Uttarajjhayana v28.p208
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p208
- Language
- Sanskrit
v28.p208
rūpasya ca teṣvasambhavāt, ‘viṣamam' atidurlakṣatayā'tigahanaṃ visadṛśaṃ vā śīlameṣāṃ viṣamaśīlā:, ke te? - bhikṣav:, na hi sarve'pyanidānino'vikalacāritriṇo vā tatkālaṃ mriyante jinamatapratipannā api, tīrthāntarīyāstu dūrotsāritā eva, teṣu hi gṛhiṇastāvadatyantaṃ nānāśīlā eva, yataḥ -- kecidgṛhāśramapratipālanameva mahāvratamiti pratipannāḥ, anye tu sapta śikṣāpadaśatāni gṛhiṇāṃ vratamityādyanekadhaiva bruvate, bhikṣavo'pyatyantaṃ viṣamaśīlā eva, yatasteṣu keṣāñcitpañcayamaniyamātmakaṃ vratamiti darśanam, apareṣāṃ tu kandamūlaphalāśitaiva iti, anyeṣāmātmatattvaparijñānameveti visadṛśaśīlatā, na ca teṣu kvacidavikalacāritrasambhava iti sarvatra paṇḍitamaraṇābhāva iti sūtrārthaḥ || viṣamaśīlatāmeva bhikṣūṇāṃ samarthayitumāha
saṃti egehi bhikkhūhiṃ, gāratthā saṃjamuttarā |
gāratthehi ya savvehiṃ, sāhavo saṃjamuttarā ||
vṛ. ‘santi' vidyante, ekebhyaḥ' kupravacanebhyo bhikṣubhyaḥ 'gārattha 'tti sūtratvādagārasthāḥ saṃyamena-deśaviratyātmakenottarāḥ - pradhānāḥ saṃyamottarāḥ, kupravacanabhikṣavo hi jīvādyāstikyādapi bahiṣkṛtāḥ sarvathā'cāritriṇaśceti kathaṃ na samyagdṛśo deśacāritriṇo gṛhiṇastebhyaḥ saṃyamottarāḥ santu ?, evaṃ satyagārastheṣveva tadastvityata āha- 'agārasthebhyaśca sarvebhya' iti anumativarjasarvottama deśaviratiprāptebhyo'pi sādhavaḥ saṃyamottarāḥ, paripūrṇasaṃyamatvāteṣāṃ tathā ca vṛddhasampradāyaḥ-ego sāvago sāhuṃ pucchati -sāvagāṇaṃ sāhūṇaṃ kimaṃtaraṃ ?, sāhuṇā bhaṇṇatisarisavamaṃdaraṃtaraṃ, tato so āulīhūṇo puṇo pucchati-kuliṃgīṇaṃ sāvagāṇa ya kimaṃtaraṃ ?, tena bhaṇṇati-tadeva sarisavamaṃdaraṃtaraṃti, tato samāsāsito, jato bhaṇiyaṃ
,
"desekkadesavirayā samaṇāṇaṃ sāvagā suvihiyāṇaṃ |
jesiṃ paramāsaṃḍā satimaṃpi kalaṃ na agghaṃti || "
tadanena teṣāṃ cāritrābhāvadarśanena paṇḍitamaraṇābhāva eva samarthita iti sūtrārthaḥ | nanu kupravacanabhikṣavo'pi vicitraliṅgadhāriṇa eveti kathaṃ tebhyo 'gārasthāḥ saṃyamottarāḥ, ata āhamū. (149 ) cīrājinaṃ nigiṇiṇaṃ, jaḍī saṃghāḍi muṃḍiṇaṃ |
eyāiṃpi na tāyaṃti, dussīlaṃ pariyāgataṃ ||
vṛ. cīrāṇi ca - cīvarāṇi ajinaṃ ca-mṛgādicarma cīrājinaṃ 'nigininaṃ 'ti sūtratvānnāgnyaṃ 'jaḍi 'tti bhāvapradhānatvānnirdeśasya jaṭitvaṃ, saṅghāṭī-vastrasaṃhatijanitā 'muṃḍiṇaṃ 'ti yatra śikhā'pi svasamayaṃtaśchidyate, tataḥ prāgvat muṇḍitvaṃ, 'etānyatī 'ti nijanijaprakriyāviracitavrativeṣarūpāṇi liṅgānyapi kiṃ punargārhasthyamityapiśabdārthaḥ, kimityāha - naiva trāyate bhavādduṣkṛtakarmaṇo veti gamyate kīdṛśam ? - 'duḥśīlaṃ ' durācāraṃ 'pariyāgayaṃ' ti paryāyāgataṃpravrajyāparyāyaprāptam, ārṣatvācca yākārasyaikasya lopa:, yadvā- 'dussīlaṃpariyāgayaṃ 'ti makāro'lākṣaṇikaḥ, tato duḥśīlameva duṣṭaśīlātmakaḥ paryāyastamāgataṃ duḥśīlaparyāyāgataṃ, na hi kaṣāyakaluṣacetaso bahirbakavṛttiratikaṣṭaheturapi narakādikugatinivāraṇāyālaṃ, tato na liṅgadhāraṇādi viśiṣṭaheturiti sūtrārthaḥ | āha- kathaṃ gṛhādyabhāve'pyamīṣāṃ durgatiriti ?, . ucyatemū. (150 ) piṃḍolae va dussīlo, naragāo na muccai |
-
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit