Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p250

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p250

Language
Sanskrit

v28.p250

247 jāo purisaṃ palobhittā khellaṃti jahā va dāsehiṃ|| __ vṛ. 'no' naiva rākṣasya iva rākṣasyaḥ-iva rākṣasya:-striyaḥ tāsu, yathā hi rākṣasyo raktasarvasvamapakarpanti jīvitaṃ ca prāṇināmapaharanti evametā api, tattvato hi jñānādīnyeva jīvitaṃ ca arthaśca (sarvasvaṃ) tāni ca tābhirapahiyanta eva, tathā ca hārila:--
"ghātoddhṛto dahati hutabhugdehamekaṃ narāṇā, matto nāgaḥ kupitabhujagaścaikadehaṃ tathaiva | jñānaṃ śīlaṃ vinayavibhavaudāryavijñānadehān, sarvānarthān dahati vanitā''muṣmikānaihikāṃśca ||" ___ 'gijjhejja'tti gṛhyayed-abhikāṅkṣāvān bhavet, kīdṛśīṣu ? - 'gaṃḍavacchāsu'tti gaṇḍagaḍu, iha copacitapiśitapiṇḍarūpatayā galatpūtirudhirārdratāsambhavācca tadupamatvādgaṇḍe kucāvuktau ve vakṣasi yāsāṃ tātsathābhūtāstāsu, vairāgyotpādanārthaṃ cetthamuktaṃ, tathā'nekāni-anekasaṅkhyāni cañcalatayā cittāni-manāṃsi yāsāṃ tā anekacittāstāsu, āha ca
"anyasyāṅke lalati viśadaṃ cānyamāliṅgaya śete,
anyaṃ vācā capayati hasatyanyamanyaṃ ca rauti| anyaṃ dveṣṭi spṛśati kaśati prāṇute vā'nyamiṣṭaṃ,
nāryo nṛtyattaḍita iva dhikra cañcalāścālikāśca ||" tathā 'jāo'tti yāḥ 'puruṣa' manuṣyaṃ, kulīnamapīti gamyate, 'pralobhya' tvameva me śaraṇaṃ tvameva ca prītikṛdityādikābhirvāgbhirvipratārya krīḍanti, 'jahā va'tti vāśabdasyaivakārārthatvād yathaiva dāsaiḥ, ehyāgaccha mā yāsīrityādivitathoktiprabhṛtibhiḥ kriḍābhirvilasantīti sūtrārthaḥ || punastāsāmevātiheyatāṃ darśayannāhamū. (227) nārīsu no pagijjhijjā itthīvippajahe anagāre|
dhammaca pesalaṃ naccā tattha ṭhavejja bhikkhu appāṇaṃ| vṛ. 'nārīṣu' strīṣu 'no' naiva 'pragṛdhyet' praśabda ādikarmaṇi tato gṛddhimārabhetāpi na, kiṃ punaḥ kuryāditi bhāvaḥ, 'itthī vippajahe'tti striyo vividhaiḥ prakarṣeṇa ca jahāti-tyajatīti strīviprajahaḥ, uṇādayo bahulamiti bahulavacanāccha:, yadvā-'itthi'tti striyo 'vippajahe'tti viprajahyāt, pūrvatra ca nārīgrahaṇānmanuṣyastriya evoktā, iha ca devatiryaksambandhinyo'pi tyājyatayocyante iti na paunaruktyamupadeśatvādvā, 'anagāraḥ' prāgvat, kiṃ punaḥ kuryādityāha'dharmameva' brahmacaryādirūpaṃ, casyāvadhāraṇārthatvāt, ‘peśalam' iha paratra caikāntahitatvenātimanojñaṃ jñātvā' avabudhya, 'tatra' iti dharme 'sthāpayet' niveśayed 'bhikṣuḥ' yatiḥ ātmānaṃ viṣayābhilāṣaniṣedhata iti sūtrārthaḥ || adhyayanārthopasaṃhāramāhamū. ( 228) ii esa dhamme akkhāe kavileṇaṃ ca visuddhapanneṇaṃ|
tarihiṃti je u kāhiti tehiṃ ārāhiyā duve logu || tibemi vṛ. 'iti' anena prakāreṇa 'eṣaḥ' anantaramuktarūpa: 'dharmaḥ' yatidharma: āṅiti sakalatatsvarūpābhivyāptyā khyātaḥ-kathitaḥ ākhyātaḥ, kenetyāha-'kapilena' ityātmānameva nirdiśati, pūrvasaṅgatikatvādamī madvacanataḥ pratipadyantāmiti, 'ca:' pūraṇe, 'viśuddhaprajñena' nirmalāvabodhena, ato'rthasiddhimāha- tarihiti'tti tariṣyanti, bhavārṇavamiti śeṣaḥ, 'ye' ityaviśeṣā

Linked texts (1)