Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p218

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p218

Language
Sanskrit

v28.p218

-
adhyayanaṃ-6,[ni. 241]
215 - vṛ. krodhaḥ' aprītilakṣaṇaḥ, 'mānaḥ' ahamitipratyayahetuḥ, 'māyā' svaparavyāmohotpādakaṃ śāṭyaṃ, 'lobho' dravyādyabhikāṅkṣā, 'prema' priyeṣu prītahetuḥ, tathaive'tyāntaragrantharūpa eva, ko'sau?, 'doṣaśca' upaśamatyāgātmako vikāro, dveṣa ityarthaḥ | iha ca yadyapi prema māyālobharūpaṃ dveṣaśca krodhamānātmakaḥ tathāpi tayoḥ pṛthagupādānu kathañcit sāmānyasya viśeṣebhyo'nyatvakhyāpanārthaṃ, 'mithyātvaṃ' tattvārthāśraddhānaṃ, tacca ṣaḍbhiḥ sthānairbhavati, tāni ca nāsti na nitya ityādīni, taduktam
"natthi na nicco na kaṇati kayaṃ na veeti natthi nevvāṇaṃ|
natthi ya mokkhovāo chammicchattassa ṭhāṇāiṃ||" 'vedaḥ' strīvedādistridhā, 'aratiḥ' saṃyame'prītiḥ, ratiḥ' asaṃyame prītiḥ, āha ca
___ "itthīveyāīo tiviho veo ya hoi boddhavvo|
aratī ya saṃjamaṃmī hoi ratī saṃjame yāvi ||" 'hāso' vismayādiṣu vakravikāśātmakaḥ, 'śoka' iṣṭaviyogāt mānasaṃ duḥkhaṃ, 'bhayam' ihalokabhayādi saptadhā, tathā cāha
"ihaparaloyādāne ājīvasiloya taha akamhā ya| maraṇabhayaṃ sattamayaṃ vibhāsameesi vocchāmi ||1|| ihalogabhayaṃ ca imaṃ jaṃ manuyāio sarisajāīo|
bīhei jaṃtu parajāiyāṇaṃ paraloyabhayamevaṃ ||2|| āyāṇattho bhaṇṇati mā hīrijjatti tassa jaṃ bīhe| __ āyāṇabhayaṃ taṃ tū ājīvome na jīve'haṃ ||3|| asilogabhayaṃ ayaso hoti akamhābhayaṃ tu animittaṃ |
mariyavvassa ubhīe maraṇabhayaṃ hoi eyaṃ tu ||4||" 'jugupsā' asnānādimalinatasādhuhīlanā, tathā cāha-aṇhāṇamāiehiṃ sādhuṃ tu duguṃchati duguṃche'ti gāthārthaḥ | sāmprataṃ bāhyagranthabhedānāhani.[ 242] khettaṃ vatthū dhaṇadhannasaṃcao mittanāisaṃjogo|
___jāṇasayanāsanāni adāsīdāsaṃ ca kuviyaṃ ca || vṛ. kṣetraṃ'setvādi, 'vāstu khātādi, dhanaṃ-hariṇyādi, dhānyaṃ ca -śālyādi tayoḥ sañcayorāśirdhanadhānyasañcayaḥ, mitrāṇi ca-sahavaddhitāni jñātayaśca-svajanāḥ taiḥ saṃyogaḥ-sambandho mitrajñātisaṃyogaḥ, yānāni ca-śibikādīnī śayanāni ca-palyaṅkādīni āsanāni casiṃhāsanādīni yānaśayanāsanāni, caḥ samuccaye, dāsyaḥ-aṅkapatitāḥ dāsā api tathāvidhā eva anayoḥ samāhāraḥ, caḥ prāgvat, 'kuviyaṃ ca'tti kupyaṃ ca-vividhaṃ gṛhopaskarātmak | atra ca dhanadhānyasañcayo mitrajñātisaṃyogaśceti dvau śeṣāścāṣṭeti daśavidho bāhyagrantha iti gāthārthaḥ || ni.[ 243] sāvajjagaṃthamukkā abhitarabāhireṇa gaṃtheṇa |
esā khalu nijjuttī khuḍḍāganiyaṃṭhasuttassa| vṛ.sahāvadyena-doṣeṇa vartata iti sāvadyaḥ sacāsau granthaśca sāvadyagranthastena muktāḥ sāvadya

Linked texts (1)