Uttarajjhayana v28.p207
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p207
- Language
- Sanskrit
v28.p207
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-5/145 vṛ. 'etad' anantarameva duṣkṛtakarmaṇāṃ paralokādvibhyatā yanmaraṇamuktaṃ tadakāmamaraṇaṃ, bālānāmeva, tuśabdasyaivārthatvāt, ‘praveditaṃ' prakarṣeṇa pratipāditaṃ, tīrthakṛdgaṇadharādibhiriti gamyate| paṇḍitamaraṇaprastāvanārthamāha-'etto'tti ito'kāmamaraṇādanantaraṃ 'sakāmamaraṇaṃ paṇḍitānāṃ sambandhi 'śṛṇuta' ākarṇayata 'me' mama, kathayata ityupaskāraḥ iti sūtrārthaḥ | yathāpratijñātamāhamū.(146) maraṇaṃpi sapunnāṇaṃ, jahā me tamanussuyaṃ|
vippasanamanāghāyaṃ, saṃjayāṇaṃ vusīmao|| vṛ.maraṇapiāstāṃ jīvitamityapiśabdārthaḥ, 'puṇa karmaṇi śubhe'ityasmāddhātoḥ 'uṇādayo bahula' miti bahulavacanādbhāve kyapi puṇyam, utptaṃ hi
"puna karmaṇi nirdiṣṭaḥ śubhaviśeṣaprakāśako dhāturayam|
bhāvapratyayayogādvibhaktinirdeśasiddhametadrapam||" saha tena vartanta iti sapuṇyāsteṣāṃ na tvanyeṣāmapuṇyavatāṃ, kiṃ sarvamapi?, netyāha-'yathā' yena prakāreṇa 'me' mama, kathayata iti gamyate, tadityupakṣeyaḥ, tatropāttam 'anuśrutam' avadhāritaṃ, bhavadbhiriti śeṣaḥ, suṣṭhu prasanna maraṇasamaye'pyakaluṣaṃ kaṣāyakāluṣyāpagamān manaḥ-ceto yeṣāṃ te suprasannamanasa: mahāmunayasteṣāṃ khyātaṃ-svasaṃvedanataḥ prasiddhaṃ suprasannamana:khyātaṃ, yadvā-'suppasannehi akkhāyaṃ' atra ca suṣṭha prasannaiḥ-pāpapaṅkāpagamanenātyantanirmalībhūtaiḥ, śeṣatīrthakṛdbhiriti gamyate, ākhyātaṃ|
paṭhyate ca 'vippasaṇṇamanāghāyaṃ'ti, tatra caviśeṣeṇa vividhairvā bhāvanādibhiḥ prakāraiḥ prasannāmaraṇe'ppapahatamohareṇutayā'nākulacetaso viprasannāḥ, tatsambandhi maraṇamapyupacārā-dviprasannaṃ, na vidyate āghātaḥ tathāvidhayatanayā'nyaprāṇināmātmanaśca vidhivat saṃlikhitaśarīratayā yasmistadanāghātaṃ, keṣāṃ punaridam?, ucyate-'saṃyatānāṃ' samiti-samyagyatānāṃ-pāpoparatānāṃ, cāritriṇāmityarthaḥ, vusīmato'tti, ārṣattvāvaśyavatāṃ vaśya ityāyattaḥ, sacehātmā indriyāṇi vā, vaśyāni vidyante yeṣāṃ te amī vaśyantaḥ teṣām ayamapara: sampradāyārthaḥ-vasaṃti vā sāhuguṇehi vusīmaṃtaḥ, ahavā vusīmā-saṃviggā tesiṃ'ti etaccārthāt paṇḍitamaraṇameva, tato'yamarthaḥyathaitat saṃyatānāṃ vaśyavatāṃ viprasannamanāghātaṃ ca sambhavati, na tathā'puṇyaprāṇinām| 'ante samāhimaraṇaṃ abhavvajīvā na pāveṃti'tti vacanāt, viśiṣṭayogyatābhājāmeva tatprāptisambhavāditi mū.(147) na imaṃ savvesu bhikkhūsuṃ, na imaṃ savvesu gārisu|
nānāsīlā ya gāratthā, visamasīlā ya bhikkhūṇo| vṛ. 'ne' tyavadhāraṇaphalatvādvākyasya naiva 'ida'miti paṇḍitamaraṇaṃ 'savvesu bhikkhūsu'tti sūtratvāt sarveṣāṃ bhikṣūṇāṃ paradattopajīvināṃ vatināmitiyāvat, kintu keṣāñcideva paropacitapuṇyānubhāvavatāṃ bhāvabhikṣūṇāṃ, tathā ca gṛhasthānāṃ durāpāstameva, ata evāha-nedaṃ paṇḍitamaraṇaṃ 'savvesu gārisutti sarveṣāmagāriṇā gṛhiṇāṃ, cāritriṇāmeva tatsambhavāt, tathātve ca teṣāmapi tattvato yatitvād, ubhayatra viṣayasaptamyantatayā vā neyaṃ, yathā caitadevaṃ tathopapattita āha-nānāanekavidhaṃ śīlaṃ-vrataṃsvabhāvovā yeṣāṃ te nānāśīlā: 'agārasthā' gṛhasthāḥ teṣāṃ hi naikarūpameva śīlaṃ kintvanekabhaṅgasambhavādanekavidhaṃ, deśaviratirūpasya tasyānekadhā'bhidhānāt, sarvavirati
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit