Uttarajjhayana v28.p26
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p26
- Language
- Sanskrit
v28.p26
uppāyavvayarahiyaṃ davvaṃ ciya nivviyāraṃti ||1|| āvibbhāvatirobhāvamettapariṇāmakāraṇamaciṃtaṃ|
niccaṃ bahurūvaṃpiya naḍovva vasaṃtarāvanno ||2||" (bhāvanaya āha-) samyag vivecyamāno'tra, bhāva evāvaśiṣyate |
pūrvāparaviviktasya, yatastasyaiva darśanam || tathāhi-bhāvaḥ paryāyaḥ, tadātmakameva ca dravyaṃ, tadatiriktamūrtikaṃ hi tada dṛśyamadṛśyaṃ vā?, yadi dṛśyaṃ, nāsti tadyatirekeṇa anupalabhyamānatvāt, kharaviṣāṇavat, na hi valitamīlitapaṭīkṛtatruṭitasavaṭitādivicitrabhavanabahirbhūtamiha sūtrādi dravyamupalabhyamasti, adṛśyamapi nāsti, tatsādhakapramāṇābhāvāt, paṣṭhabhūtavat. tataḥ pratisamayamudayavyayātmakaṃ svayaṃbhavanameva bhāvākhyamasti, uktaṃ ca
"bhāvatthaṃtarabhūyaṃ ki davvaṃ nāma? bhāva evāyaṃ |
bhavaṇaṃ paikkhaṇaṃ ciya bhāvavattī vivattī ya||" paramārthatastvayam-saṃviniṣṭhaiva sarvāpi, viṣayāṇāṃ vyavasthitiḥ | saṃvedanaṃ ca nāmādivikalaṃ nānubhūyate | tathāhi
ghaṭo'yamiti nāmaitat, pṛthubughnādinā''kṛtiḥ | mṛdravyaṃ bhavanaṃ bhāvo, ghaṭe dṛṣṭaṃ catuṣṭayam ||1||
tatrāpi nāma nākāramākāro nāma no vinā|| tau vinā nāpi cānyo'nyamuttarāvapi saṃsthitau ||2|| ___ mayūrāṇḍarase yadvadvarṇā nīlādayaḥ sthitāḥ|
sarve'pyanyo'nyamunmiśrāstadvannāmādayo ghaṭe||3|| itthaṃ caitat, parasparasavyapekṣitayaivāśepanayānāṃ samyagnayatvāt, itarathā 'utpādavyayadhrauvyayuktaṃ sadi'ti pratyakṣādipramāṇapratītasallakṣaṇānupapatteśca| kiñca-śabdādapi ghaṭādernāmādibhedarūpeṇaiva ghaṭādyarthe buddhipariṇāmo jāyate, ityato'pi nāmādicatūrūpataiva sarvasya vastunaḥ,
"nāmādibhedasaddatthabuddhipariṇāmabhāvao niyayaṃ |
jaṃ vatthu atthi loe caupajjāyaṃ tayaṃ savvaṃ ||" (tataśca)-catuṣkābhyadhikasyeha, nyāso yo'nyasya darśyate |
etadantargataḥ so'pi, jñātavyo dhīdhanānvitaiḥ ||1|| ityalaṃ prasaṅgena| samprati niyuktiranuśri(stri)yate-tatra nāmasthāpane āgamato noāgamataśca jñaśarīrabhavyaśarīrarūpaśca dravyasaṃyogaḥ sugama iti manvāno vyatiriktadravyasaṃyogamabhidhātumāha'dvividhastvi'ti dvividha eva, dravyeṇa dravyasya vā, 'sa'miti saṅgato yogaḥ saṃyogaḥ, saṃyogadvaividhyamevāha-saṃyuktameva saṃyuktakam-anyena saṃśliṣṭaṃ, tasya saṃyogo-vastvantarasambandhaḥ saṃyuktakasaṃyogo jñātavyaḥ, 'itaretara' iti itaretarasaṃyogaḥ, caḥ samuccaye 'eva:' avadhāraṇe, itthameva dvividhe eṣa saṃyoga iti gāthāsamāsārthaḥ | vistarārthaṃ tvabhidhitsuḥ 'yathoddeśaṃ nirdeśa' iti nyāyata: saṃyuktakasaṃyogaṃ bhedenāha
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit