Uttarajjhayana v28.p147
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p147
- Language
- Sanskrit
v28.p147
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-3/96 tesu uṭṭitesu viṃjho anubhāsati, adame kammappavāe pavve kammaṃ pannavijjati, jīvassaya kammassa ya kahaṃ baṃdho?, tattha te bhaṇaṃti-baddhaṃ puḍhe nikāīyaṃ, baddhaṃ jahā suikalāvo, puḍhe jahā ghananiraṃtarāto kayāo, nikāīyaṃ jahā tāveūṇa piṭṭiyā, evaṃ kammaṃ rāgadosehiṃ jīvo paḍamaṃ baṃdhai, pacchā taṃ pariṇāmaṃ amuṃcaṃto puḍhe kareti, teṇeva saṃkiliṭṭhapariṇāmeṇa taṃ amuṃcaṃto kiṃci nikāeti, nikāīyaṃ niruvakkama, udaeṇa navari veijjai, annahā taṃ na veijjati, tāhe so goṭṭhāmāhilo vāreti, ettiyaṃ na bhavati, annayāvi amhehiṃ suyaṃ-jai ettiyaṃ kammaṃ baddhaṃ puḍhe nikāciyaṃ evaṃ bho mokkho na bhavissati, to khāi kiha bajjhai?, bhaṇai-suṇehani.[176] puṭṭho jahā abaddho kaṃcuiṇaṃ kaṃcuo samannei|
evaṃ puṭṭhamabaddhaṃ jīvaṃ kammaṃ samannei || vṛ. jahā so kaṃcukiṇaṃ purisaṃ phusati, na uṇa so kaṃcuo sarīreṇa samaṃ baddho, evaṃ ceva kammaṃpi, puṭuṃ, na uṇa baddhaṃ jīvapaesehiṃ samaṃ, jassa baddhaṃ tassa kammasaṃsāracchittī na bhavissati, tāhe so bhaṇati-ettiyaṃ āyariehiṃ amhaṃ bhaṇiyaṃ, eso na yāṇati, tāhe so saṃkito samāṇo pucchato gato, mā mae annahā gahiyaṃ havejjā, tāhe pucchiyā āyariyā, tairuktam-yathā tasyāyamāśayaḥ
yato yadbhatsyate tena, spṛṣṭamātraṃ tadiṣyatām|
kañcuko kañcakanaiva karma bhetsyati cātmanaḥ || prayogaḥ-yadyena bhaviṣyatpṛthagbhāvaṃ tattena spaṣṭamātra, yathā kañcukaḥ kañcukinā, bhaviṣyatpṛthagbhāvaṃ ca karma jīvena, atra praṣṭavyo'yam-kañcukavatspṛṣṭamātratā karmaṇaḥ kimekaikajīvapradeśapariveṣṭanena sakalajīvapradeśapracayapariveṣṭanena vā?, yadyekaikajīvapradeśapariveṣṭanena tatkimidaṃ pariveṣṭanaṃ mukhyamaupacārikaṃ vā?, yadi mukhyaṃ siddhāntavirodhaḥ, mukhyaṃ hi parikṣepaṇameva pariveṣṭanam, evaṃ ca bhinnadeśasya karmaṇo grahaṇaṃ, siddhānte tu yatrākāśadeśe ya ātmapradeśo'vagāḍhaḥ tena tatraivāvagāḍhaṃ karma gṛhyate ityuktam, ata evāha śivaśarmācārya:
"egapaesogāḍhaṃ savvapaesehi kammuno jogaṃ |
geṇhai jahuttaheū sāīyamaṇāiyaṃ vāvi||" athaupacārikaṃ yathā hi kañcukī kañcukenevāvaṣṭabdhaścāvṛtaśca, evaṃ jīvapradeśā api karmapradeśairiti mukhyapariveṣṭanābhāve'pi teṣāṃ tatpariveṣṭanamucyate, tarhi sphuṭaivāsmadiṣṭabandhasiddhiḥ, asmākamapyanantakarmāṇuvargaṇābhirātmapradeśānāmuktarūpapariveṣṭanasyaiva bandhatveneṣṭatvāt, āgamaścātra-“egamege āyapaese anaṃtānaṃtāhiṃ kammavaggūhiṃ āveḍhiyapariveḍhiyatti" tataśca viparyayasādhanādviruddho hetuḥ, sakalajīvapradeśapracayapariveṣṭanenetyasminnapi pakṣe bhinnadeśakarmagrahaṇena tathaiva siddhāntavirodhaḥ, tathā tatra vahiḥ pradeśabandha eva karmaṇaḥ sambhavati, tataśca malasyeva na tasya bhavāntarānuvṛttiḥ, evaṃ ca punarbhavābhāvaḥ, siddhānāṃ vā punarbhavā''pattiḥ, na ca malasya śarīreṇa spṛṣṭatayā dṛṣṭāntavaiṣamyaṃ, śarīrātmapradeśānāmanyo'nyamavibhāgenāvasthānād, anyathā hi mṛṇālasparśādyanubhāvaprasaṅgaḥ, kiñca-iyaṃ dehāntaḥ sātādivedanā sanibandhanā nirnibandhanā vā?, nirnibandhanā cetki na siddhānāmapi?, sanibandhanatve ca kiṃ payaḥpānādi