Uttarajjhayana p105
Sukhabodhā p105
- Language
- Sanskrit
p105
CXCXCXCX
vyākhyā – 'jñātvā' adhigamya 'utpatitaṃ' udbhūtaṃ duḥkhayatīti duḥkhaḥ - jvarādirogaḥ taṃ 'vedanayā' sphoṭaka pṛṣṭhagrahādyanubhavarūpayā duḥkhena ārttaḥ kriyate sa duḥkhārttitaḥ 'adīnaḥ' avikuvaḥ 'sthāpayet' duḥkhārttitatvena calantīṃ sthirīkuryāt 'prajñāṃ ' 'svakarmaphalameva etat' iti tattvadhiyam, apeluptatvād yadā puṣṭairvyādhibhiḥ 'spṛṣṭo'pi' vyāpto'pi rājamandādibhiḥ | 'tatra' prajñāsthāpane 'adhyāsīta' adhisaheta, prakramād rogajaṃ duḥkhamiti sūtrārthaḥ || 32 || syādetat cikitsayā kiṃ na tadapanodaḥ kriyate ? ityāha
tigicchaṃ nābhiṇaṃdejā, saṃcikkha'ttagavesae | eyaṃ khu tassa sāmaṇṇaṃ, jaṃṇa kujjā ṇa kārave ||33|| vyākhyā – 'cikitsāṃ' rogapratīkārarūpāṃ 'nā'bhinandet ' nā'numanyeta anumatiniṣedhācca dūrāpāste karaṇakāraṇe | “ saṃcikkha" tti prākṛtatvādekāralope 'saṃcikṣeta' samādhinā tiṣṭheta, na kūjitakarkarāyitādi kuryāt | ātmānaṃ cāritrātmānaṃ gaveṣayati - tadpāyarakṣaṇena mārgayatīti ātmagaveṣakaḥ | kimityevam ? ata āha— 'etat' anantaramabhidhāsyamānaṃ " khu” ti yasmādarthe tato yasmādetat 'tasya' śramaṇasya 'śrāmaṇyaṃ' śramaṇabhāvo yanna kuryāt na kārayed upalakṣaṇatvānnā'numanyeta prakramāñcikitsām, jinakalpikāpekṣaṃ caitat, sthavirakalpikāstu apavāde puṣṭālambino yatanayā kārayantyapi | yaduktam — "kāhaṃ achittiṃ aduvā ahīhaṃ, tavovahāṇesu ya ujjamissaṃ | gaṇaṃ ca nīīe vi sāravissaṃ, sālaṃbasevī samuvei mokkhaṃ || 1 || tathā —bhā kuṇau jai tigicchaṃ, ahiyāseūṇa jai tarai sammaṃ | ahiyā saṃtassa puṇo, jai se jogā na hāyaṃti || 2 || iti sūtrārthaḥ || 33 ||
1 "kariṣye 'cchittimathavā'dhyeṣye tapaupadhāneṣu codyaṃsye | gaṇaṃ ca nītyā'pi sārayiṣye sālambasevī samupaiti mokṣam || 1 ||”
2 " mā karotu yadi cikitsāṃ, adhyāsituṃ yadi śaknoti samyak | adhyāsamānasya punaryadi tasya yogā na hīyante || 2 ||"
dvitīyaṃ parīṣahādhyayanam |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit