Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p127

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p127

Language
Sanskrit

v28.p127

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-3/96 paryāptitā 'niruvahaya'tti nirupahatam, upahaterabhāvāt, sā ca garbhasthasya kubjatvādibhirjātasya ca bhittyādibhiḥ, kṣemam' deśasausthyam 'dhrāṇam' subhikṣaṃ vibhavo vā 'ārogyam' nīrogatā 'śraddhā' uktarūpā 'grāhakaḥ' śikṣayitā guruḥ ‘upayogaḥ' svādhyāyadhupayuktatā arthaḥ' dharmaviṣayamarthitvam, etāni durlabhānīti gamyate, iha ca punaḥ śraddhāgrahaṇaṃ tanmūlatvādaśepakalyāṇānāṃ tasyā durlabhabharatvakhyāpanārthamiti gāthārthaḥ || yaduktaṃ-manuṣyādibhāvāṅgani durlabhāni' iti, tatra mānuṣyāṅgadurlabhatvasamarthanāya dṛṣṭāntamā(tānā)hani.[160] cullaga pāsaga dhanne jūe rayaṇe a sumiṇa cakke ya |
camma juge paramāṇū dasa diṭuṃtā manualaṃbhe || vṛ. 'collagaṃ' paripāṭībhojanam, pāśako dhānyaṃ dyūtaṃ ratnaṃ ca 'sumiṇa'tti svapnaḥ cakraṃ ca carma yugaṃ paramāṇurdaśa dṛṣṭāntā 'manuyalambhe'tti bhāvapradhānatvānirdeśasya manujatvaprāptāviti gāthāsamāsārthaḥ || vyāsārthastu vṛddhasampradāyādavaseyaḥ, sa cāyam___ "baṃbhadattassa ego kappaḍito ola(ya)ggato bahusu āvaīsu avatthāsu ya savvattha sahāto āsi, so ya rajjaṃ patto, bārasasaṃvaccharito ahiseto, kappaḍio tattha alliyāvaṃpi na lahai, tato anena uvāto ciṃtito-uvāhaṇāupabaṃdheūṇa dhayavāhehiṃ samaṃ pahāvito, rannā diṭṭho, uiṇṇeṇaṃ avagūhito, anno bhaṇaṃti-tena dārapālaṃ sevamāṇeṇa bārasame saṃvacchare rāyā diṭṭho, tāhe rāyā taṃ daṭṭhaṇaṃ saṃbhaṃto, imo so varāto mama suhadukkhasahāyago, ettāhe karemi vitti, tāhe bhaṇai-kiṃ demitti?, so'vi bhaṇati-dehi karacollae ghare ghare savvaṃmi bharahe niṭṭhiyaṃ, tāhe puṇo'vi tumha ghare āḍhaveūṇa bhuṃjāmi, rāyā bhaṇai-kiṃ te eeṇa?, desaṃ te demi, to suhaṃ chattacchāyāe hatthikhaṃdhavaragato hiṃḍihisi, so bhaṇai-kiṃ mama eddaheṇa āuṭṭeṇa?, tāhe se dinno collago, tao paḍhamadise rāyāṇo ghare jimito, tena se juvalayaṃ dīṇāro ya diṇṇo, evaṃ so parivāḍīe susajjesu rāulesu battīsāe rāyavarasahassesu, tesiṃ khaddhā bhoiyā, tattha ya nayarīe anegāo kalakoḍīo, nagarassa ceva so kayā aṃtaṃ kāhī?, tāhe gāmesa, tāhe puṇo bhārahavāsassa| avi so vaccejja aṃtaṃ, na ya māṇusattaṇāo bhaṭṭho puṇo mānusattaṇaṃ lahai 1||
'pāsaga'tti cāṇakassa suvaṇṇaṃ natathi tāhe keṇavi uvāeṇa viḍhavijjā suvaṇṇaṃ, tāhe jaṃtapāsayā kayā, keī bhaṇaṃti-varadiṇṇayā, tato ego dukkho puriso sikkhivito, dīnārathālaṃ bhariyaṃ, so bhaṇai-yadi mamaṃ koi jinai to thālaṃ giṇhau, to aha ahaṃ jināmi to egaṃ dīnāraṃ jināmi, tassa icchāe jaṃtaṃ paḍati ato na tīrai jiṇiuṃ, jaha so na jippai evaṃ mānusalaṃbho'vi| avi nāma so jippejja na ya mānusāo bhaṭṭho puṇo mānusattaṇaṃ 2 || __'dhanne'tti jattiyāṇi bharahe dhanāṇi tāṇi savvāṇi piṃḍiyāṇi, ettha pattho sarisavāṇa chuḍho, tāṇi savvāṇi adūyāliyāṇi, tatthegā juṇṇā therī suppaṃ gahāya te vinejjā, puṇo'pi patthaṃ pūrejjā?, avi sā divvapasāeṇa pūrejja na vi mānusattaṇaṃ 3|| _ 'jūe' jahā ego rāyā, tassa sabhā aṭṭhottarakhaṃbhasayasanniviṭṭhā, jattha atthāṇiyaṃ dei, ekkakko ya khaṃbho aṭṭhasayaṃsito, tassa ranno putto rajjakaṃkhī ciṃtei-thero rāyā, māreūṇaṃ rajjaṃ geṇhāmi, taṃ cāmacceṇaṃ nāyaṃ, tena ranno siṭuṃ, tao rāyāṃ taṃ puttaṃ bhaṇati-amhaṃ jo na sahai anukkamaṃ so jūyaṃ

Linked texts (1)