Uttarajjhayana p222
Sukhabodhā p222
- Language
- Sanskrit
p222
akāmamaraṇasvarūpam|
yamāśayaḥ-yadi garbhajatvaṃ bhaved bhavedapi tadavasthāyāṃ chedabhedādinārakaduḥkhāntarama, aupapātikatve tu antarmuhānantarameva tathāvidhavedanodaya iti kutastadanantarasambhavaḥ?| tathā cā''ha–“āhākammehiṃ" ti 'yathākarmabhiḥ' gamiṣyamāṇagatyanurūpaiḥ tīvratīvratarādyanubhāvānvitaiḥ karmabhiḥ gacchan' yān tadanurūpameva sthānaṃ, 'saḥ' iti bālaḥ 'paścāt' iti āyuṣi hīyamāne 'paritapyate' yathā 'dhiṅ māmasadanuṣṭhāyinam , kimidānīṃ mandabhāgyaḥ karomi ?' ityādi śocata iti sūtrārthaḥ||13|| amumevārtha dṛṣṭāntadvāreṇa draḍhayannāha__ jahā sāgaḍio jāṇaṃ, samaṃ hecā mahāpahaṃ | visamaṃ maggamoinno, akkhe bhaggammi soyai||14||
vyākhyā-yathā 'śākaṭikaḥ' gaśrīvāhakaḥ "jāṇaṃ" ti 'jānan' avabudhyamānaḥ 'samam' upalādirahitaṃ 'hitvā' tyaktvā 'mahāpathaṃ viṣamamārgam 'avatīrṇaḥ' gantuṃ pravṛttaḥ 'akṣe' dhuri bhane' khaṇḍite śocati 'dhiṅ me parijñānaṃ yajjānannapi itthamapāyamavāptavān' iti sūtrārthaḥ || 14 || sampratyupanayamāha| evaṃ dhamma viukkamma, ahammaṃ paḍivajiyā| bāle manamuhaṃ patte, akkhe bhagge va soyaha ||15||
vyākhyā-evam' iti śākaṭika iva 'dharma' sadācārātmakaṃ 'vyutkramya' viśeṣeṇollakṣya 'adharma' dharmapratipakṣaṃ | hiṃsādikaṃ 'pratipadya abhyupagamya 'bālaḥ' ajñaḥ 'mṛtyumukhaṃ' maraṇagocaraṃ 'prāptaḥ' gataḥ akṣe bhane iva śocati | kimuktaṃ bhavati?-yathā akṣabhaṅge śākaṭikaḥ śocati tathā'yamapi maraṇātmakaṃ phalamanubhavan ātmānamanuśocati, hā! kimetanmayā'nuṣṭhitam ? iti sūtrārthaḥ || 15|| śocanānantaraca kimasau karoti ? ityāha
tao se maraṇaṃtammi, bāle saṃtassaī bhayā | akāmamaraṇaṃ marai, dhutte vā kaliṇā jie||16|| vyākhyā-tataḥ' ityātakotpattau yacchocanamuktaṃ tadanantaraṃ "se" tti sa maraṇamevānto maraṇāntastasmin upasthite
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit