Uttarajjhayana v28.p256

v28.p256

253 puṣpāṇi-kusumāni taiścitra:-kurbura: mañjarīpallavapuṣpacitrastaṃ, yadvā sahamañjarīpallavapuṣpairvartate yaḥ sa tathā citra-āścaryo 'nayoviśeṣaṇasamāsaḥ, 'samikkha'tti ārṣatvāt samīkṣate paryālocayati, anekārthatvādanīkurute vā, vartamānanirdeśaḥ prāgvat, yadvā samikkha'tti samaikṣiṣṭa samīkṣitavān 'dharma' yatidharma| yadā 'te' tvayā paitṛke' piturāgate rājye kṛtā-vihitāḥ kṛtyāni kurvanti-anutiṣṭhanti kṛtyakarā-niyogino bahavaḥ-prabhūtāḥ, tadaiva kṛtyakaratvaṃ svayaṃ tava kartumucitamāsīdityupaskāraḥ, 'teṣāmi'ti kṛtyakarāṇāṃ kṛtyaṃ-parāparādhaparibhāvanādi kartavyaṃ 'parityajya' vratāṅgīkārādapahāya adya 'kṛtyakaro' niyuktaka:-anyadoṣacintako 'bhavān' tvaṃ, kimiti jāta iti śepaḥ| tathā 'mokkhāya ghaḍasī'ti prākṛtatvānmokṣāya-mokṣārthaṃ ghaṭate' ceṣṭate, tathā attaṇissesakārae' tti ātmano niḥśeṣamiti-śeṣābhāvaṃ prakramāt karmaṇaḥ karotividhatta ityātmaniḥśeṣakārakaḥ, yadvā 'nissesa'tti niḥśreyaso mokṣastatkārako| __'mokṣamārga muktyadhyānaṃ 'pratipanneṣu' aṅgīkṛtavatsu sādhuṣu brahmacāriṣu 'ahiyatthaṃ'ti ahitārthaṃ nivārayan' niṣedhayan 'na doṣaṃ' parāpavādalakṣaṇamasyeti śeṣaḥ, vaktum' abhidhātumarhasi, yathā hi bhavān ahitānnivārayana, kathaṃ garhasītyādi, evaṃ namirapi adya kṛtyakaro bhavāniti kṛtyakaratvalakṣaṇādahitānivārayati, tathā durmukho'pi sañcayaṃ kiṃ karoṣi ? iti sañcayata evāhitāniṣedhayatīti nāyaṃ parāpavāda iti vaktumucitaṃ, yadvā-'ahiyatyaṃ nivārito'tti subbyatyayādahitārthānivārayantaṃ na 'doṣa'miti matublopāna doṣavantaṃ vaktumarhasi, tathā cārṣam"rūsaū vā paro nā vā, visaṃ vā pariyattau| bhāsiyavvā hiyā bhāsā, supakkhaguṇakāriyā||" ityavasito nāmaniṣpanno nikṣepaḥ, samprati sūtrālāpakaniṣpannasyāvasaraḥ, sa ca sūtre sati bhavatīti sūtrānugame sūtramuccāraṇīyaṃ, taccedammū. ( 229) caiūṇa devalogāo uvavanno mānusaṃmi logaṃmi|
uvasaṃtamohanijjo saratī porāṇiyaṃ jāiṃ|| vṛ. cyuttvā 'devalokāt' pratītāt, 'utpannaḥ' jātaḥ 'mānuṣe' mānuṣasambandhini 'loke' prāṇigaṇe upaśāntam-anudayaṃ prāptaṃ mohanīyaṃ-darśanamohanīyaṃ yasyāsāvupaśāntamohanīyaḥ 'smarati' cintayati, smetiśeṣaḥ, vartamānanirdeśo vā prāgvat, kāmityāha-'porāṇiya'ti purāṇāmeva paurāṇikī, vinayāditvāt ṭhak, cirantanīmityarthaḥ, 'jātim' utpatti, devalokādāviti prakramaḥ, tadgatasakalaceṣṭopalakṣaṇaṃ ceha jātiriti sūtrārthaḥ || tataḥ kimityāhamū. ( 230) jāiṃ saritu bhayavaṃ sahasaṃbuddho anuttare dhamme|
puttaṃ ṭhavittu rajje abhinikkhamati namī rāyā| vṛ. 'jātim' uktarūpāṃ smṛtvā, bhagaśabdo yadyapi dhairyādiṣvanekeṣu artheṣu vartate, yaduktaṃ
"dhairyasaubhāgyamāhātmyayaśo'rka śrutadhīśriyaḥ |
tapo'rthopasthapuṇyeśaprayatnatanavo bhagāḥ ||" iti, tathāpīha prastāvāguddhivacana eva gṛhyate, tato bhago-buddhiryasyāstīti bhagavān, sahattisvayamātmanaiva sambuddhaḥ-samyagavagatatattvaḥ sahasambuddho, nānyena pratibodhita ityarthaḥ, athavā 'sahasa'tti ārṣatvāt sahasā-jātismṛtyanantaraṃ jhagityeva buddhaḥ, kvetyāha-'anuttare' pradhāne