Uttarajjhayana p564
Sukhabodhā p564
- Language
- Sanskrit
p564
samudrapālasya vaktavyatā|
"pahīṇasaṃthave" tti saṃstavāhīṇaḥ, saṃstavaśca pūrvapaścātsaṃstavarūpaḥ, virata ātmahitaḥ, pradhānaḥ-sarvasaṃyamo muktihetutvāt sa yasyā'styasau pradhānavān , paramo'rthaḥ paramārthaḥ-mokṣastasya padāni-samyagdarśanādīni teṣu tiṣṭhati chinnaśokaḥ amamaḥ akiñcanaḥ| iha ca saṃyamasthānānāṃ bāhulyāt tadabhidhāyināṃ padānāṃ punaḥ punarvacane'pi na paunaruktyam || viviktalayanāni' khyādivirahitopāśrayāḥ "bhaeja" tti bhajati trāyī 'nirupalepāni tadarthaṃ nopaliptāni 'asaṃsṛtāni' bījādibhiravyāptāni, ata eva ṛṣibhiḥ 'cīrṇāni sevitāni mahāyaśobhiḥ, kāyena "phāseja" tti suvyatyayāt 'spṛśati' sahate parīṣahān || tataḥ kīdṛgabhūd ? ityāha-'saḥ' samudrapālanāmā munirjñānaṃ śrutajñānaṃ tena jñānam-avagamaḥ prakramād yathāvat kriyākalāpasya tena upagataḥ-yukto jñānajñānopagato maharṣiranuttaraṃ caritvā 'dharmasañcayaṃ' kṣāntyādidharmasamūha "aṇuttarenāṇadhare" tti ekārasyā'lākṣaṇikatvād anuttaraṃ jñānaṃ-kevalākhyaṃ taddharo yaśasvī 'avabhāsate' prakāśate sūryavad antarikṣe iti sūtratrayodaśakārthaḥ || 11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-23 || adhyayanārthamupasaṃharaṃstasyaiva phalamāha
duvihaṃ khaveūṇa ya puṇṇapāvaṃ, niraṃgaṇe savao vippamukke|
tarittā samuhaṃ va mahābhavoghaṃ, samuddapāle apuṇāgamaṃ gae || 24 || tti bemi || 'dvividhaṃ ghātikarma-bhavopagrāhibhedena dvibhedaṃ 'puṇyapāpaṃ' śubhā'śubhaprakṛtirūpam arthāt karma 'niraṅganaḥ' prastāvāt | saṃyama prati niścalaḥ śaileśyavasthāprāpta ityarthaḥ, ata eva 'sarvataḥ' iti bāhyādāntarācca prakramādabhiṣvaṅgahetorvipramuktaḥ PA tīvā samudramiva 'mahābhavaugha' bṛhajjanmasantānaṃ samudrapālaḥ apunarāgamāṃ gatiṃ gata iti sūtrārthaḥ || 24 || itiḥ' | parisamāptau, bravīmīti pūrvavat || || iti śrīnemicandrasūriviracitāyāṃ uttarādhyayanasūtralaghuṭīkāyāṃ sukhabodhāyāṃ
samudrapālīyākhyamekaviṃśamadhyayanaṃ samāptam ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit