Uttarajjhayana v28.p107
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p107
- Language
- Sanskrit
v28.p107
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-2/80 egaṃmi gāme ego pārāsaro nāma, tammi ya anne pārāsarā atthi, so puna kisīe kusalo sarīreṇa kiso tenaṃ kisipārāsaro, so ya tammi gāme āuttiyaṃ rāuliyaṃ cariṃ vāhei, te ya goṇādī divasaṃ chāellayā bhattavelaṃ paḍicchaṃti, pacchā te bhattevi ānīe moeukāme bhaiekkekkaṃ halabaṃbha deha, to pacchā bhuṃjaha, tehiṃ chahiṃvi halasaehi bahuyaṃ vāhiyaṃ, tena tahi bahuyaṃ aṃtarāiyaṃ baddhaṃ, mariūṇa atreṇa sukayaviseseṇa vāsudevassa putto jāto ḍhaṃḍhotti, arinemisayāse pavvaito, aṃtarāyaṃ kammaṃ udinaṃ, phīyāe bāravaīe hiṃḍato na labhati, kahiṃcivi jayā labhati tadā jaṃ vā taṃ vā, tena sāmī pucchito, tehiṃ kahiyaṃ jahāvattaṃ, pacchā tena abhiggaho gahito, jahā - parassa lābho na giṇhiyavvo | annayā vāsudevo pucchai titthayaraṃ - eesi aṭṭhārasahaṃ samaṇasāhassīṇaṃ ko dukkarakārato ?, tehiṃ bhaṇiyaṃ, jahā - ḍhaṃḍho anagāro,
alābhaparīsaho kahio, so kahiṃ ?, sāmī bhaṇai nagariṃ pavisaṃto pecchihisi, diṭṭho pavisaṃtenaṃ, hatthikhaṃdhāo ovariūṇa vaṃdio, so ya ikkeṇa ibbheṇa diṭṭho, jahā mahappā esa jo vāsudevena vaṃdito, so ya taṃ ceva gharaṃ paviṭṭho, tena paramāe saddhāe moyagehiṃ paḍilābhito, bhamiūṇa sāmissa dāvai pucchai ya - jahā mama alābhaparīsaho khīṇo ?, pacchā sāmiṇā bhannati - na khīṇo, esa vāsudevassa lābho, tena paralābhaṃ na uvajīvāmittikāu amucchiyassa pariṭṭhavitassa kevalanāṇaṃ samuppannaṃ | evaṃ ahiyāsiyavvo alābhaparīsaho jahā ḍhaṃḍheṇa anagāreṇa || alābhāccāntaprāntāśināṃ kadācidrogāḥ samutpadyeranniti rogaparīṣahamāhamū. (81) naccā uppaiyaṃ dukkhaṃ, vedanāe duhaṭṭie | adīṇoṃ ṭhāvae pannaṃ, puṭṭho tattha'hiyāsae |
vṛ. 'jñātvā' adhigamya 'utpattikam' udbhūtaṃ, duḥkhayati iti duḥkha prastāvāt jvarādirogastaṃ 'vedanayā' sphoṭapṛṣṭhagrahādyanubhavarūpayā duḥkhenārttaḥ-pīḍitaḥ kriyate sma duḥkhārttitaḥ, evaṃvidho'pi ‘adīnaḥ' aviklavaḥ 'sthāpayet' duḥkhārttitatvena calantīṃ sthirīkuryāt 'prajñāṃ' svakarmmaphalamevaitaditi tattvadhiyaṃ, 'spṛṣṭa' ityaperluptanirddiṣṭatvāt vyāpto'pi rājamandādibhiḥ, yadvā puṣṭa iva puṣṭo vyādhibhiraviklavatayā 'tatreti' prajñāsthāpane sati rogotpāte vā 'adhyāsīta' adhisaheta, prakramādrogajanitaduḥkhamiti sūtrārthaḥ ||
syādetat-cikitsayā kiṃ na tadapanodaḥ kriyate ? ityāha
tegicchaṃ nābhinaṃdijjā, saṃcikkha'ttagavesae |
eyaṃ sutassa sāmannaṃ, jaṃ na kujjā na kārave ||
vṛ. 'cikitsāṃ' rogapratikārarūpāṃ 'nābhinandet' anumatiniṣedhācca dūrāpāste karaṇakāraṇe 'samīkṣya' svakarmaphalamevaitat bhujyata iti paryālocya, yadvā 'saṃcikkha'tti 'acāṃ sandhi lopau bahulabhi' tyekāralope 'saṃcikkhe' samādhinā tiṣṭheta, na kūjanakarkarāyatādi kuryāt, ātmānaṃcāritrātmānaṃ gaveṣayati-mārgayati kathamayaṃ mama syādityātmagaveṣakaḥ, kimityevamata āha‘etad' anantaramabhidhāsyamānaṃ 'khu'tti khalu, sa ca yasmādarthaḥ, tato yasmādetat 'tasya' śramaṇasya 'śrāmaṇyaṃ' śramaṇabhāvo yanna kuryānna kārayet upalakṣaṇatvānnānumanyeta, prakramāt cikitsāṃ, jinakalpikādyapekṣaṃ caitat, sthavirakalpāpekṣayā tu 'jaṃ na kujjā' ityādau sāvadyamiti gamyate,
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit