Uttarajjhayana v28.p272
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p272
- Language
- Sanskrit
v28.p272
adhyayana 10 dumapatrakaṃ
vṛ. vyākhyātaṃ namipravrajyākhyaṃ navamamadhyayanam, adhunā daśamamadhyayanamārabhyate, asya cāyamabhisambandhaḥ-ihānantarādhyayane dharmacaraṇaṃ prati niṣkampatvamuktaṃ taccānuśāsanādeva prāyo bhavati, na ca tadupamāṃ vinā spaṣṭamiti prathamata: upamādvāreṇānuśāsanābhidhāyakamidamadhyayanam, anena sambandhenāyātasyāsyādhyayanasyānuyogadvāra catuṣṭayamupadarśyate, yāvannāmāniṣpannanikṣepe drumapatrakamiti dvipadaṃ nā, ato drumasya patrasya ca nikṣepamāhanikkhevo udumaṃmi cauvviho 0 || jaga sarīramavi0 dumayāunāmagoyaṃ veyaṃto bhāvao dumo hoi | emeva ya pattassavi nikkhevo cauvviho hoi ||
vṛ. 'nikṣepa: ' nyāsa: 'tu:' pūraṇe 'dume' drumaviṣaya: 'caturvidha:' nāmādiḥ, dvividho bhavati dravye āgatamo noāgamataśca, satrividha:- jñaśarīrabhavyaśarīradrumastadyatiriktaśca, sa punastrividha:ekabhaviko baddhāyuṣko'bhimukhanāmagotraśca, drumāyurnāmagotraṃ vedayan bhāvato drumo bhavati, evameva ca patrasyāpi caturvidho bhavati nikṣepa iti gāthātrayākṣarārthaḥ || bhāvārthastu pūrvavat, anvarthanāmatāmasyādarśayannāha
269
dumapatteṇovammaṃ ahāṭhiīe uvakkameṇaṃ ca |
ittha kayaṃ āiṃmī to taṃ dumapattamajjhayaṇaṃ ||
,
vṛ. drumo-vṛkṣaḥ tasya parṇaṃ - patraṃ tenaupamyam - upamā, prakramādāyuṣaḥ, kena punarguṇenaupamyamityāha- 'yathāsthitvā' svakālaparipākataḥ pātarūpayā, tathā upakramaṇaṃ-dīrghakālabhāvanyiāḥ sthiteḥ svalpakālatā''pādanamupakramaḥ ko'rthaḥ ? - pākādārata eva vātādinā'vasthitivināśanaṃ, tena cātrādhyayane 'kṛtaṃ' vihitam ' ādau' prathamaṃ yasmāt tataḥ drumapatramityadhyayanamidam, ucyate iti śeṣaḥ | yathā cāsya samutthānaṃ tathā darśayaṃstrayoviṃśatisaṅkhyaṃ gāthākadambakamāhamagahāpuranayarāo vīreṇa visajjaṇaṃ tu sīsāṇaṃ | sālamahāsālāṇaṃ piṭṭhīcaṃpaṃ ca āgamanaṃ ||
pavajjā gāgilissa ya nāṇassa ya uppayā u tiṇhaṃpi | āgamanaṃ caṃpapuriṃ vīrassa avaṃdanaṃ tesiṃ ||
caṃpāi punnabhaddaṃmi ceie nāyao pahiakittī | āmaṃteuṃ samaṇe kahei bhayavaṃ mahāvīro || aṭṭhavihakammamahaṇassa tassa pagaīvisuddhalesassa | aṭṭhāvae nagavare nisīhie niṭṭhiaṭṭhassa || usabhassa bharahapiuṇo telukkapayāsaniggayajassa | jo āroḍhuṃ vaṃdai carimasarīro a so bāhū || sāhuṃ saṃvāsei a asāhuṃ na kira saṃvasāveī |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit