Uttarajjhayana v28.p239
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p239
- Language
- Sanskrit
v28.p239
-
236
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-7/206 prāgvat 'narake' sīmantakādāvupalakṣaṇatvāt anyatra vā durgatāvutpadyate || mū.( 207) dhīrassa passa dhīrattaṃ, savvadhammānuvattiṇaye|
. ciccā adhammaṃ dhammiṭṭe, devesu uvavajjāi| vṛ. tathā dhī: buddhistayā rājata iti dhīra:-dhīmān parīṣahādyakṣobhyo vā dhīraḥ tasya paśya' prekṣasya 'dhīratvaṃ' dhīrabhāvaṃ, sarvaṃ dharmaṃ kṣāntyādirūpamanuvartate tadanukūlācāratayā svīkuruta ityevaṃśīlo yastasya sarvadharmānuvartinaḥ, dhīratvamevāha-'tyaktvā' hitvā adharmaviṣayābhiratirūpamasadācāru 'dhammiṭe'tti iṣṭa dharmā, yadivā-atiśayena dharmavāniti, iṣṭhani "vinmatoluṃgi" ti matublope dharmiṣṭha iti, deveṣūpapadyata ityāha| yataścaivamato yadvidheyaṃ tadāhamū. ( 208) tuliāṇa bālabhāvaṃ, abālaṃ ceva paṃḍie|
caiūṇa bālabhāvaṃ, abālaṃ sevae munī|| vṛ. 'tolayitvā' iha prāgvat 'bālabhāvaṃ' bālatvam 'abālaṃ'ti bhāvapradhānatvānnirdeśasyābālatvaṃ dhīratvaṃ, 'caḥ' samuccaye, eveti prākṛtatvādanusvāralopaḥ ‘evam' anantaroktaprakāreṇa 'paṇḍitaḥ' buddhimāna tyaktvā 'bālabhāvaṃ' bālatvam 'abālaṃ'ti abālatvaṃ 'sevate anutiṣṭhati ‘muniḥ' yatiriti sūtratrayārthaḥ | iti:' parisamāptau, bruvīmīti pūrvavat| ukto'nugamaḥ, samprati nayāḥ, te'pi prāgvadeveti sūtrārthaḥ||
adhyayanaṃ 7-samāptam muni dīparatnasāgareṇa saṃśodhitā sampāditā uttarādhyayanasūtre saptamāmdhyayanasya bhadrabāhusvāmiracitā niyuktiḥ evaṃ śāntyācāryaracitā ṭīkā parisamāptā|
(adhyayanaṃ - 8 kāpilīyaṃvṛ. vyākhyātaṃ urabhrīyākhyaṃ saptamamadhyayanaṃ, sampratyaṣṭamamārabhyate, asya cāyamabhisambandhaḥanantarādhyayane rasagṛddherapāyabahulatvamabhidhāya tattvāga uktaḥ, sa ca nirlobhasyaiva bhavatīti iha nirlobhatvamucyate, ityanena sambandhenāyātasyāsyādhyayanasyānuyogadvāracarcā prāgvad yāvannāmaniṣpannanikṣepe kāpilīyamiti nāma, ataḥ kapilanikṣepamāhani.[ 250] nikkhevo kavilaṃmī cauvviho duvviho ya davvaṃmi|
āgamanoāgamao noāgamao ya so tiviho || vṛ. 'nikṣepaḥ' nyāsaḥ ‘kapile' kapilaviṣayaḥ 'caturvidhaḥ' catuṣprakāro nāmasthāpanādravyabhāvabhedāt, tatrādye pratīte, 'dvividhaḥ' dvibhedo bhavati 'dravya' iti dravyaviṣayaḥ dvaividhyamevāhaāgatamo noāgamataḥ, tatrāgamato jñātā'nupayukto noāgamataśca sa 'trividhaḥ' tribheda iti ni.[ 251] jāṇagasarīrabhavie tavvatiritte ya so puno tiviho |
egabhaviabaddhāua abhimuhuo nāmagoe a|| vṛ.kapilaśabdārthajñaśarīraṃpaścātkṛtaparyāyaṃ jñaśarīramityucyate, tadeva dravyakapilo, 'bhaviya'tti bhavyaśarīraṃpuraskṛtakapilaśabdārthajñatātmakaparyāyaṃ dravyakapilaḥ, tadvyatiriktaśca, sa tadvyatiriktadravyakapilaḥ punaḥ 'trividhaḥ' tribhedaḥ, traividhyamevāha-ekabhaviko baddhāyuṣko'bhimukha
___
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit