Uttarajjhayana v28.p264
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p264
- Language
- Sanskrit
v28.p264
-
adhyayana-9,[ni. 279]
261 vidhāyinaḥ 'atra' ityasmin pratyakṣata upalabhyamāne manuṣyaloke 'vadhyante' nigaḍādibhiniyantryante 'mucyate' tyajyate 'kārakaḥ' vidhāyakaḥ, prakṛtatvādāmoṣaṇādīnāṃ, 'janaḥ' lokaḥ, tadanena yaduktaṃ prāg-'āmoṣakādyutsādanena nagarasya kṣemaṃ kṛtvā gaccheti, tatra teṣāṃ jñātumaśakyatayā kṣemakaraṇasyāpyaśakyatvamuktaṃyattu ‘yaḥ sadharmetyādi' sūcitaṃ, tatrāparijñānato'naparādhināmapi daṇḍamādadhatāṃ sadharmanṛpatitvamapi tāvaccintyamityasiddhatā hetoriti sūtrārthaḥ || . mū.(259)
eyamaṭuṃnisāmittā0 || vṛ. 'eya' sūtraṃ prāgvat, navaramiyatā svajanāntaḥpurapurādiprāsādanṛpatidharmaviṣayaḥ kimasyābhiṣvaṅgo'sti ? netī veti vimṛśya samprati dveṣābhāvaṃ vivektumicchavijigīṣutāmūlatvāt dvaṣasya tāmeva parīkṣitukāmaḥ śakra idamuktavānmū. (260) je kei patthivā tubbhaṃ, nānamaṃti narāhivā|
vase te ṭhāvaittā ṇaṃ, tao gacchasi khattiyā ! || vṛ.ye kecit iti sāmastyopadarśakaṃ 'pārthivāḥ' bhūpālāḥ, 'tubbhaṃti tubhyaṃ 'nānamanti' na maryādayā pravībhavanti, tubhyamiti ca namatiyoge'pi caturthīdarśanāt, ‘mātre pitre ca savitre ca namāmī' tyādivadaduṣṭameva, paṭhyate ca-'tubbhaṃ'ti, tatra ca taveti śeṣavivakṣayā ṣaṣṭhī, narāhivā' ityatra akāro isvadīrghā mitha' itilakṣaṇāt, tataśca he 'narādhipa!' nṛpate! 'vaśe' ityātmāyattau 'tāni'ti anānamatpārthivān ‘sthāpayitvā' niveśya kṛtvetiyāvat, tato gaccha kṣatriya ! ihāpi yo nṛpatiḥ so'namatpārthivanamayitā, yathā bharatādiḥ, ityādihetukāraṇe arthata: ākṣipte iti| mū.(261)
eyamaṭuṃnisāmittā0|| vṛ. evaṃ tu surapatinokte 'eya' sūtraṃ prāgvatmū. ( 262) jo sahassaṃ sahassāṇaṃ, saṃgāme dujjae jine |
egaṃ jinejja appāṇaṃ, esa se paramo jao| vṛ. 'ya' ityanuddiṣṭanirdeśe 'sahasraṃ' daśaśatātmakaṃ sahasrāṇāṃ prakramāt subhaṭasambandhināṃ 'saṃgrāme' yuddhe 'durjaye' durāpaparaparibhave 'jayed' 'abhibhavet, sambhāvane liṭ, 'ekam' advitīyaṃ 'jayed' yadi kathañcijjīvavīryollāsato'bhibhavet, kam?-'ātmānaṃ' svaṃ, durācārapravṛttamiti gamyate, 'eṣaḥ' anantaroktaḥ, 'se' iti tasya jetuḥ subhaṭadaśaśatasahasrajayāt 'paramaḥ' prakṛṣṭaḥ 'jayaḥ' pareṣāmabhibhavaḥ, tadanenā''tmana evātidurjayatvamuktaṃ, mū. ( 263) appāṇameva jujjhāhi, kiṃ te jujjheṇa bajjhao?|
appāṇameva appāṇaṃ, jiṇittā suhamehati|| vṛ.tathā ca-'appāṇameva'-tti tṛtīyārthe dvitīyā, tataścā''tmanaiva saha 'yudhyasva' saṃgrāma kuru, yadvā yuddherantarbhāvitaṇyarthatvāt yudhyasveti yodhayasva, kam?-ātmānaṃ, ihāpyātmanaiva saheti śeṣaḥ, kiṃ?, na kiñcidityarthaḥ, 'te' tava 'yuddhena' saṃgrāmeṇa, 'bāhyata' iti bāhyaṃ pārthivādikamāśritya, yadivā bāhyata iti tṛtīyārthe tasiḥ, tato bāhyena yuddheneti sambadhyate, evaṃ ca 'appāṇameva'tti ātmanaivānyavyatiriktenā''tmānaṃ svaṃ jaitta'ti jitvā 'sukham' aikāntikātyantikamuktisukhātmaka ‘edhate' ityanekārthatvāddhātūnāṃ prāpnoti, athavā 'suhamehae'tti
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit