | aha purisavagge itthīvagge ya dosu vi pādādijuṃgitā asthi to sati pādādisaṃbhave savvesiṃ dāyavvaṃ | aha na saṃbhavaṃ to puvvaṃ samaṇīṇaṃ dāyavvaṃ ||jai aṃtarāle na kiṃci kāraṇaṃjāyaṃto atiregapaḍiggahe ghettupattojaṃthāṇaṃ pāviyavvaṃ[bhā.4573] pattammi so va anno, sayaṃ va ghettūṇa icchakāreṇa |
tiṭṭhāṇasamosaraṇe, nidiṭṭho icchā vivego vā || cū- patte niddiṭṭamūlaṃ | tāhe jeṇa āniyaṃ so vā sayaṃ ghettaṇa anno vā ghettūṇa niddiṭṭapāse
v17.p23
-
ṭhaveūṇa "icchākāraṃ karei geṇhaha bhaṃte imaṃ " ti | aha na diṭṭho jo niddiṭṭho jattha suvvati tattha neti pesaveti vā appāheti vā |
aha tassa sutī vi na suvvati to tisu samosaraṇesu gavasati ugghāsāvei vā | mahaṃte puṇa ekkaṃsi ceva ugghoseti, jattha suṇeti tattha neti pesati vā appāheti vā | aha samosaraṇe vina katoi pavvattī sutā diṭṭho vā tāhe icchā - jāsa ruccei tassa deti pariṭṭhaveti vā || niddiṭṭhassa samīvaṃ, gaṃtuṃ kāūṇa icchakāraṃ se| taṃ deṃti adiṭṭhe puṇa, tahiyaṃ peseṃti vappāhe | khuḍḍāgasamosaraṇesu tīsa pucchittu so tahiṃ neti | ghosāvevi mahaṃte, osaraṇe tattha amugo tti ||
cū- amegā bhaṇitā jehiṃ atiregapaḍiggaho ānito kappati | idāniṃ - egānito kāraṇa - nikkāraṇe bhaṇṇati | tesiṃ kehi āmito kappati kehiṃ vā na kappati ?
[bhā. 4576 ] ege tu puvvabhaṇite, kāraṇanikkāraṇe duvihabhedo | āhiṃḍagaodhāṇe, duvihā liṃge vihāre ya ||
cū-egānito duviho - kāraṇe nikkāraṇe vā | so duvidho vi puvvaṃ bhaṇito ohanijuttīe | āhiṃḍago duviho - uvadese vā anuvadese vā | ohāṇe vi duvidho - liṃgāo vā ghāvati, viharaṃto vā ohāveti ||
asivādīkāraṇito, nikkāraṇito va cakkathubbhātī | uvadesa anuvadese, duvihā āhiṃḍagā hoṃti || ohāvaṃtā duvihā, liṃgavihāre ya hoṃti nāyavvā | chappete egāgī, vihare tahi dosu samaṇunnā ||
- dosu samaṇunna tti asivādikāraṇiyā uvadesāhiṃḍagā ya etehiṃ dohiṃ āniyā gheppaṃti - anujñā ityarthaḥ na sesesu causu anunnita ||
[bhā. 4579] nikkāraṇie anuvaesie ya āpucchiūṇa vaccaṃto | anusaṭṭhi aṭhāyaṃte'saṃbhogāyārabhaṃḍaṃ vā ||
cū- nikkāraṇiyā je anuvadesāhiṃḍaṃga ete do vi jatā āyariyaṃ āpucchiūṇa vacyati tadā etesiṃ anasaṭṭhī dijjati | anusaṭṭhīe dinnāe vi jayā na ṭhāyaṃti tayā jaṃ āyārabhaṃḍaṃ visuddhovahī taṃ se gheppati, jaṃ gacche avisuddhaṃ uvakaraṇaṃ taṃ se dijjati | anusaṭṭhitti imāemeva ceiyāṇaṃ, bhattigato jo tavammi ujjamati | iti niṃte anusaṭṭhī, deti u vasabhā anuvadese || cū-nikkāraṇigassa egānigo anuvadesāhiṃḍagassa egāgiṇo eyaṃ anusaṭṭhi deti || gacche kahaṃ uvahatovahiṇo saṃbhavo ? ato bhaṇṇati[bhā. 4581 ]
khaggūḍeṇa uvahate, amaṇunnenāgayassa vā jaṃ tu | asaṃbhoiyauvagaraṇaṃ, iharā gacche tagaṃ natthi ||
cū-khaggūḍo puvvabhaṇito ohanijuttīe tena jo uvahī uvahato, jo vā amaṇunne tti amaṇunnā
