Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p262

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p262

Language
Sanskrit

v28.p262

adhyayanaṃ-9,[ni. 279] sakāditvāt samāsaḥ, prākārasya viśeṣaṇaṃ, ata eva duḥkhena pradhṛpyate-parairabhibhūyata iti duṣpradharṣaḥ sa eva duṣpradharṣakastaṃ, paṭhanti ca-'khaṃti' niuṇaṃ pāgāraṃ tiguttiduppadhaṃsayaṃti, spaṣṭaṃ | mū. ( 249) dhanuṃ parakkama kiccā, jīvaṃ ca īriyaṃ sadā|
dhiiṃ ca keyaṇaṃ kiccā, sacceṇaṃ parimaṃthae | vṛ. itthaṃ yaduktaṃ 'prākārādīn kārayitve'ti tatprativacanamuktaṃ, samprati tu prākārāḍālakeṣvavaśyaṃ yoddhavyaṃ, tacca satsu praharaṇādiṣu pratividheye ca vairiṇi sambhavatyata āha'dhanuḥ' kodaṇḍaṃ 'parākramaṃ' jīvavīryollāsarūpamutsāhaṃ kṛtvā 'jīvāṃ ca' pratyañcāṃ ca 'īryām' īryāsamitimupalakṣaṇatvāccheṣasamitīśca 'sadā' sarvakālaṃ, tadvirahitasya jīvavīryasyāpyakiñcitkaratvāt, ‘dhṛtiṃca' dharmābhiratirūpāṃ ketanaṃ' śṛṅgamayadhanurmadhye kāṣṭhamayamuṣṭikātmakaṃ, nanu tadupari snāyunā nibadhyate idaṃ tu kena bandhanīyamityāha-'satyena' manaḥsatyādinā 'palimaṃthae'tti bandhīyāt, tataḥ kimityāhamū. ( 250) tavanārāyajutteṇaṃ, bhetūṇaṃ kammakaṃcuṃ|
munī vigasaṃgāmo. bhavāo parimuccati || vṛ. 'tapa:' ṣaḍvidhamāntaraṃ parigṛhyate, tadeva karma pratyabhibheditayā 'nārācaḥ' ayomayo bāṇastudyaktena prakramāt dhanuṣā, bhittvā' vidārya karma-jñānāvaraṇādi kañcuka iva karmakañcakastaṃ, iha karmakañcakagrahaṇenaivātmaivoddhato vairītyuktaṃ bhavati, vakṣyati ca-"appā mittamamittaṃ ca, duppaṭṭhiyasupaṭṭhiya'nti, karmaṇastu kañcakatvaṃ tadgatimithyātvādiprakṛtyudayavartinaḥ śraddhānagaramuparundhata ātmano dunivāratvāt, 'muniḥ' prāgvat, karmabhede jeyasya jitatvāt vigataḥ saṃgrāmo yasya yasmādveti vigatasaṃgrāmaḥ-uparatāyodhanaḥ san, bhavantyasmin śārīramānasāni duḥkhānīti bhavaḥ-saṃsārastasmāt parimucyate, etena ca yaduktaṃ-'prākāraṃkārayitve'tyādi, tatsiddhasādhanam, itthaṃ śraddhānagararakṣaṇābhidhānāt bhavataśca tattvatastadavijñateti coktaṃ bhavati, na ca bhavadabhimataprākāradikaraṇe sakalaśārīramānasakleśaviyuktilakṣaṇā muktivāpyate, itastu tadavāptirapīti sūtratrayārthaḥ|| mū.( 251)
eyamadvaṃnisāmittā0 || vṛ. evaṃ ca tenokte 'eya' sūtraṃ prāgvat |mū. ( 252) pāsāe kāraittā ṇaṃ, vaḍḍamāṇagihāṇi ya|
bālaggapoiyāo ya, tao gacchasi khattiyā|| vṛ. prasīdanti nṛṇāṃ nayanamanāṃsi yeṣu te prāsādāstān uktarūpān ‘varddhamānagṛhāṇi ca' anekadhā vāstuvidyā'bhihitāni 'vālaggapoiyātoya'tti deśīpadaṃ valabhīvācakaṃ, tato valabhīśca kārayitvā, anye tvākāśataḍāgamadhyasthitaṃ kṣullakaprāsādameva 'bālaggapoiyā ya'tti deśīpadābhidheyamāhuḥ, tatastāśca kriḍāsthānabhūtā: kārayitvā, tato'nantaraṃ gaccha kṣatriya ! | etena ca yaḥ prekṣāvān sa sati sāmarthya prāsādādi kārayitā yathā brahmadattādiḥ, prekṣāvāṃśca sati sāmarthya bhavān, ityādihetukāraṇayo:sūcanamakārīti sūtrārthaḥ || mū. (253)
eyamaṭuṃnisāmittā0||

Linked texts (1)