Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p174

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p174

Language
Sanskrit

v28.p174

-
171
pahāya te pāsa paryaṭṭie nare, verānubaddhā narayaṃ uveṃti ||
vṛ. ‘ya' iti ye kecanāvivakṣitasvarūpāḥ 'pāpakarmabhiḥ' iti pāpopādānahetubhiranuṣṭhānaiḥ 'dhanaṃ' dravyaṃ 'manuṣyāḥ' manujāḥ teṣāmeva prāyastadarthopāyapravarttanāditthamuktaṃ, 'samādadate' svīkṛrvanti, 'amatim' iti prāgvannañaḥ kutsāyāmapi darśanāt kumatim uktarūpāṃ 'gahāya'tti gṛhītvā sampradhārya, paṭhyate ca - 'amayaṃ gahāye 'ti aśobhanaṃ matamamataṃ - nāstikādidarśanam, athavā amṛtamivāmṛtam - ātmani paramānandotpādakatayā tacca prakramāddhanaṃ 'pahāya'tti prakarṣeṇa tanmadhyādalpasyāpyagrahaṇātmakena hitvā tyaktyā 'tāni 'ti dhanaikarasikān 'paśya' avalokaya, vineyamevāha, 'paryāṭṭhie'tti ārpatvāt svata evāśubhānubhāvātaḥ pravṛttān pravarttitānvā, prakramātmapāpakarmopārjitadhanenaiva, mṛtyumukhamiti gamyate, 'narān' puruṣān, punarupādānamādarakhyāpakamekāntakṣaṇikapakṣanirāsārthaṃ vā, ekāntakṣaṇikapakṣe hi na yaireva dhanamupārjitaṃ teṣāmeva pravarttanaṃ, tathā ca bandhamokṣābhāvaśceti bhāvaḥ, etacca paśya vairaṃ karmma 'vere' vajje ya kamme ya' iti vacanāt tena anubaddhā: - satatamanugatāḥ 'naraka' ratnaprabhādikaṃ nārakanivāsam 'upayānti' tadbhavabhāvitayā sāmīpyena gacchanti, ta eva mṛtyumukhapravṛttā iti prakramaḥ, yadi vā pāśā iva pāśāḥ-stryādayasteṣu pravṛttāstairvā pravarttitāḥ pāśapavṛttāḥ pāśapravarttitā vā narakamupayāntīti sambandhaḥ, te hi dravyamupārṇya stryādiṣvabhirayante, tadabhiratvā ca narakagatibhāja eva bhavantīti bhāvaḥ, , śeṣaṃ prāgvat |
1
tadanena sūtreṇa dhanamihaiva mṛtyuhetutayā paratra ca narakaprāpakatvena tattvataḥ puruṣārtha eva na bhavatīti tattyāgato dharmyaṃ prati mā pramādīrityuktaṃ bhavati, narakaprāptilakṣaṇaścā pāyo na pratyakṣeṇāvagamyete (myata itī) haiva mṛtyulakṣaṇāpāyadarśanamudāharaṇaṃ, tatra ca vṛddhasampradāyaḥ - egaṃmi nayare ego coro, so ratti vibhavasaṃpaṇṇesu gharesu khattaṃ khaṇiuṃ subahuṃ davinajāyaṃ ghettuṃ appaṇo gharegadese kūvaṃ sayameva khaṇittā tattha davinajāyaṃ pakkhivai, jahicchiyaṃ ca sukkaṃ dāūṇa kaṇṇagaṃ vivāheuṃ sūyaṃ saṃti ratti uddavettā tatthevāgaḍe pakkhivai, mā me bhajjā ceḍarūvāṇi ya parūḍhapaṇayāṇi hoūṇa rayaṇāṇi parassa payāsessaṃti, evaṃ kālo vaccati | annayā teṇegā kannayā vivāhiyā atīva rūvarisaṇī, sā pasūyā saṃtā teṇa na māriyā, dārago ya, so aṭṭhavariso jāo, tena citiyaṃ-aiciraṃ kālaṃ vidhāriyā, eyaṃ puvvaṃ uddaveḍaṃ pacchā dārayaṃ uddavissaṃti, teṇa sā uddaveḍaṃ agaḍe pakkhittā, teṇa ya dārageṇa gihāo niggacchiūṇa dhādhākayā, logo milio, teṇa bhaṇṇai-eeṇa mama māyā mārayatti, rāyapurisehiṃ suyaṃ, tehiṃ gahito, diṭṭho kūvo davvabharito, āṇi yasabahūṇi, so baṃdhiūṇa rāyasabhaṃ samuvaṇīto jāyaṇāpagārehiṃ, savvaṃ davvaṃ davāveūṇa kumāreṇa mārito | evamanye'pi dhanaṃ pradhānamiti tadarthaṃ pravarttamānāstadapahāyaihaivānarthāvāpatito narakamupayantīti sūtrārthaḥ | idānīṃ karmaṇāmavandhyatāmabhidadhat prakṛtamevārthaṃ draḍhayitumāhamū. ( 118 ) tene jahā saṃdhimuhaṃ gahīe, sakampuṇā kiccai pāvakārī | evaṃ payā piccha ihaṃ ca loe, kaḍāṇa kammāṇa na mokkho atthi || vṛ. ‘stena:' cauraḥ yatheti dṛṣṭāntopadarśane sandhiḥ - kṣatraṃ tasya mukhamiva mukhaṃ dvāraṃ tasmin 'gṛhītaḥ ' āttaḥ 'svakarmaṇā' ātmīyānuṣṭhānena, kim ? - kṛtyate' chidyate, 'pāpakārī'
-

Linked texts (1)