Uttarajjhayana v28.p310

v28.p310

adhyayanaṃ-12,[ ni. 327] vākyālaṅkāre iti sūtrārthaḥ || atrāntare yadabhūttadāhamū.(378) ajjhāvayāṇaṃ vayaṇaṃ sunittā, uddhāiyā tattha bahū kumārā|
daṃḍehiṃ vittehiṃ kasehiṃ ceva, samāgayā taṃ isi tālayaṃti || vṛ. adhyāpakānām-upādhyāyānām, ekatve'pi pūjyatvādbahuvacanaṃ, 'vacanam' uktarūpaṃ 'śrutvā' ākarṇya 'uddhāvitā' veyena prasṛtāḥ 'tatra' yatrāsau munistiṣṭhati 'bahavaḥ' prabhūtāḥ 'kumārā' dvitīyavayovartinaśchātrādaya iti gamyate, te hi krīḍanakaparā ityaho krīḍanakamāgatamiti rabhasato 'daṇḍaiḥ' vaṃśayaṣṭayādibhitraiḥ-jalajavaṃśātmakaiḥ ‘kaśaiḥ' vaghravikāraiḥ, caḥ samuccaye, eveti pūraṇe, 'samāgatāḥ' samprāptā militā vā tamṛṣi-muni tāḍayanti' dhnanti, sarvatra vartamānanirdeśaḥ prāgvat iti sūtrārthaḥ | asmiścāvasaremū. (379) rano tahiṃ kosaliyassa dhūyā, bhaddatti nāmena aniṃdiyaṃgī|
taṃ pāsiyā saṃjaya hammamānaṃ, kuddhe kumāre parinivvavei || vṛ. 'rājño' nṛpatestatra-yajñavāṭe kośalāyāṃ bhavaḥ kauśalikastasya dhūya'tti duhitā bhadreti 'nāmnā' abhidhānena 'aninditāṅgī' kalyāṇaśarīrā 'taṃ' harikeśabalaṃ 'pāsiya'tti dṛṣṭvā 'sañjaya'tti saṃyataṃ tasyāmapyavasthāyāṃ hiṃsādeḥ samyaguparataṃ 'hanyamānaṃ' daṇḍādibhistāḍayamānaṃ 'kruddhānaṃ' kopavataḥ 'kumārān' uktarūpān ‘parinirvāpayati' kopāgnividhyāpanāt samantāt śītīkaroti upaśamayatītiyādaviti sūtrārthaḥ || sā ca tān parinirvāpiyantī tasya māhātmyamatiniḥspṛhatāṃ cāhamū.( 380) devābhiogeṇa nioieṇaṃ, dinā mu rannā manasā na jhāyā|
nariṃdadeviṃda'bhivaṃdieṇaṃ, jenāmi vaṃtā isiṇā sa eso|| vṛ. devasya-amarasyābhiyogo-balātkāro devābhiyogastena 'niyojitena' vyāpāritena na tvapriyetikṛtvā 'dinnāmu'tti dattā'smi, ahaṃ yasmai iti gamyate, dattā ca kena?-rājñā prakramātkauśalikena, tathāpi 'maṇasa'tti apergamyamānatvānmanasā'pi-cittenāpi 'nadhyātā'na cintitā nābhilaṣitetiyāvat, prakramādetena muninā, kīdṛśena?-narendrāśca-nṛpatayo devendrāśca-śakrādayo narendradevendrāstairabhi-ābhimukhyena vanditaḥ-stuto narendradevendrābhivanditastena, anabhidhyātā'pi nṛpoparodhataḥ svīkṛtā syādata āha-yenāsmyahaṃ 'vāntā' tyaktā ṛṣiṇā' muninā, sa eṣa yuṣmābhiryaḥ kadarthayitumārabdhaḥ, tato na kadarthayitumucita iti bhāvaḥ, punarimamevā) samarthayitumāhamū.( 381) eso hu so uggatavo mahappā, jiiṃdio saṃjao baṃbhayārī|
jo me tayā nicchaī dijjamānī, piuṇā sayaṃ kosalieṇa ratrā| vṛ. 'eso hu so'tti, eṣa eva sa na manāgapyatra saṃśayaḥ, ugraṃ-utkaṭaṃ dāruṇaṃ vā karmaśatrūn prati tapaḥ-anaśanādyasyeti ugratapāḥ, ata eva mahāna-praśasyā viśiṣṭavīryollāsata ātmā asyeti mahātmā, jitendriyaḥ saṃyato brahmacārī ca prāgvat, sa iti ka? ityāha-yo 'mi'tti māṃ 'tadā' tasmin vivakṣitasamaye 'necchati' nābhilaṣati 'dīyamānāṃ' nisṛjyamānāṃ, kena?-'pitrā' janakena 'svayaṃ' ātmanā, na tu pradhānapreṣaṇādinā, tenāpi kīdṛśā?-kauśalikena rājñā, na