Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p261

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p261

Language
Sanskrit

v28.p261

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-9/243 piyaṃ na vijjaī kiṃci, appiyaṃpi na vijjai ||
vṛ. tyaktāḥ - parihatāḥ putrāśca sutāḥ kalatrāṇi ca dārā yena sa tathā tasya, ata eva 'nirvyāpārasya' parihṛtakṛṣipāśupālyādikriyasya 'bhikṣoḥ ' uktasvarūpasya 'priyam' iṣṭaṃ 'na vidyate' nāsti 'kiñcid' alpamapi, 'apriyamapi' aniṣṭamapi 'na vidyate' nāsti, priyāpriyavibhāgāstitve hi sati putrakalatratyāgaṃ na kuryādeva, tayorevātipratibandhaviṣayatvāditi bhāvaḥ, etena yaduktaṃ-nāsti kiñcaneti tatsamarthitaṃ, tat svakīyatvaṃ hi putrādyatyāgato'bhiṣvaṅgataḥ syāt sa ca niṣiddha iti, evamapi kathaṃ sukhena vasanaṃ jīvanaṃ vetyāha

bahuṃ khu munino bhaddaṃ, anagārassa bhikkhuṇo | savvato vippamukkassa, egaṃtamanupassao ||
vṛ. 'bahu' vipulaṃ 'khuḥ' avadhāraṇe, bahveva 'muneḥ' tapasvinaḥ 'bhadraṃ' kalyāṇaṃ sukhaṃ vā 'anagārasya' 'bhikṣoḥ' iti ca prāgvat, 'sarvataḥ ' bāhyādabhyantarācca, yadvāsvajanāt parijanācca 'vipramuktasya' iti pūrvavat, 'ekāntam' 'eko'ha' mityādyuktarūpaikatva bhāvanātmakam 'anupaśyataḥ' paryālocayata iti sūtradvayārthaḥ ||
eyamadvaṃ nisāmittā0 ||
258

vṛ. punarapi 'eya' sūtraṃ prāgavatmū. (246 )
pāgāraṃ kāraittā ṇaṃ, gopuraṭṭālagāṇi ya | ussūlae sayagghī ya, tato gacchasi khattiyā ||
vṛ. prakarṣeṇa maryādayā ca kurvanti tamiti prākārastaṃ- dhūlīṣṭakādiviracitaṃ kārayitvā' vidhāpya 'gopurāṭṭālakāni ca' tatra gobhiḥ pūryanta iti gopurāṇī- pratolīdvārāṇi, gopuragrahaṇamargalākapāṭopalakṣaṇama, aṭṭālakāniprākārakoṣṭhakoparivartīnī āyodhanasthānāni 'ussūlaya'tti svātikā parabalapātārthamuparicchāditagartā vā 'sayagdhīya'tti śataṃ dhnantīti śatadhnyaḥ, tāśca yantraviśeṣarūpāḥ ‘tataḥ’ evaṃ sakalaṃ nirākulīkṛtya 'gacchasī' ti tiṃvyatyayādgaccha, kṣatāntrāyata iti kṣatriyastatsambodhanaṃ he kṣatriya ! hetūpalakṣaṇaṃ cedaṃ sa cāyaṃ yaḥ kṣatriyaḥ sa purarakṣāṃ pratyavahitaḥ, yathoditodayādiḥ, kṣatriyaśca bhavān, śeṣaṃ prāgvaditi sūtrārthaḥ ||
,
mū. (247 ) eyamahaṃ nisāmittā0
vṛ. tataḥ 'eyaṃ' sūtraṃ prāgvatmū. ( 248 )
saddhaṃ nagariṃ kiccā, tavasaṃvaramaggalaṃ | khaṃtiṃ niuṇapāgāraṃ tiguttaṃ duppadhaṃsayaṃ ||
vṛ. 'śraddhāṃ' tattvarucirūpāśeṣaguṇādhāratayā 'nagarī' purīṃ 'kṛtvā' hṛdi vidhāya, anena ca praśamasaṃvegādīni gopurāṇi kṛtvetyupalakṣyate, argalākapāṭaṃ tarhi kimityāha- parighastatpradhānaṃ kapāṭamapyargaletyuktaṃ, tato'rgalām-argalākapāṭaṃ kṛtveti sambandhaḥ, prākāraḥ ka ityāha'kṣāṃti' kṣamāṃ nipuṇamiva nipuṇaṃ śatrurakṣaṇaṃ prati śraddhāvirodhyanantānubandhikopoparodhitayā 'prākāraṃ' śālaṃ, kṛtveti sambandhaḥ, upalakṣaṇaṃ caiṣāṃ mānādinirodhināṃ mārdavādīnāṃ, tisṛbhiḥ - aṭṭālakoccūlakaśataghnīsaṃsthānīyābhirmano guptyādibhirguptibhiḥ guptaṃ triguptaṃ, mayūravyaṃ

Linked texts (1)