Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p734

Sukhabodhā p734

Language
Sanskrit

p734

sa vināśaṃ rāgāturaḥ san 'saḥ' iti lokapratītaḥ, 'yathā vā' iti vāśabdasyaivakārārthatvād yathaiva pataṅgaḥ 'ālo-oll
pramādasya kalola' snigdhadīpaśikhādarśanalampaṭaḥ samupaiti mṛtyum || 'yaśca' iti yastu, apiḥ tasmin ityanena yokṣyate, dveṣa
sthānāni | * samupaiti rūpeṣviti prakramaḥ tīvram , sa kim ? ityāha-tasminnapi kṣaṇe saḥ 'tuḥ' pūraṇe upaiti 'duḥkhaṃ' cittasantāpā| dikam | itthaṃ tarhi rūpasyaiva duḥkhahetutvaṃ taddarśana eva dveṣasambhavād ityāśaṅkayāha-duṣṭaṃ damanaṃ durdāntaṃ tacca prakramāt cakṣuṣaḥ tadeva doṣo durdāntadoṣastena 'khakena' ātmīyena 'jantuḥ' dehī na 'kiścid' alpamapi rūpamaparādhyati "se" tasya || itthaṃ rāgadveṣayoranarthahetutvamuktam | idānīṃ tu dveṣasyāpi rāgahetukatvāt sa eva mahā'narthamūlamiti darśayaṃstasya viśeṣataḥ pariharttavyatāṃ khyāpayitumāha-ekāntaraktaḥ 'rucire' manorame rūpe 'atādṛśe' anīdṛśe sa karoti pradveṣam , tathā ca duḥkhasya 'sampīḍaṃ' saṅghātaṃ samupaiti 'bālaḥ' ajñaḥ, na lipyate tena munirvirāgaḥ || samprati rāgasyaiva hiṃsādyāśravanimittatāmihaiva ca tadvāreṇa duḥkhajanakatvaṃ sūtraṣaṭrenāha-rūpaṃ-prastāvād manojñamanugacchati rūpā'nugā sā cā'sau āśā ca rūpānugāśā-rūpaviṣayo'bhilāṣa ityarthaḥ tadanugataśca, paṭhanti ca-"rūvāṇuvāyāṇugae ya" tti rūpāṇām upāyaiḥ-upārjanahetubhiranugata upāyā'nugataḥ sa ca jīvān 'carācarān' trasasthāvarāna hinasti anekarūpān , kāṃścit | tu 'citraiḥ' anekaprakārairupāyairiti gamyate tān 'paritāpayati' duḥkhayati bālaḥ, aparāṃśca pīḍayati ekadeśaduḥkhotpādanena |'ātmārtha guruḥ' svaprayojananiṣṭhaḥ 'kliṣṭaḥ' rāgabādhitaḥ || anyacca-rūpe'nupāta:-gamanam anurāga ityarthaḥ rūpā'nupātastasmin satiṇe'ti pūraṇe, 'parigraheṇa mūrchātmakena hetunā 'utpādane' upārjane rakṣaṇaṃ ca-apāyebhyaḥ sanniyogaśca
svaparaprayojaneṣu samyagvyāpāraṇaṃ rakṣaṇa-sanniyogaṃ tasmin “vaye" tti 'vyaye' vināśe 'viyoge' virahe sarvatra rūpasyeti u0 a0 61|| gamyate, ka sukhaṃ ? na kvacit "se" tasya, idamuktaṃ bhavati–surūpakalatrakarituragādīnāmutpādanādiṣu duḥkhamevā'nubhavati
BKOXOXOXOXOXOXOXOXOXOXOXOK

Linked texts (1)