Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p126

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p126

Language
Sanskrit

v28.p126

123 ācārādi, bhāvāṅgatā cāsya kṣāyopaśamikabhāvāntargatatvāt, uktaṃ-hi-"bhāve khaovasamie duvālasaṃgapi hoi suyaṇāṇa'ti, caturvidham' catuṣprakāraṃ nośrutāṅgataṃ, nośabdasya sarvaniṣedhārthatvāt aśrutāṅgaṃ punaḥ, makāraśca sarvatrālākṣaṇika iti gāthārthaḥ || etadevāhani.[ 156] mānussaṃ dhammasuī saddhā tavasaṃjamaṃmi viriaṃca|
ee bhāvaṃgā khalu dullabhagā huṃti saṃsāre|| vṛ.'mānuṣyam' manujatvam, asya cādāvupanyāsa etadbhavā eva śeṣāṅgabhāvāt, 'dharmaśrutiḥ' arhatpraṇītadharmādharmākarṇanaṃ, 'śraddhā' dharmakaraṇābhilāṣaḥ, tapaḥ-anaśanādiḥ tatpradhānaḥ saṃyama:pañcāśravaviramaṇādistapaḥsaṃyamaḥ, madhyapadalopī samāsaḥ, tapaśca saṃyamaścaa tapa:saṃyamamiti samāhāro vā tasmin, 'vīryaṃ ca' vīryāntarāyakṣayopaśamasamutthā śaktiḥ, asya ca dviṣṭhasyāpyekatvena vikṣitatvānoktasaṅghayāvirodhaḥ, etāni bhāvāṅgāni, 'khalu' niścitam durlabhakāni bhavanti saṃsāre, liṅgavyatyayaśca prākṛtatvād, etaccānuktāvapi sarvatra bhāvanīyamiti gāthārthaḥ || iha dravyāṅgeṣu śarīrāṅgaṃ bhāvāṅgeṣu ca sayamaḥ pradhānamiti tadekāthikānyāhani.[ 157] aṃga dasabhāga bhee avayavā'sagala cunna khaṃḍe a|
desa paese pavve sāha paḍala pajjavakhile a| ni.[ 158] dayā ya saṃjame lajjā, duguñchā'chalaṇā ia|
titikkhā ya ahiṃsā ya, hiriegaṭṭiyā payā| vṛ. aṅgaṃ daśabhāgo bhedo'vayavo'sakalacūrṇaḥ khaṇḍo deśaḥ pradeśaḥ parva śākhā paṭalaṃ paryavakhilaṃ ceti śarīrāṅgapayāyā iti vṛddhāḥ | vyākhyānikastu aviśeṣato'mī aṅgaparyāyāḥ, tathā daśabhāga iti daśā bhāgaiti ca bhinnāveva paryāyāvityāha| caḥ samuccaye, sūtratvācca supaḥ kvacidaśravaṇamiti || saṃyamaparyāyanāha-dayā ca saṃyamo lajjā jugupsā'chalanā, itiśabdaḥ svarūpaparāmarśaka: paryante yokṣyate, titikṣā cāhiṃsā ca hīścetyekārthikāni-abhinnābhidheyāni padāni subantaśabdarūpāṇi, paryāyābhidhānaṃ ca nānādeśajavineyānugrahārthamiti gāthādvayārthaḥ || kṣetrādidurlabhatvopalakṣaṇaṃ ceha mānuṣyatvādidurlabhatvābhidhānamityabhiprāyeṇāhani.[ 159] mānussa khitta jāī kula rūvārogga āuyaṃ buddhī|
savaṇuggaha saddhā saṃjamo alogaṃbhi dulahāī|| vṛ. 'mānuṣyam' manuṣyabhāvaḥ, kṣetram' ārya jāti:' mātṛsamutthā 'kulaṃ' pitṛsamuttham 'rūpam' anyūnāṅgatā ārogyaṃ' rogābhāvaḥ ‘āyuṣyaṃ' jīvitaṃ 'buddhiḥ' paralokapravaṇā śravaṇaṃ' dharmasambaddham 'avagrahaḥ' tadavadhāraṇam, athavā śravaṇā:-tapasvinaḥ teṣāmavagraha:-sundarā eta ityavadhāraṇaṃ śravaṇāvagrahaḥ, śraddhā saṃyamaśca prāgvat, etāniloke durlabhāni, prākcaturṇāṃ durlabhatvamuktam, iha tu mānuṣatvaṃ kṣetrādīnāmāyuṣkaparyantānāmupalakṣaṇaṃ, śravaṇaṃ ca buddhavagrahayoḥ, punaśca mānuṣatvādīnāmihābhidhānaṃ viśiṣṭakṣetrādiyuktānāmevaiṣāṃ muktyaṅgatvamiti khyāpanārtham, kecit
"indiyaladdhī nivvattaṇā ya pajjatti niruvahaya khemaṃ|
dhāṇāroggaṃ saddhā gāhaga uvaoga aṭṭho ya||" 'indriyalabdhiḥ' pañcendriyaprāpti: 'nirvartanāca' indriyānāmeva niṣpādanā paryāpti:' samasta

Linked texts (1)