Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p130

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p130

Language
Sanskrit

v28.p130

bhaya sogā annāgā vakkheva kuūhalā ramaṇā || ni.[161] eehi kāraṇehiṃ lakṣṇa sudullahapi mānussaṃ|
na lahai suī hiakariṃ saṃsāruttāriṇi jīvo|| vṛ. 'ālasyāt' anudyamasvarūpāt, na dharmācāryasakāśaṃ gacchati na śṛṇoti ca iti sarvatra śeṣaḥ, 'mohāt' gṛhakarttavyatājanitavaicityātmakāt heyopādeyavivekābhāvatmakādvā, 'avajñāto' yathā kimamī muṇḍaśramaṇā jānanti? iti, 'avarṇādvā' sādhyaślāghātmakāt yathā'mi maladigdhadehāḥ sakalasaṃskārarahitāḥ prākṛtaprāyavayasa ityādirūpāt, ‘satmabhāt' jātyādisamutthādahaṅkārāt kathamahaṃ prakṛṣṭatarātirenamupasarpāmītyādirūpāt, ‘krodhād' aprītirūpāt ācāryādiviṣayāt, mahāmohopahato hi kaścidācāryādibhyo'pi kupyati, 'pramādāt' nidrādirūpāt, kaściddhi nidrādipramatta evā''ste, 'kṛpaṇatvāt' dravyavyayāsahiṣṇutvalakṣaṇāt, yadyahamamīṣāmantike gamiṣyāmyavaśyaṃbhāvī dravyavyaya iti varaṃdūrata eṣāṃ parihāra iti, bhayāt' kadācinnarakādivedanāśravaṇotpannasādhvasāt, niḥsattvo hi narakādibhayamāvedayantītyamī iti bhayānna punaḥ śrotumicchati, 'śokād' iṣṭaviyogotthaduḥkhāt kaściddhi priyapraṇayinīmaraṇādau śocanevāste, 'ajñānāt' mithyājñānāt-'na māṃsabhakṣaṇe doṣo, na madye na ca maithune' ityādirūpāt 'vyākṣepād' idamīdānī kṛtyamidaṃ ca idānīmiti bahukṛtyavyākulatātmakāt, ‘kutūhalād' indrajālādyavalokanagocarāt, 'ramaṇāt' kurkuṭādikrīḍātmakāt, kvacitsupo'śravaṇaṃ prāgvat, prakrāntārthanigamanāyāha-'ebhiḥ anantaroktasvarūpaiḥ 'kāraṇe:' āthsyādihetubhiḥ 'labhrūṇasudullahaṃpi'tti apebhinnakramatvāllabdhyā'pi 'sudurlabham' atiśayadurāpaṃ 'mānuṣyaṃ' manujatvaṃ 'na labhate' na prāpnoti śruti' dharmākarṇanātmikāṃ kīdṛśīm?-'hitakarīm' iha paratra ca tathyapathyavidhāyinīm, ata eva saṃsārāduttārayati-muktiprāpakatvena nistārayati iti saṃsārottāraṇī tāṃ 'jīvaḥ' jantuḥ iti gāthārthaḥ | itthaṃ dharmaśrutidurlabhatvamabhidhāya tallābhe'pi śraddhādurlabhatvamāhani.[162] micchādiṭṭhī jīvo uvai8 pavayaṇaṃ na saddahai|
saddahai asabbhāvaṃ uvai8 vā anuvaiṭuṃ| ni.[163] sammaddiṭṭhī jīvo uvaiṭuṃ pavayaṇaṃ tu saddahai|
saddahai asabbhāvaṃ anabhogā guruniogā vā|| vṛ.mithyā iti-viparītā dṛṣṭi:-buddhisyeti mithyādṛṣṭiḥ, jīvaḥ 'upadiṣṭaṃ gurubhirākhyātaṃ 'pravacanam' āgamaṃ 'na śraddhatte' idamitthamiti na pratipadyate, kadācittadviparītamapi na śraddadhātītyāha-'śraddhatte' tatheti pratipadyate, kiṃ tadityāha-avidyamānāḥ santaḥ-paramārthasanto bhāvājīvadayo'bhidheyabhūtā yasmin tadasadbhāvam, sarvavyāpyādirūpātmādipratipādakaṃ kupravacanamiti gamyate, 'upadiṣṭaṃ pareṇa kathitaṃ, vāśabdasya bhinnakramatvāt anupadiṣṭaṃvā-svayabhyūhitamiti __ itthaṃ śraddhādurlabhatvamabhidhāya sāmprataṃ labdhāyā apyupaghātasambhavamāha-'samaṃ' gāhā, tathā samyak iti-praśaṃsārtho'pi nipātaḥ, yadvā samañcati-jīvādīnavaiparītyenāva gacchati iti samyak tathā dṛṣṭiḥ asyeti samyagdṛṣṭiḥ jīva upadiṣṭaṃ pravacanaṃ, tuśabdo mithyādṛṣṭitaḥ samyagdṛṣṭeviśeṣamāha, 'śraddhatte' niḥśaṅka pratipadyate, tatkimasau pravacanameva śraddhatte ityāha-śraddhatte 'asadbhāvam'

For Pre

Linked texts (1)