Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p210

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p210

Language
Sanskrit

v28.p210

207 yakṣaiḥ salokatā yakṣasalokatā tām, iyaṃ ca devagatāveva bhavatītyarthādeva gatimiti, anena ca paṇḍitamaraṇāvasare'pi prasaṅgato bālapaṇḍitamaraṇamuktamiti sūtrārthaḥ || mū.(153) aha je saṃvuḍe bhikkhū, duṇhamegayare siyā|
savvadukkhapahīṇe vā, devaṃ vāvi mahiḍḍie| vṛ. athe' tyupapradarśane 'ya' ityanuddiṣṭanirdeśe 'saṃvṛt' iti pihitasamastāśravadvāra: 'bhikṣu'riti bhāvabhikṣuḥ,sacadvayoranyatara:-ekataraḥ 'syāt' bhaveda,yayordvayoranyatara: syāt tāvāha-sarvāṇiaśeṣāṇi yāni duḥkhāni kṣutpipāseṣṭaviyogāniṣṭasaṃyogādīni taiḥ prakarṣaṇa-punaranutpattyātmakena hīno-rahitaḥ sarvaduḥkhagrahīṇaḥ, syāditi sambandhaḥ, yadvā-sarvaduḥkhāni prahīṇānyasyeti sarvaduḥkhagrahīṇa: āhitāgnyoderākṛtigaṇatvāt niṣṭhāntasya paranipātaḥ, sa ca siddha eva, tataḥ sa vā devo vā, apiḥ sambhāvane, sambhavati hi saṃhananādivaikalyato muktyanavāptau devo'pi syāditi, kīdṛg?-mahatī ṛddhiḥ-sukhādisampadasyeti mahaddhika iti sūtrārthaḥ || āha-gṛhṇīmo devo vā syāditi, yatra cāsau devo bhavati tatra kīdṛśā āvāsā:? kīdṛśāśca devā? ityāha.mū.(154) uttarāī vimohāī, juimaṃtāṇupuvvaso|
samāinnāi jakkhehi, āvāsāi jasaṃsiṇo|| mū. (155) dīhāuyā dittimaṃtā, samiddhā kāmarūviṇo|
ahuṇovavannasaṃkāsā, bhujjo accimālippabhā| vṛ.'uttarā' uparivartino'nuttaravimānakhyāḥ, sarvoparivartitvātteṣā, vimohā ivālpavedādimohanīyodayatayā vimohāḥ, athavā moho dvidhā-dravyato bhāvataśca, dravyato'ndhakāro bhāvataśca mithyādarśanādiḥ, sadvividho'pi satataratnodyotitatvena samyagdarśanasyaiva ca tatra sambhavena vigato yeṣu te vimohāḥ, dyutiḥ-dīptiranyātiśāyinī vidyate yeṣu te dyutimantaḥ, anupuvvaso'tti prāgvadanupūrvataḥ krameṇa vimohādiviśeṣaṇaviśiṣṭāḥ, saudharmādiṣu hyanuttaravimānāvasāneṣu pūrvapūrvāpekṣayā prakarṣavantyeva vimohatvādīni, 'samākīrṇā' vyāptā ‘yakṣaiḥ' deveḥ, ā-samantādvasanti teṣvityāvāsāḥ, prākṛtatvācca sarvatra napuṃsakatayā nirdeśaḥ, devāstu tatra 'yaśasvinaḥ' ślāghānvitāḥ, dīrghasāgaropamaparimitatayā āyureṣāmiti dīrghāyuṣaḥ, 'ṛddhimanto' ratnādisampadupetāḥ 'samiddhā' atidīptāḥ, kāmarūpiṇaḥ' kāmaḥ-abhilāṣastena rūpāṇi kāmarūpāṇi tadvantaḥ, vividhavaikriyaktyanvitā ityarthaḥ, na caitadanuttareṣvanupapanna viśeṣaṇamiti vācyaṃ, vikaraṇaśaktestatrāpi sattvāt, 'adhunāpapannasaṅkāśāḥ' prathamotpannadevatulyāḥ, anuttareṣu hi varṇadyutyādi yāvadāyūstulyameva bhavati, bhūyo'cimāliprabhā' iti, bhūyaḥśabdaḥ prācurye, tataḥ prabhūtādityadīptayo na ṭekasyaivādityasya tādṛśī dyutirastīti bhūyograhaṇamiti sūtrārthaḥ || upasaṃhartumāha.. mū.(156) tāni ṭhāṇāi gacchaṃti, sikkhittā saṃjamaṃtavaṃ|
bhikkhāe vā gihatthe vā, je saṃtiparinivvuḍā|| vṛ. 'tāni' abhihitarūpāṇi tiṣṭhantyeṣu sukṛtino jantava iti sthānāni-āvāsātmakāni 'gacchanti' yānti, upalakṣaṇatvādgatā gamiṣyanti ca, upalakṣaṇaṃ caitat saudharmādigamanasya, tatrāpi teṣāṃ keṣāñcidgamanasambhavāt, 'śikṣitvā' abhyasya saṃyama' saptadeśabhedaṃ tapo' dvādaśa

___

Linked texts (1)