Uttarajjhayana v28.p175
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p175
- Language
- Sanskrit
v28.p175
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1- 4 / 118 pātakanimittānuṣṭhānasevī, kathaṃ punarasau kṛtyata iti ceda - atrocyate sampradāya :egaṃmi nayare ego coro, tena abhijjato gharagassa phalagaciyassa pāgārakavisīsagasaṃnihaṃ khattaṃ khaṇiyaṃ khattāṇi anegāgārāṇi kalasāgiī naṃdāvattasaṃṭhiyaṃ paumāgiiṃ purisāgiī ca, soya taṃ kavisīsagasaṃṭhiyaṃ khattaṃ khaṇato gharasāmie niveīo, tato tena addhapaviṭṭho pāesu gahito, mā paviṭṭho saṃto paharanena paharissatitti, pacchā coreṇavi bāhirattheṇa hatthe gahio, so tehiṃ dohivi balavaṃtehi ubhayahā kaḍḍijjamāṇo sayaṃkiyapāgārakavisīsagehiṃ phālijjamāṇo attāṇo vilavitti |
172
evamamunaivodāharaṇadarśitanyāyena 'prajā: ' he prāṇinaḥ ! 'peccha'tti pekṣadhvaṃ, prākṛtatvādvacanavyatyayaḥ, etacca yatrāpi nocyate tatrāpi bhāvanīyam, 'iha' asmin 'loke' janmani, āstāṃ paraloka ityapiśabdārthaḥ, 'kṛtānāṃ' svayaṃviracitānāṃ 'karmmaṇāṃ' jñānāvaraṇādīnāṃ 'na mokṣaḥ' na muktiḥ, īśvarāderapi tadvimocanaṃ pratyasāmarthyād, anyathā sakalasukhitvādyāpatteḥ, idamuktaṃ bhavati-yathā'sāvarthagrahaṇavāñchayā pravṛttaḥ svakṛtanaiva kṣatrasvananātmakopāyena kṛtyate, na tasya svakṛtakarmaṇo vimuktiḥ, evamanyasyāpi tattadanuṣṭhānato'śubhakāriṇo na tato vimuktiḥ, kintu tadihāpi vipacyata eveti, paṭhyate ca - 'evaṃ payā pecca ihaṃ ca 'tti, ihāpi kṛtyata iti sambadhyate, kṛtyata iva kṛtyate tathāvidhabādhānubhavanena, kā'sau ? - prajā, kva ? - 'pretya' parabhave, ‘ihaṃ ce 'ti ihaloke, kimiti pretyetyucyate- yāvatā iha kṛṃtamihaivāpagatamata āha-yat 'kṛtānāṃ' karmmaṇāṃ mokṣo nāsti | iha paratra vā vedyamevāvaśyaṃ karmeti, ahavā 'evaṃ payā pecca ihaṃpi loe, na kammuno pīhati to kayātī' evaṃ prajā ! āmantraṇapadametat pretyeha loke ca yataḥ prāṇinaḥ kṛtyante 'tā' iti tato heto: 'kadācit' kasmiṃścitkāle 'ne' ti niṣedhe 'kammuṇo 'tti karmmaṇe prastāvāt kutsitānuṣṭhānāya spṛhayet-nābhilāṣamapi kuryād āstāṃ tatkaraṇamityākūtaṃ, tadabhilaṣaṇasyāpi bahudoṣatvāt, tathā ca vṛddhāḥ
egami nayare egena coreṇa rattiṃ duravagāḍhe pāsāe āroḍhuṃ vimaggeṇa khattaṃ kayaṃ, subahuṃ ca davvājāyaṃ nīniyaṃ, niyagharaṃ ca'nena saṃpāviyaṃ | pahāyāe rayaṇīe nhāya samāladdha suddhaṃ vāso tattha gato, ko kiṃ bhāsatitti jāṇaṇatthaṃ, jai tāvajja logo maṃ na yānissai tā punovi puvvaṭṭhiie corissāmītti saṃpahāriūṇa taṃmi ya khattaṭṭhāṇe gao, tattha ya logo bahū milito saṃlavatikahaṃ durārohe pāsae āroḍhuṃ vimaggeṇa khattaṃ kayaṃ ? kahaṃ ca khuḍḍalaeṇaṃ khattaduvāreṇaṃ paviṭṭho ?, puṇo ya sahadavveṇa niggaotti | so suṇeuṃ harisito ciṃtei - saccameyaṃ, kiha'haṃ eeṇa niggatotti ?, appāṇo udaraṃ ca kaḍiṃ ca paloeḍaṃ khattamuhaṃ paloeti |
so ya rāyaniuttehiṃ purisehiṃ kusalehiṃ jāṇito, rāyaṇo uvanīto sāsito ya || evaṃ pāpakarmmaṇāmabhilaṣaṇamapi sadoṣamiti na vidadhīteti sūtrārthaḥ | iha kṛtānāṃ karmmaṇāmavandhyatvamuktaṃ, tatra ca kadācit svajanata eva tanmuktirbhaviṣyati, amuktau vā vibhajyaivāmī dhanādivad bhokṣayanta iti kaścinmanyeta ata āha
saṃsāramāvana parassa aṭṭhā, sāhāraṇaṃ jaṃ ca kareti kamma | kammassa te tassa u veyakāle, na baṃdhavā baṃdhavayaṃ uveti ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit