Uttarajjhayana v28.p202

v28.p202

adhyayanaṃ-5,[ ni. 235] kāma eva mriyate iti sūtrārthaḥ || idameva grahaṇakavākyaṃ prayañcayitumāhamū.(133) je giddhe kāmabhogesu, ege kūḍāya gacchai |
.. . na me diḍhe pare loe, cakkhudiṭṭhā imā ratī| vṛ. 'ya' ityanirdiṣṭasvarūpo gṛddhaḥ, kāmyanta iti kāmāḥ bhujyanta iti bhogāḥ bhujyanta iti bhogāḥ tataśca kāmāśca te bhogāśca kāmabhogāḥ teṣu-abhilaṣaṇīyaśabdādiṣu, yadvā kāmau ca śabdarūpākhyau bhogāśca sparśarasagandhārūpāḥ kāmabhogāḥ teṣu, uktaṃ hi-"kāmā duvihā pannattāsaddārūvā ya, bhogā tivihā pannattā, taṃjahā-gaṃdhārarasā phāsā ya"tti, 'ekaḥ' kaścit krūrakarmā tanmadhyāt kūṭamiva-prabhūtaprāṇināṃ yātanāhetutvānnaraka ityarthaḥ, yathaiva hi kūṭanipatito mṛgo vyādhairanekā hanyate, evaṃ narakapatito'pi jantuḥ paramādhārmikairiti, tasmai kūṭāya, gatyarthakarmaṇi dvitīyācaturthyā vityādinā caturthī, 'gacchati' yāti, yadvā yo gṛddhaḥ 'kāmabhogeṣvi'ti kāmeṣustrīsaṅgeṣu bhogeṣu-dhūpanavilepanādiṣu sa 'ekaḥ' suhṛdadisāhāyyarahitaḥ kūṭāya gacchati, athavā kūṭaṃ dravyato bhāvataśca, tatra dravyato mṛgādibandhanaṃ, bhāvatastu mithyābhāṣaṇādi, tasmai gacchatītyanekārthatvāt, pravarttate, sa hi māṃsādilolupatayā mṛgādibandhanānyārabhate, mithyābhāṣaṇādīni cāsevata iti, preritaśca kaścidvadati-'na me'iti na mayā 'dṛṣṭaḥ' avalokitaḥ, ko'sau ?'paraloko' bhūtabhāvijanmātmakaḥ, kadācidviṣayābhiratiraṣyevaṃvidhaiva syādata āha-cakṣuṣā locanenaṃ dṛṣṭā-pratītā cakṣurdaṣṭā 'iya'miti tāmeva pratyakṣāṃ nirdiśati, ramyate'syāmiti ratiḥsparśanādisambhogajanitā cittaprahlattiḥ, tasyāyamāśayaḥ-kathaṃ dṛṣṭaparityāgato'dṛṣṭaparikalpanayā''tmānaṃ vipralabheyamiti sūtrārthaḥ | punastadāśayamevābhivyañjayitumāhamū.(134) hatthāgayā ime kāmā, kāliyā je anāgayā|
ko jāṇai pare loe?, atthi vā natthi vā puno| vṛ. hasanti tenāvṛtya mukhaṃ ghnanti vā dhātyamaneneti hastastam āgatāḥ-prāptāḥ hastāgatāḥ, upamārtho'tra gamyate, tato hastāgatā iva svādhīnatayā, ka ete?, 'ime' pratyakṣopalabhyamānāḥ kāmyanta iti kāmā:-śabdādayaḥ, kadācidāgāmino'pyebaṃvidhā eva syurityāha-kāle sambhavantīti kālikā:-aniścitakālāntaraprāptayo ye 'anāgatā' bhāvijanmasambandhinaḥ, kathaṃ punaramī aniścitaprāptaya ityāha-'ko jāṇai'tti uttarasya punaḥśabdasyeha sambandhānat kaḥ punarjānāti?, naiva kaścit, yathā-paraloko'sti nāsti veti, ayaṃ cāsyāśayaḥ-paralokasya sukṛtādikarmaṇāṃ vā'stitvaniścaye'pi ko hi hastagataṃ dravyaṃ pādagāmi kariṣyati'ti nyāyataḥ ka iva hastāgatān kāmānapahāya kālikakāmārthaṃ yateta, tattvatastu paralokaniścaya eva na samasti, tatra pratyakṣasyāpravṛtteḥ, anumānasya tu pravṛttāvapi gopālaghaṭikādidhūmāgnayanumānavadanyathā'pyulambhanānniścāyakatvāsambhavānna tatastadastitvaniścayo nāstitvaniścayo vā, kintu sandeha eva, na tvayamevaṃ vivecayati-yathā'vāptā api kāmā durantatayā tyuktucitāḥ, durantatvaṃ ca teṣāṃ śalyaviṣādibhirudāharaṇeḥ pratītameva, tathā ca vakṣyati
"sallaṃ kāmā visaṃ kāmā, kāmā āsīvisovamā| vāme patthemāṇā, akāmā jaṃti duggati ||"