v17.p24
vāsatthādī tesi majjhāto jo āgato vihārābhimuho tassa jo puvvovahi so avisuddho | evaṃ gacche aṇāyārabhaṃḍagasaṃbhavo iyarahā gacche anāyārabhaṃḍagaṃ natthi, jeṇa gaccha diyā vā rāto vā vihīe asunna vasahiṃ kareti|gacchato niggayassa taddinamannadine vā aṃtare annehiṃ anusiṭussa ananusiṭṭhassa vā[bhā.4582] tiṭṭhāṇe saṃvego, sāpekkho niyaṭṭoya taddivasasuddho|
māso vuttha vigicaṇa, taṃ ceva'nusaṭṭhimādīṇi || cū-tiṭṭhāṇaṃnāṇadaṃsaṇacaritaṃ, etehiṃ ṭhāṇehiṃ saṃvegojāto, jati saṃjamasāvekkhacittotaddivasaṃ ceva niyatto to suddho, na se uvahī uvahao, na vā se kiṃ cipacchittaṃ | aha asaṃviggāṇaṃ majjhe vuttho to māsalahuṃ pacchittaṃ, uvakaraṇaṃ ca se jai suddhaṃ āsi to uvahataṃ bigiṃciyavvaṃ, gacche ya paḍiyāgayassataṃceva suddhaṃ uvakaraṇaṃ paccappinijjati, anusaṭṭhī kajjati- “sādhukataṃ teja āgato si" || nāṇe daṃsaṇesu imeriso saṃvego[bhā.4583] ajjeva pāḍipucchaṃ, ko dāhitisaṃkiyassa vā ubhayaṃ |
dasaṇe uvavūho, kaṃ thirakāre kassa vacchallaṃ || cū-puvvaddhaṃ nāṇe, pacchaddhaṃ daṃsaṇe || imo carittaṃ paḍucca saṃvego- . [bhā.4584] sārehiti sīyaṃtaṃ, caraṇe sohiṃ ca kāhitī ko me|
evaniyatta'nulomaṃ, nāuṃ uvahiṃ va taṃ deti|| cū-anulomehiṃ vayaṇehiṃ uvavūhaṃti, sesaṃ kaṃṭhaṃ | idāni ohānuppehī bhaṇṇati[bhā.4585] duvihohāviṃ vasabhā, sāreti gayāṇi vā se sāhiti|
aṭṭhārasa ṭhāṇāī, hayarassigayaṃkusaṇibhāī|| cū-duvidho - gato vihārato vā ohāvati | vihārao ohāvaṃtassa jāiṃ raivakkāe aṭṭhārasa ṭhāṇāī hayarassigataṃkusapotapaḍāgārabhūtāṇi bhaṇitāṇi tāṇi jai tassa gayāṇi to se vasabhā sāreṃti-sabhare tesiṃ acchaṃti, aha na tāṇi gayāṇi tassa to suttatthāṇi se kahiṃti|| [bhā.4586] evaṃ tāva vihāre, liṃgohāvī vi hoi emeva |
so puṇa saṃkamasaṃkī, saṃkivihāre ya egagamo|| cū-liṃgodhāvī evaṃ ceva anubhāsijjati | so puṇa liṃgāto ohāveto duvidho bhavati - sasakā nissaṃko vā | etesiṃ puṇa jo vihārāto ohāvati, jo ya liṃgāo sasaṃko ohāvati | ete do vicārittaṃ paḍucca uvakaraṇovaghāyaṃ paḍucca egagamā - samā ityarthaḥ ||duviho vi ohāvī imehiṃ anusiṭṭho[bhā.4587] saṃviggamasaṃvigge, sārūvi ya siddhaputtamanusaḍhe|
āgamanaṃ ānayaṇaṃ, te vā ghettuṃ na icchaṃti || cū-saṃviggā ujjamaṃtā, asaṃviggā pāsatyādi muṃḍasirā dosu kila vattha-daṃḍadhārī kacchaṃ no baṃdhati, bhāriyā se nattha, bhikkhaṃ hiṃḍaivāna vā eriso sārūvī| siddhaputtovī erisoceva|navaraṃ -siraṃ muṃḍaṃ siṃhaṃ ca dhareti, bhāriyā se bhavati vana vā | etehiṃ anusiṭṭhassa paḍiāgamaṇaṃ, ete vā
saṃviggādiṇotaṃ ānayaṃti | jattha pāsatthādiehiṃ ānito tattha je agīyatthā te ciṃteṃti - esa
First 24 of 477 passages. Read on
Linked texts (1)
- Nisīha — Viśākhagaṇi, Ardhamāgadhī Prakrit