Uttarajjhayana v28.p204
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p204
- Language
- Sanskrit
v28.p204
201 prayacchāmi?, tena bhaṇṇati-majjha tameva gāmaṃ dehi jattha acchāmi, tena so dino, pacchā tena tammi paccaṃtagāme acchū rovio tuṃbīto ya, nipphannesu tuṃbāṇi gule siddhiuṃ taṃ guḍatuṃbayaṃ bhuktvā 2 gāyati sa
aṭṭamaṭṭaṃ ca sikhijjā, sikkhiyaṃ na niratthayaṃ |
aṭṭamaṭṭapasāeṇa, bhuṃjae guḍatuṃbayaṃ || tena tāni vaḍapattāṇi anaṭṭhāe chiddiyāṇi, acchīṇi puna aṭṭhāe pāḍiyāni | daṇḍamārabhata ityuktaṃ, tatkimasāvārambhamātra evāvatiṣṭhate ityāha-'bhūyagāma'ti bhūtā:-prāṇinasteṣāṃ grāma:samūhastaṃ vividhaiḥ prakāraihinasti-vyāpādayati, anena ca daṇḍatrayavyāpāra ukta iti sūtrārthaḥ || kimasau kāmabhogānurāgeṇaitāvadeva kurute ? utānyadapītyāhamū. (137) hiṃse bāle bhusāvāī, māīle pisune saḍhe|
bhuṃjamāṇe suraṃ maṃsaṃ, seyameyaṃti mantrai| vṛ. hiṃsanaśīlo hiṃstraḥ anantaroktanītyā, tathaivaṃvidhaśca sannasau 'bālaḥ' uktarūpo 'mṛṣāvādī'ti alīkabhāṣaṇaśīlaḥ, 'māīlle'tti māyā-paravañcanopāyacintā tadvān, 'piśunaḥ' paradoṣodghāṭaka: 'śaṭhaḥ' tattannepathyādikaraṇato'nyathābhūtamātmānamanyathā darśayati, maṇḍikacauravat, ata eva ca bhuñjānaḥ 'surāṃ' madyaṃ 'māṃsaṃ' piśitaṃ 'śreyaḥ' praśasyatarametaditi manyate, upalakṣaṇatvāt bhāṣate ca-'na māṃsabhakṣaṇe doṣo, na madye na ca maithuna' ityādi, tadanena manasā vacasā kāyena cāsatyatvamasyoktāmiti sūtrārthaḥ || punastadvaktavyatāmevāhamū.(138) kāyasā vayasā matte, vitte giddhe ya itthisu|
duhao malaṃ saṃciṇai, sisunāguvva maṭṭiyaṃ | vṛ.'kāyasa'tti sūtratvāt kāyena-śarīraṇe vacasā-vācā upalakṣaṇatvāt manasā ca 'matto' dṛptaḥ, tatra kāyamatto madāndhagajavat yatastataḥ pravṛttimān, yadvā'ho'haṃ balavān rūpavān veti cintayan vacasā svaguṇān khyāpayan aho'haṃ susvara ityādi vā cintayan, manasā ca madādhmātamānasa: aho'hamavadhāraṇāśaktimāniti vā manvāno vitte' dravine 'gṛddho' gṛddhimān, caśabdo bhinnakramaḥ, tataḥ strīṣu ca gṛddhaḥ, tatra vitte gṛddha iti adattādānaparigrahopalakṣaṇaṃ, tadbhāvabhāvityāttayoḥ, strīṣu gṛddha ityanena maithunāsevitvamuktaṃ, sa hi striyaḥ saṃsārasarvasvabhūtā iti manyate, tathā ca tadvacaḥ
"satyaṃ vacmi hitaṃ vacmi, sāraṃ vacmi punaḥ punaḥ |
asminnasāre saṃsāre, sāraṃ sāraṅgalocanāḥ||" tadabhiratimāṃśca maithunāsevyeya bhavati, sa evaṃvidhaḥ kimityāha-'duhato'tti dvidhā-dvābhyāṃ rāgadveṣātmakābhyāṃ bahirantaḥ pravṛttyātmakābhyāṃ vā prakārābhyāṃ, sūtratvādvividhaṃ vā ihalokaparalokavedanīyatayā puṇyapāpātmakatayā vā, 'mūlam' aṣṭaprakāraṃ karma 'saṃcinotti' bandhāti, ka iva kimityāha-'śiśunāgo' gaṇḍūpado'lasa ucyate, sa iva mṛttikāṃ, sa hi snigdhatanutayā bahī reṇubhiravaguṇḍayate, tāmeva cāśnīte iti bahirantaśca dvidhāpi malamupacinoti, tathā'yamapi, etaddṛṣṭāntābhidhāne tvayabhiprāyo-yathā'sau bahirantaścopacitamalaḥ kharataradivākarakaranikara
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit