Uttarajjhayana v28.p306
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p306
- Language
- Sanskrit
v28.p306
303 saṃyataḥ-asadvayāpārebhya uparataḥ, ata eva ca brahmacārī-brahacaryavān, tathā virato nivṛttaḥ, kuto?- dhanaṃ ca pacanaṃ ca parigrahaśca dhanapacanaparigrahamiti samāhāra: tasmāt, tatra dhanaṃ catuṣpadādi pacanamāhāraniṣpādanaṃ parigraho dravyādiṣu mūrchā, ata eva ca parasmai pravṛttaṃparaiḥ svārthaṃ niṣpāditatvena parapravṛttaṃ tasya, turavadhāraṇe, tataḥ parapravṛttasyaiva, na tu madarthaṃ sādhitasyeti bhāvaḥ, 'bhikṣākāle' bhikṣāprastāve, kadācidakālo'yaṃ brūyādityevamuktaṃ, 'annasya' aśanasya 'aṭṭha'tti sūtratvādāya, bhojanārthamiti bhāvaḥ, 'iha' asmin yajñavāṭake āgato'smi, anena yaduktaṃ-katara tvaṃ kimihāgato'si?, tatprativacanamuktam, evamukte ca te kadācidabhidadhyuḥ-neha kiñcit kasmaiciddīyate na vā deyamastyata āhamū. (369) viyarijjai svajjai śujjai ya, annaṃ paśūyaṃ bhavayāṇameyaṃ |
jāṇāhi me jāyaṇajīvinutti, sesāvasesaṃlahao tavassī| vṛ. 'vitīryate' dīyate dīnānāthādibhyaḥ khādyate khaṇḍakhādyādi, bhujyate ca bhaktasūpādi, adyata ityannaṃ sa sarvamapi sāmānyenocyate, tadapyalpameva syādata āha-'prabhūtaṃ' bahu, prabhūtamapi parakīyameva syāt, ata āha-'bhavatāṃ' yuṣmākameva sambandhi 'etaditi pratyakṣaṃ, tathā ca 'jānīta' avagacchata 'me'tti sūtratvānāṃ 'jāyaṇajīvino'tti yācanena jīvana-prāṇadhāraṇamasyeti yācana jīvanaṃ, ārṣatvādikāraḥ, paṭhyate ca-'jāyaṇajīvaṇo'tti, itiśabdaḥ svarūpaparāmarśakaḥ, tata evaṃsvarūpaṃ, yataścaivamato mahyamapi dadadhvamiti bhāvaḥ, kadācidutkṛṣṭamevāsau yācata iti teṣāmāśayaḥ syādata āha, athavā jānīta māṃ yācanajīvinaṃ-yācanena jīvanaśīlaṃ, dvitīyārthe ṣaṣṭhī, pāṭhāntare tu prathamā, 'itī'tyasmāddhetā:, kimityāha-śeṣāvaśeṣam-uddharitasyāpyuddharitam, antaprāntamityarthaḥ, labhatāṃ prāpnotu, tapasvī-yatirvarāko vā bhavadabhiprāyeṇa, anenātmānaṃ nirśitīti sūtradvayārthaḥ || evaṃ yakṣeṇokte yajñavāṭavāsinaḥ prāhuḥmū. (370) uvakkhaḍaṃ bhoyaṇa māhaṇāṇaṃ, attaṭṭhiyaṃ siddhamihegapakkhaṃ|
naū vayaṃ erisamanapāṇaṃ, dāhāmu tujhaṃ kimihaṃ ṭhio'si?|| vṛ. 'upaskṛtaṃ' lavaṇavesavārādisaṃskṛtaṃ 'bhoyaṇa'tti bhojanaṃ māhanānāṃ-brāhmaṇānāṃ ātmano'rthaḥ ātmārthastasmin bhavamātmāthikaṃ, brāhmaṇairapyātmanaiva bhojyaṃ na tvanmasmai deyaṃ, kimiti?, yataḥ siddha-niṣpanna ‘iha' asmin yajñe eka: pakṣo-brāhmaṇalakṣaṇo yasya tadekapakṣaṃ, kimuktaṃ bhavati? -yadasminnupaskriyate na tadbrāhmaṇavyatiriktāyānyasmai dīyate, viśeṣatastu śūdrāya, yata uktam
__ "na śūdrāya matiṃ dadyānnocchiṣṭaṃ na haviḥ kṛtam|
na cāsyopadiśed dharma, na cāsya vratamādiśet ||" yataścaivamato 'natu' naiva vayabhīdṛśamuktarūpaṃ annaṃca-odānādi pānaṃca -drākṣāpānādyannapānaṃ 'dāhāmo'tti dāsyāmaḥ 'tujhaṃ titubhyaṃ, kimiha sthito'si?, naivehāvasthitāvapi tava kiñciditi bhāva iti sūtrārthaḥ || yakṣa āhamū. (371) thalesu bīyāī vayaṃti kāsayā, taheva ninnesu ya āsasāe|
eyāi saddhāi dalāha majjhaṃ, ārāhae punamiṇaṃ khu khittaṃ |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit